Δοκίμιο - στοχασμοί

Δοκίμιο - στοχασμοί (73)

thalis3"Βαδίζουμε εν μέσω θαυμάτων, και αν ανοίξουμε τα μάτια μας και τον νου μας σε αυτά, οι δυνατότητες είναι απεριόριστες» σημειώνουν στο τέλος του βιβλίου τους, «Γιατί E = mc2; (και γιατί πρέπει να μας ενδιαφέρει;)» (Εκδόσεις Εφαλτήριο – Μετάφραση: Γιάννης Παπαδόγγονας), οι συγγραφείς Brian Cox και Jeff Forswaw. 
 
Οι δύο Καθηγητές Σωματιδιακής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ έγραψαν ένα συναρπαστικό βιβλίο για να παρουσιάσουν, με τον απλούστερο δυνατό τρόπο, τη σημασία και την ομορφιά της διάσημης εξίσωσης του Αϊνστάιν.

bookjournalΑλέξης Πανσέληνος. Τα έργα του είναι άφταστα και κανείς δεν μπορεί ούτε να τον μιμηθεί ούτε να μαθητέψει κοντά του, γιατί δεν έχει μέθοδο ή τεχνοτροπία να μεταδώσει. Οι δημιουργίες του γίνονται πάνω στα ανθρώπινα έργα και είναι αυτές που φανερώνουν το μεγαλείο που σχεδόν πάντα διαφεύγει από εμάς, το ποιητικό ιδεώδες μπροστά στο οποίο το ανθρώπινο χέρι αδυνατεί να φτάσει.

Δες τον Παρθενώνα σήμερα, πώς το φως περνά ανάμεσα στους γυμνούς κίονες αναδείχνοντας τον σκελετό, την σύλληψη των δημιουργών του· και δες όλες τις αναπαραστάσεις του με βάση τις μελέτες ιστορικών και τεχνοκριτών, όπου το πλήρες κτίσμα, με τους τοίχους να το κλείνουν ολόγυρα, τα χρωματιστά αετώματα και τα αγάλματα, την κεραμοσκεπή να κυριαρχεί χρωματικά:

Δευτέρα, 06 Μαΐου 2024 12:43

Γιατί δεν βγαίνουν πια καλά τραγούδια;

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια

olafaq9Δήμητρα Βασιλειάδη Δεν βγαίνουν πια καλά τραγούδια. Δεν ξέρω αν συμφωνείτε με αυτή την πρόταση, αλλά την ακούω όλο και πιο συχνά να “παίζει” σε συζητήσεις μουσικόφιλων και μη, αλλά και σε διάφορα μέρη του διαδικτύου. Ψάχνοντας λίγο περισσότερο, αρκετοί ανέφεραν ότι υπάρχει έλλειψη πρωτοτυπίας, απουσία νοήματος στους στίχους και αρκετή επανάληψη στη μουσική. Για να ρίξουμε μια ματιά, λοιπόν, αν όντως ισχύουν τέτοιου είδους ισχυρισμοί και πώς έχει διαμορφωθεί, τόσο ανέμπνευστο, το σημερινό μουσικό τοπίο. 

akropoliΧτες βράδυ τέλειωσα πολύ αργά τη δουλειά και οδηγούσα αποκαμωμένος την μαρτυρική απόσταση Μαρούσι-Πλάκα ακούγοντας στη διαπασών το Γ' Πρόγραμμα με μισάνοιχτα παράθυρα. Λόγω απεργίας συντακτών και εργαζόμενων στα ΜΜΕ, το ραδιόφωνο είχε μία πολύ ευχάριστη κονσέρβα παλαιών ηχογραφήσεων Γερμανόφωνης μουσικής, από Γκλούκ στα γερμανικά (πολύ γέλασα με το Οϊριντίκε/Ευδυδίκη) μέχρι Παπαγκένο. Έμπαινε και ο ανοιξιάτικος αέρας, είχε και λιγότερη κίνηση από την συνηθισμένη, αφού είχε πάει κοντά 10 η ώρα, έστριψα κι εγώ αλλοπαρμένος και καλοδιάθετος στα στενά της Πλάκας από την πολύβουη Αμαλίας, χωρίς να χαμηλώσω το ραδιόφωνο.

adigoniΣτις ειδήσεις που αφορούν βίαια περιστατικά διακρίνουμε την κορυφή του παγόβουνου ενός μακελιού που όσο κι αν αντιστεκόμαστε καταφέρνει και μας διαβρώνει. Ότι γύρω μας και μέσα μας γίνεται ο κακός χαμός είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί. Ακόμα κι αν δεν παίρνουμε συχνά μέρος σε διαξιφισμούς ή δε γινόμαστε μάρτυρες τσακωμών που φτάνουν έως και συμπλοκές πάσης φύσεως, όλοι δίνουμε την εντύπωση πως μοιάζουμε μ'αυτούς που κυκλοφορούν ανάμεσά μας με τεντωμένα νεύρα και αναβράζοντες θυμούς. Ένας λόγος που μας διαπερνά μία νέου τύπου δυσθυμία είναι τα πάσης φύσεως αδιέξοδα που διαρκώς πληθαίνουν. Κι αυτή ίσως να είναι η κύρια αιτία ότι είναι δύσκολο να διαφέρουμε αισθητά από εκείνο το αγριεμένο πλήθος που ψάχνει αφορμή να βγάλει τα νύχια του έξω για να αρπαχτεί ακόμα και για ψύλλου πήδημα.

thalis19Πώς μαθαίνουμε; Το βασικό ερώτημα, που απασχολεί το ανθρώπινο είδος εδώ και αιώνες, διερευνά, μέσα από δεκάδες επιστημονικά παραδείγματα, ο Γάλλος γνωσιακός νευροεπιστήμονας Stanislas Dehaene στο βιβλίο του με τίτλο: «Πώς Μαθαίνουμε. Γιατί ο εγκέφαλός μας μαθαίνει καλύτερα από οποιαδήποτε μηχανή … προς το παρόν» (Εκδόσεις ΤΡΑΥΛΟΣ).

Σε μία εποχή που η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των «έξυπνων» γλωσσικών μοντέλων κυριαρχεί στη δημόσια σφαίρα, το βιβλίο του Γάλλου νευροεπιστήμονα μετατοπίζει τη συζήτηση από τα πρόσφατα τεχνολογικά επιτεύγματα στις αξεπέραστες μαθησιακές δυνατότητες του ανθρώπινου εγκεφάλου.

pistosi-xronouΓιατί αυτή η αναφορά στο αυτονόητο; Διότι κυκλοφόρησε ένα ενδιαφέρον και διαφωτιστικό βιβλίο πάνω στις αιτίες και τους μηχανισμούς των γηρατειών και το «κυνήγι» της αθανασίας, στο πλαίσιο ενός επιστημονικού κλάδου που γνωρίζει μεγάλη άνθηση τα τελευταία χρόνια, αντανακλώντας μια διαχρονική, διακαή όσο και «βλάσφημη», για μερικούς, ανθρώπινη επιθυμία.

Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ημερομηνία λήξης, υπακούοντας στον αλγεινό νόμο της εντροπίας, που δεν είναι όμως κοινή για όλους. Κάποια έντομα ζουν λίγες μόλις ώρες, ο καρχαρίας της Γροιλανδίας, πάλι, ξεπερνά τα 400 χρόνια. Οι θαλάσσιες χελώνες φτάνουν τα 150 ενώ η ύδρα (όχι η Λερναία!) και ένα είδος τσούχτρας που έχουμε και στη Μεσόγειο είναι, θεωρητικά, αθάνατα είδη.

 

Κυριακή, 17 Δεκεμβρίου 2023 12:49

Περί απληστίας, του Νικόλα Σεβαστάκη

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια

frear1«Η λέξη ‘ελεφαντόδοντο’ ακουγόταν παντού, στους
ψίθυρους, στους αναστεναγμούς. Θα έλεγες πως
προσευχόταν σε αυτή τη λέξη. Μια αποφορά βλακώδους
πλεονεξίας τύλιγε τα πάντα, σαν οσμή από ψοφίμι.»
Τζόζεφ Κόνραντ, Η καρδιά του Σκότους,
(μετ: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου), Δώμα.

Κάθε φορά που ο λόγος επιστρέφει στο θέμα της απληστίας, ηχούν στα αυτιά μας τα λόγια του χρηματιστή Γκόρντον Γκέκο από τη Wall Street του Όλιβερ Στόουν. H περιβόητη φράση στα χείλη του Μάικλ Ντάγκλας «η απληστία είναι καλό πράγμα»[1] (greed is good) έχει μείνει στη μνήμη μας σαν συνθηματικό της εποχής του νεοφιλελεύθερου, χρηματιστικού καπιταλισμού και των υπερβολών του.

Δευτέρα, 10 Ιουλίου 2023 17:23

9 Ιουλίου 2013. Δέκα χρόνια!

Επιλέγων ή Συντάκτης

Yorgos Kyriakopoulos, από το fb. Η ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ

kyriakopoulos

Καμμιά φορά στην μεγάλη Τέχνη είναι εκείνη η λεπτομέρεια που διηγείται όλη την ιστορία. Όλο το πάθος, την δύναμη, την λύσσα. Είναι εκείνη η λεπτομέρεια που σε κάνει να συμμετέχεις στο δρώμενο με κομμένη την ανάσα. Είναι αυτή που έχει φυσήξει την ζωή στην πέτρα. Κι ενώ μπορεί να είναι ένα βλέμμα, μία στάση, μία κίνηση στιγμιαία, είναι ταυτοχρόνως και αυτή που δίνει όλη την αιωνιότητα στο έργο. Κι αυτή που του εξασφαλίζει την οικουμενική κατανόησή του. 

Βερολίνο, Μουσείο Περγάμου, 08.07.13

bokoros19Χρήστος Μποκόρος. Τίποτα ιδιαίτερο, λίγο γαυράκι, βλήτα, ψωμάκι ζυμωτό, πανσέληνος Ιουλίου πάνω απ’ το Μικρολίμανο, αργός περίπατος νυχτερινός, όλα τριγύρω λουσμένα φως, τα βοτσαλάκια, η μικρή Σταλίδα και τα νερά, ο Προφητηλίας κι η Αγιαματρώνα μικροχτισμένα στην αμμουδιά, παιχνίδια, τάματα, ανθρωποτέχνη, μια σημαιούλα στα σκοτεινά, τίποτα ιδιαίτερο, όλα κοινά, συνηθισμένα κι ωστόσο υπάρχουνε βεβαιωμένα μοναδικά, είναι τεκμήρια, στοιχεία ζωής, σταθμοί ενός βλέμματος, μνήμη βιωμένη, στιγμή ακριβής, σημάδια αδιάψευστα μιας ζωντανής διαδρομής.
Στη φωτό η Αγιαματρώνα στα Βοτσαλάκια (Παρασκευά
 
Σελίδα 1 από 6