Πέμπτη, 11 Μαρτίου 2021 11:01

Στις αποβάθρες ή προσπαθεί να κοιτάζει αλλού, στο κενό

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

magris4Ενα ΒΡΑΔΥ του ΔΕΚΕΜΒΡΗ. Χιόνια και κακοκαιρία παρέλυσαν αεροδρόμια, σιδηροδρομικούς σταθμούς και αυτοκινητόδρομους, προκαλώντας τεράστιες και ενοχλητικές καθυστερήσεις. Στον μεγάλο σιδηροδρομικό σταθμό του Μιλάνου ένα Eurostar είναι έτοιμο αν αναχωρήσει, αλλά το πολιόρκησαν επιβάτες που τους κατέβασαν από άλλες μπλοκαρισμένες αμαξοστοιχίες, και, σε κατάσταση σύγχυσης από τις χαμένες ανταποκρίσεις, κατακλύζουν τώρα, στοιβαγμένοι και όρθιοι, το τρένο που προοριζόταν για ταξιδιώτες για ταξιδιώτες με εισιτήριο και κανονική κράτηση, οι οποίοι κάθονται, ανυπόμονοι, στις θέσεις τους.

 Το προσωπικό των σιδηροδρομικών γραμμών προτρέπει τους παράνομους επιβάτες να κατέβουν για να μπορέσει το τρένο - που σύμφωνα με τον κανονισμό, έτσι υπερφορτωμένο καθώς είναι, δεν δύναται να πάρει πράσινο φως για την αναχώρηση - να ξεκινήσει επιτέλους. Κανένας όμως από τους καταληψίες δεν κουνιέται από τη θέση του. Όλοι, μέσα σε μια βουβή και ύποπτη γενική αλληλεγγύη, περιμένουν να είναι κάποιος άλλος να είναι αυτός που θα κάνει την κίνηση, ενώ οι σιδηροδρομικοί υπάλληλοι τους πιέζουν με όλο και πιο μάταιο, νευρικό αυταρχισμό. Οι νόμιμοι επιβάτες καθισμένοι άνετα στη θέση τους λοξοκοιτάζουν τους συνωστισμένους όρθιους , κάποιος διαμαρτύρεται, εκσφενδονίζονται λόγια βαριά, οι πιο νομοταγείς ανάμεσα στους παραβάτες επικαλούνται, δεδομένων των ιδιαίτερων περιστάσεων, μια εξαίρεση στον κανόνα. 

Ανάμεσα στον πλήθος των παρανόμων ένας κακότυχος, που ανέβηκε προφανώς τελευταίος, βρίσκεται κολλημένος στην πόρτα του τρένου, έχοντας εμπρός του έναν σιδηροδρομικό υπάλληλο που τον καλεί να κατέβει από το τρένο όλο και πιο κατηγορηματικά, ενώ είναι συνθλιμμένος από μία ογκωδέστατη σύζυγο που τον πιέζει κι αυτή με την σειρά της και τον προειδοποιεί να μην είναι αυτός ο μοναδικός ηλίθιος που δεν θα προβάλλει τα δικαιώματά του και θα υποχωρήσει. Ο σιδηροδρομικός υπάλληλος με το πολεμικό κασκέτο του - οι συνάδελφοί του την έχουν κάνει - τα βάζει μονάχα μ'αυτόν γιατί είναι ο μοναδικός που βρίσκεται μπροστά του. Ο άτυχος οδοιπόρος, ανάμεσα στη Σκύλλα και στην Χάρυβδη, δεν ξέρει τι να κάνει. Νιώθει μόνος του απέναντι στο Νόμο, που είναι έτοιμος να τον μετατρέψει σε εξιλαστήριο θύμα, αλλά η παραβίαση των κανόνων του σιδηροδρόμου επιφέρει μία όχληση όπως και να'χει σύντομη, ενώ οι προσβολές της συζύγου είναι αιώνια καταδίκη. Όσο πιο επιτακτικός γίνεται ο σιδηροδρομικός υπάλληλος, αποκαλύπτοντας έτσι την έφεση του αφέντη που υποβόσκει σε κάθε αρσενικό, τόσο η γυναίκα πρεσάρει και στύβει σαν ασπρόρουχο τον άντρα της. Αυτός δεν απαντά σε κανέναν από τους δύο. Προσπαθεί να κοιτάζει αλλού, στο κενό. 

