Δοκίμιο - στοχασμοί

Δοκίμιο - στοχασμοί (216)

faa21Και ποιός δεν θυμάται την εικόνα στο αλφαβητάριο.
Έτσι ξύπνησα κι εγώ σήμερα γλυκά, όπως σε διακοπές στο Αιγαίο, ακούγοντάς τον να λυσσομανάει.
Αλλά καθώς χουζούρευα, θυμήθηκα και μιά άλλη ιστορία από τα φοιτητικά μου χρόνια στο Λονδίνο. Και χαμογέλασα με κλειστά ακόμη τα μάτια.
 
Ήμασταν λοιπόν ανήμερα του Πάσχα σε έναν κήπο μεγάλου ακάλυπτου, προσκαλεσμένοι από Έλληνες που έψηναν αρνί. Εμείς, άγνωστοι οι πιό πολλοί μεταξύ μας, να μπεκρουλιάζουμε και να καπνίζουμε ό,τι βρίσκαμε μπροστά μας και στη μέση να ντουμανιάζουν τα κάρβουνα και η πετσούλα που έσταζε σ' αυτά.
 
Και στα γύρω κτίρια να παρατηρούμε τους άπειρους αλαφιασμένους Άγγλους που έβγαιναν με τρόπο στα παράθυρά τους και έκαναν πως τυχαία έπεφταν στο θέαμα αυτών των βάρβαρων που σουβλίζουν Κυριακάτικα κάποιο άτυχο ζώο.
xarxakos
Αναρωτιέμαι αν ο Μάνος Χατζιδάκις θα αποδεχόταν σήμερα μια πρόσκληση σε μια συναυλία κλειστού κύκλου, για εννιακόσιους προσκεκλημένους της θεσμικής οικειότητας, στο προαύλιο της Βουλής, πάνω από το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, όπως έκανε χθες ο Σταύρος Ξαρχάκος.
 
Αναρωτιέμαι αν θα πήγαινε να προσφέρει το όνομά του, το έργο του, την ανυπότακτη ειρωνεία του, ως μουσικό άλλοθι σε μια εξουσία που τόσο εύκολα μετατρέπει τον πολιτισμό σε σκηνικό ευπρέπειας.
faa12Κάποια στιγμή, σε έναν από τους -καθημερινούς σχεδόν- μυστικούς δείπνους που παρέθετε ο Χατζιδάκις στους διάφορους φίλους του, εις άφεσιν των αμαρτιών και της καθημερινής τους επιπολαιότητας, κάποιος τον εξήρε για την τόλμη των πολιτικών σχολίων του σε μια εκπομπή που είχε τότε σε ιδιωτικό ραδιόφωνο.
 
Ο Χατζιδάκις του απάντησε πως, αν θέλει να βρει κάτι στο οποίο υπήρξε πραγματικά τολμηρός, καλύτερα να ακούσει τη μουσική του.
 
Δεν θυμάμαι ποιος από μας, που ακούγαμε τα λόγια αυτά, βούτηξε το ψωμί στο πιάτο του. Ξέρω, όμως, πως η προδοσία είχε συντελεστεί ήδη πολύ καιρό πριν από κείνο το ανοιξιάτικο βράδυ των τελών της δεκαετίας του ’80. Γιατί η μουσική του και η μελέτη της ήταν και παραμένουν κάτι με το οποίο θα ασχοληθούμε σε κάποιο αόριστο μέλλον.
lukosΧθες, δυστυχώς, δεν μπόρεσα να παρακολουθήσω το αφιέρωμα του Φεστιβάλ στον Γιώργο Λούκο. Από όσους βρέθηκαν εκεί, όμως, άκουσα ότι ειπώθηκαν πράγματα με εκείνη τη σπάνια ποιότητα της δημόσιας ειλικρίνειας που εμφανίζεται συνήθως μόνο όταν έχει μεσολαβήσει αρκετός χρόνος ώστε να καταλαγιάσουν οι στρατηγικές και να απομείνει η ιστορία.
Και αυτό είναι ήδη ένα πρώτο στοιχείο προς σκέψη: ότι ο πολιτισμός μιλά συχνά αληθινά μόνο εκ των υστέρων.
Ότι η αλήθεια των θεσμών δεν αναδύεται τη στιγμή της σύγκρουσης αλλά όταν η σύγκρουση έχει ήδη αφήσει πίσω της τα ίχνη της φθοράς, της σιωπής και της απώλειας.

manosΣε απόσταση αναπνοής ακολουθούσε μέσα μου ο Βαμβακάρης τον Τσιτσάνη, ο Θεοδωράκης τον Χατζιδάκι, ο Μπιθικώτσης τον Καζαντζίδη. Ο Σαββόπουλος ήταν κάτι διαφορετικό, μια κατηγορία από μόνος του.

Αυτές οι ελάχιστες διαφορές μου προέκυψαν μεγαλώνοντας και θεωρώ ότι αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία αυτού που μπορούσα να είμαι στα καλύτερά μου, ο τρόπος και η ουσία που αλληλοεπιδρούσα με τον κόσμο και ανανέωνα τον εαυτό μου. 

fab94Βραδιάζει κι ειν’ όλα ακόμα γαλανά, ο ουρανός, η θάλασσα, ο καιρός, τ’ αεράκι, του Ιούνη το γλυκό καλοκαιράκι.

Βγήκα κι ακούμπησα το βλέμμα εδώ μπροστά να ξεχαστεί λιγάκι στην καθημερινή ομορφιά, μακριά από ειδήσεις, λόγια κι ομιλίες, -τί να πουν κι αυτά;

Κούφια, αναποτελεσματικά.

Τίποτα δεν μπορούν ν’ αλλάξουν στα κοινά- θεριεύει εντέλει το κενό, η απελπισία, κατηφορίζουν πλήθη ασυνεννόητα, απαιτητικά, στη βαρβαρότητα ξανά, ίδιος ο εγωισμός, η βία κι η ανοησία.

Κι είν’ η ζωή μας τόσο ωραία, τόσο μικρή… και μόνο μία. 

fab87Manos Lambrakis, από το fb. Κάποτε οι άνθρωποι ερωτεύονταν και, αργά ή γρήγορα, έπρεπε να απαντήσουν σε ένα απλό ερώτημα: πού θα ζήσουμε;
Σήμερα το ερώτημα έγινε πιο ύπουλο, πιο φοβισμένο, πιο άγριο: πόσο κοντά μπορούμε να πλησιάσουμε ο ένας τον άλλον χωρίς να νιώσουμε ότι χάνουμε κάτι από τον εαυτό μας;
Και κάπως έτσι οι μεγάλες πόλεις γέμισαν από ζευγάρια που αγαπιούνται, συναντιούνται, κοιμούνται μαζί, ξυπνούν μαζί, κάνουν σχέδια μαζί, αλλά στο τέλος της ημέρας επιστρέφουν ο καθένας στο σπίτι του.
Σαν να επιστρέφουν σε μια μικρή επικράτεια που δεν επιτρέπεται να παραδοθεί σε κανέναν.
Δεν λείπει η επιθυμία.
fab84Σήμερα στο περίπτερο έγινα μάρτυρας μιας μικρής σκηνής που με έκανε να σκεφτώ πόσο συχνά η έλλειψη επίγνωσης περνά απαρατήρητη από εκείνους που την κουβαλούν.
 
Μια παρέα αγοριών μιλούσε μεταξύ της και αποκαλούσε ο ένας τον άλλον «μαλάκα». Δεν ήταν αυτό που μου τράβηξε την προσοχή. Αυτό που με έκανε να σταθώ ήταν ό,τι ακολούθησε.
 
Ένας άντρας που βρισκόταν εκεί ενοχλήθηκε από τον τρόπο που μιλούσαν και αποφάσισε να τους κάνει παρατήρηση. Μόνο που για να τους πείσει να σταματήσουν τις βρισιές άρχισε να τους βρίζει ο ίδιος.

dimoulaΗ Δημουλά δεν μου άρεσε με την πρώτη. Ένιωθα ότι διάβαζα σκέτες σκέψεις της σε στίχους που δεν μου κινητοποιούσαν συναισθήματα και όπου η ομορφιά τους δεν με παραμύθιαζε. Παρόλο αυτήν την απόσταση ένιωθα ότι κάτι διαφορετικό από τα συνηθισμένα προσπαθούσε να γεννήσει γι'αυτό όποτε τύχαινε την έψαχνα. Κάποια στιγμή της υποκλίθηκα, τότε που ένιωσα ότι βουτούσε το μυαλό της στις ταραχές, τις αγωνίες της και στις ρευστές σαν χέλια πρωτόγνωρες αναζητήσεις της.

Η πρώτη φορά που μου συνέβη αυτό ήταν με κάποια ποιήματα από τη συλλογή της Χαίρε ποτέ ( 1988) που την αγόρασα στις αρχές της δεκαετίας του '90. Ποιήματα που με κοίταξαν με ένταση στα μάτια και με ταξίδεψαν σε ένα από τα πέρα τοπία του μέσα κόσμου μου, εκεί που δεν είχα ξαναπάει.

Παρασκευή, 05 Ιουνίου 2026 19:08

Τι ακριβώς τιμωρείται κάθε φορά στην Έλενα Τοπαλίδου;

Επιλέγων ή Συντάκτης
topalidou1Manos Lamprakis. Το πρόσωπό της; Το σώμα της; Η φωνή της; Οι καμπύλες της; Η ηλικία της; Οι φωτογραφίες της; Οι σχέσεις της; Οι λέξεις που επιλέγει; Ή μήπως τιμωρείται κάτι πολύ βαθύτερο, κάτι που προϋπάρχει της ίδιας και απλώς βρήκε πάνω της ένα ακόμη πεδίο εκτόνωσης;
Παρακολουθώ εδώ και μήνες αυτή τη σχεδόν εμμονική ενασχόληση με την Τοπαλίδου και δεν μπορώ να αποφύγω την αίσθηση ότι το ζήτημα δεν είναι εκείνη αλλά εμείς.
Σελίδα 1 από 16