Δοκίμιο - στοχασμοί

Δοκίμιο - στοχασμοί (197)

Σάββατο, 25 Απριλίου 2026 08:25

SURVIVORS της Μάγια Τσόκλη, από το fb

Επιλέγων ή Συντάκτης
"tsokliΌταν οι άνθρωποι κάνουν σχέδια, ο θεός γελάει, λένε. Και σαν γκιγιοτίνα, πέφτει η ετυμηγορία. Σα να απευθύνεται αλλού, και όμως όχι. Πρόκειται για τη δική σου ζωή. Κάποιος σου λέει, ψιτ, εσύ που βρίσκεσαι στην ομάδα των ζωντανών, από δω παρακαλώ, στην ουρά κάτω από το μεγάλο ερωτηματικό.
 
Όταν ζεις έναν καρκίνο, θες κατανόηση, θες υποστήριξη, θες σπρώξιμο καμιά φορά, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θέλεις τον οίκτο κανενός.
Εξάλλου, υπάρχει και το «πολλοί νεκροί καθόντουσαν στ’ αρρώστου το κρεβάτι».
Είναι η αίσθηση του χρόνου που αλλάζει.
 
Είναι η διακοπή κάθε επιθυμίας, κάθε μελλοντικού σχεδίου.
Είναι, όπως στα μήλα του ονείρου μου, η ζωή που συνεχίζει για τους γύρω σου, κι εσύ μένεις θεατής της, ν' αναρωτιέσαι αν θα ξαναπαίξεις στην ομάδα των ζωντανών.

kathimeriniΘοδωρής Γεωργακόπουλος.Τo 2003 ο μέσος άνθρωπος μπορούσε να ασχοληθεί με κάτι για 2,5 λεπτά συνεχόμενα κατά μέσο όρο, πριν αφαιρεθεί ή στρέψει την προσοχή του σε κάτι άλλο.

Το 2025, ο αντίστοιχος μέσος όρος ήταν 40 δευτερόλεπτα. Είναι ένα φαινόμενο, βεβαίως, που δεν χρειάζεται να διαβάσετε τις έρευνες για να το πιστέψετε. Το βλέπουμε όλες και όλοι στην καθημερινότητά μας. Κάνουμε περισσότερα πράγματα κατά τη διάρκεια της ημέρας και, έχοντας διαθέσιμα ολοένα και περισσότερα ερεθίσματα, δυσκολευόμαστε να εστιάσουμε σε κάθε ένα πράγμα ξεχωριστά.

Όταν το 2022 ρώτησαν τους Βρετανούς «πόσες φορές κοιτάζετε το κινητό σας», ο μέσος όρος των απαντήσεων ήταν «20 φορές την ημέρα». Αλλά όταν οι ερευνητές τσέκαραν τα κινητά τους, διαπίστωσαν ότι στην πραγματικότητα τα κοιτάζουν κατά μέσο όρο 80 φορές την ημέρα. Ο μέσος Αμερικανός, δε, κοιτάζει το κινητό του 144 φορές την ημέρα. Οι Έλληνες περνούν το 1/3 της ημέρας τους κοιτάζοντας οθόνες.

ifonitisΗ γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται διαρκώς και αναπροσαρμόζεται στις ανάγκες μιας ταχύτατα μεταβαλλόμενης κοινωνίας.

Οι μετατροπές, μεταλλάξεις, μεταποιήσεις, «αυθαιρεσίες» δεν σημαίνουν αλλοίωση της γλώσσας αλλά απλά εξέλιξη που μοιραία περιλαμβάνει δάνεια, καινούριους γραμματικούς τύπους και συντακτικό που καθορίζονται από τη χρήση και τις αναγκαιότητες, διατηρώντας ωστόσο τον κορμό της γλώσσας ενεργό για πάνω από 4000 χρόνια, όσον αφορά την Ελληνική γλώσσα.

Δανεικές λέξεις εμπλουτίζουν το λεξιλόγιο και υιοθετούνται ακόμα και αν στην αρχή ξενίζουν.

Όσο για την ορθότητα των γραμματικών τύπων εξαρτώνται από την εκτεταμένη χρήση τους.

ertΈχουν πέσει στην αντίληψή σας κάποια από τα κόμματα της αντιπολίτευσης που να θεωρούν απαράδεκτο το γεγονός που ένα από τα τέσσερα δημόσια κανάλια (4ο υπολογίζω το κανάλι της Βουλής) προβάλλει επί 24ώρου βάσεως αθλητικά γεγονότα;
 
Ναιαααι; Αλήθεια; Τότε μήπως έχετε αντιληφθεί αν έχουν καταθέσει δημόσια πρόταση για το τι θα το κάνουν αν και όταν συμμετέχουν σε μια κυβέρνηση όχι της Ν.Δ;

ets49Δύο συμπληρωματικές ερευνητικές προσεγγίσεις της επιστήμης και της τέχνης: ποιες είναι οι αδιάλειπτες δημιουργικές αλληλεπιδράσεις και οι αμφίδρομες σχέσεις μεταξύ των λεγόμενων «καλών τεχνών» με τις φυσικές επιστήμες;

Και πώς σχετίζεται η αισθητική της επιστημονικής γνώσης με την επιστήμη των αισθητικών απολαύσεων;

Τις πιο εύλογες επιστημονικά απαντήσεις μας τις προσφέρει, σήμερα, η μελέτη του δημιουργικού εγκεφάλου, και ειδικότερα το εξαιρετικά παραγωγικό διεπιστημονικό πεδίο έρευνας της «Νευροαισθητικής»,

anagnostis7O νομπελίστας 2025 Ούγγρος Λάσλο Κράσναχορκάι έχει ξανάρθει στην Ελλάδα, όχι μόνο για τις ανάγκες προώθησης των προηγούμενων βιβλίων του με τον προηγούμενο εκδότη του (προσφάτως μετακόμισε στις εκδόσεις Gutenberg) αλλά και παλιότερα όταν έζησε για μεγάλο διάστημα στην Κρήτη σε ένα χωριό ολίγων κατοίκων.

Εκεί, όπως μας είπε χθες, στη διάρκεια κάποιας  γιορτής του Πάσχα αγάπησε την κρητική μουσική και ειδικότερα το λαγούτο, το οποίο αργότερα απόκτησε και έμαθε να παίζει.

athensvoice7Χάνα Άρεντ (Ανόβερο, Γερμανία,1906 – Νέα Υόρκη,1975).  Αμερικάνα γερμανικής καταγωγής, πολιτική επιστήμων και φιλόσοφος. Συγγραφεύς πολλών βιβλίων, επιστημονικών κειμένων και άρθρων. Γνωστή ως μια από τους πιο σημαντικές πολιτικές φιλοσόφους του 20ού αιώνα. Εγκατέλειψε τη ναζιστική Γερμανία το 1933 και έζησε στην Τσεχοσλοβακία, την Ελβετία και τη Γαλλία προτού εγκατασταθεί  στις ΗΠΑ το 1941.

Έγινε Αμερικανίδα το 1950, έχοντας αρνηθεί τη γερμανική υπηκοότητα. Στο φιλοσοφικό της έργο ασχολείται με τη φύση της δύναμης αλλά και με την πολιτική, τη δημοκρατία, την εξουσία, τον ολοκληρωτισμό. Έγραψε για τον ολοκληρωτισμό και τον αντισημιτισμό.

fbb86Σ.Δ. Ο τρόπος που εξιστορεί τη ζωή του σε συνδυασμό με αυτά που διάλεξε να πει, πολύ μου άρεσε, με έκανε να θέλω να ήμουν κι εγώ εκεί τότε.

Η Τέχνη είναι μεγάλη. Θα την πλησιάσουμε με ευλάβεια και σεβασμό.  Δεν έχουμε το δικαίωμα να την κατεβάζουμε στο ανάστημά μας. Κάρολος Κουν

(Προύσα, 1908 - Αθήνα, 1987) 

Κάρολος Κουν, για το θέατρο
(κείμενα και συνεντεύξεις)
Επιμέλεια: Γιώργος Κοτανίδης
Ιθάκη, 1981
fbb71Αυτά είπα σήμερα στην τελετή αποφοίτησης της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης
Για τη σημερινή μου ομιλία επέλεξα ένα θέμα που παρουσιάζει έξαρση στις μέρες μας (και στις μέρες μας), σε συνδυασμό με ένα άλλο πολύ κρίσιμο ζήτημα, τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
 
Σε μια παρέα, λοιπόν, τον περασμένο μήνα, πλάι στο τζάκι, κουβεντιάζαμε, ανάμεσα σε άλλα, για την ελληνική μουσική. Είχε πέσει στο τραπέζι το κλασικό δίλημμα «Θεοδωράκης ή Χατζιδάκις;», όπου οι μεγαλύτεροι τάσσονταν με τον επικό Θεοδωράκη ενώ οι νεότεροι με τον λυρικό Χατζιδάκι.
 
Ώσπου κάποιος από την παρέα έθεσε ένα άλλου είδους ερώτημα: «Γιατί σήμερα δεν υπάρχει ούτε fbb73 ένα μεγάλος μουσικός, ούτε ένας ποιητής για Νόμπελ;» Και έδωσε ο ίδιος την απάντηση, απαγγέλλοντας απέξω κάποια λόγια που φέρεται να είχε πει άλλοτε ο υπουργός των Εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ:
fbb62Βερoλίνο, 14 Ιουλίου 1930. Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν ανοίγει την πόρτα του μικρού σπιτιού του στο Κάπουθ, ένα ήσυχο χωριό έξω από την πόλη.
Μπροστά του στέκεται ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ - ο πρώτος μη Ευρωπαίος που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, ο πιο διάσημος ποιητής της Ινδίας, ένας φιλόσοφος που μιλάει για τον θεό και τη συνείδηση ​​σε στίχους που συγκινούν εκατομμύρια.
 
Επιφανειακά, είναι αντίθετοι. Ο Αϊνστάιν είναι ο Γερμανοεβραίος φυσικός, αρχιτέκτονας της θεωρίας της σχετικότητας, ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι το σύμπαν λειτουργεί με μαθηματικούς νόμους εντελώς ανεξάρτητους από την ανθρώπινη παρατήρηση.
 
Ο Ταγκόρ είναι ο Βεγγαλέζος ποιητής-φιλόσοφος, ένας μυστικιστής και εκπαιδευτικός που πιστεύει ότι η ίδια η πραγματικότητα είναι υφασμένη μέσα από την ανθρώπινη συνείδηση ​​και ότι η αλήθεια υπάρχει μόνο σε σχέση με το μυαλό που την αντιλαμβάνεται.
Σελίδα 1 από 15