Σε κείνον τον διάδρομο του βαγονιού λαμβάνει χώρα ένα αρχαίο τελετουργικό εκδίκησης, η βεντέτα της γυναίκας ενάντια σε αιώνες αρσενικής επιβολής, φανερής ή έμμεσης βίας, αλαζονείας, αποκλεισμού, που αντισταθμιζόταν με μια καθημερινή οικιακή τυραννία, αφήνοντας στο αρσενικό το επίσημο στέμμα του αρχηγού της οικογένειας αλλά αφαιρώντας την ελευθερία, συνήθειες και ουσιαστικές επιθυμίες. Ένας πόλεμος ανάμεσα σε ποντίκια και βατράχους - βατραχομυομαχία όπως λεγόταν τον καιρό του Ομήρου - από τον οποίο όλοι βγαίναν ηττημένοι: η σκλάβα που υποδουλώνει τον αφέντη, έγραφε η Σιμόν ντε Μποβουάρ, δεν σημαίνει ότι γίνεται ελεύθερη. Ένας πόλεμος που ίσως οδεύει, κοπιαστικά προς το τέλος, εντέλει πρόοδος υπάρχει. 

Κάποια στιγμή, ο άντρας, υπό την πίεση του Νόμου, κατεβαίνει ακολουθούμενος από την χολωμένη σύζυγο, που αμέσως ανταμείβεται με την ικανοποίηση ότι είχε δίκαιο, αφού αμέσως μόλις αυτός, ο μοναδικός απ'όλους, κατεβαίνει, το τρένο αναχωρεί αψηφώντας τους κανονισμούς και αφήνοντάς τον μονάχο στο υπόστεγο, στο έλεος της μαινάδας του: αμφότεροι μικραίνουν ολοένα και περισσότερο για όσους τους κοιτάζουν από το τρένο που απομακρύνεται, χωρίς να μπορούν να ακούσουν όσα λένε αλλά μαντεύοντάς τα και βλέποντας να εξαφανίζεται το συντετριμμένο πρόσωπο του ενός και το εξαγριωμένο της άλλης, όπως σε μια παλιά βουβή ταινία. 

31 Ιανουαρίου 2011. 

magris1Το διήγημα αυτό το διάβασα στο βιβλίο του Κλαούντιο Μάγκρις ( Τεργέστη, 1939) "Στιγμιότυπα" ( Καστανιώτη). Το αντέγραψα γιατί μου άρεσε πολύ, όχι ότι τα άλλα αφηγήματά του, που ξεκινούν από το 1999 και φτάνουν έως το 2016, πάνε πίσω. Για ακόμα μία φορά επιβεβαιώνουν ένα κανόνα που έχω υιοθετήσει. Στα γραπτά λοιπόν, και βεβαίως έχει πάντα σημασία το θέμα τους, αλλά το σημαντικό κατ'εμέ είναι ο τρόπος που μας τα σερβίρει ο συγγραφέας. Το πως δηλαδή η μορφή του κουμπώνει αρμονικά με το θέμα, έτσι ως αερόστατο να μας ταξιδεύει ψηλά στα σύννεφα ή σε άλλες περιπτώσεις, ως φλόγα να λυώνει τον πάγο που φυλακίζει την καρδιά μας. Ο Μάγκρις κλείνει στο αερόστατο. 

Ο Μάγκρις είναι καθηγητής σύγχρονης Γερμανικής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο της Τεργέστης από το 1978. Είναι επίσης δοκιμιογράφος και αρθρογράφος της Ιταλικής εφημερίδας Corriere della Sera καθώς και σε άλλες Ευρωπαϊκές εφημερίδες και περιοδικά. Είναι μέλος διαφόρων Ευρωπαϊκών ακαδημιών, και επίσης υπηρέτησε ως γερουσιαστής στην Ιταλική Γερουσία από το 1994 έως το 1996.

Ο Δούναβης (1986) θεωρείται το καλύτερο βιβλίο του. Σ'αυτό ο Μάγκρις αναλύει την πορεία του ποταμού Δούναβη από τις πηγές του προς τη θάλασσα, και κατά τη διαδρομή παρέχει πολλά και διάφορα ιστορικά στοιχεία των διαφόρων Ευρωπαϊκών πολιτισμών και της ιστορίας τους, τα εδάφη των οποίων διασχίζει ο ποταμός. 

Ο βίος και τα έργα του Μάγκρις στην  biblionet.gr . 

Εδώ  το ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ σε ηλεκτρονική μορφή, ελεύθερα να το διαβάσει δωρεάν όποιος θέλει. 

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 13 Μαρτίου 2021 19:08
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση