Δοκίμιο - στοχασμοί

Δοκίμιο - στοχασμοί (13)

rakasΑν γράφονται τώρα τούτες οι γραμμές είναι γιατί θεωρούμε πως έχει ξεπεραστεί ένα όριο αν(τ)οχής. Η καθημερινότητα όλο και τείνει να απευθύνεται σε ασθενείς. Γενικώς, υπάρχει πρόβλημα, στο οποίο, όπως κι αν αυτό οριστεί, απ’ όπου κι αν πηγάζει, οι καλλιτέχνες δεν αποτελούνε λύση. Αυτό που επείγει είναι να επανεφεύρουμε το ίδιο το νόημα της καλλιτεχνικής πράξης.

brextΠοιο είναι το μεγάλο μυστικό του βλάκα; ρώτησαν κάποτε τον κ. Κόινερ. Αυτό που τον κάνει ακατανίκητο, ανυπέρβλητα κακό και πάντα νικητή;

«Το μεγάλο μυστικό του βλάκα, για να σκεφτώ λίγο. Ε, μάλλον ότι δεν του περνά καν από το μυαλό, δεν διανοείται ότι μπορεί για μια στιγμή να ‘χει άδικο. Κι αν του περάσει μια στάλα υποψίας από το μυαλό, γρήγορα τη διώχνει. Αυτός βλαξ; Ποτέ των ποτών. Οι άλλοι είναι πάντα. Έτσι γίνεται αδίσταχτα θρασύς, υπέροχα επικίνδυνος, ανυπέρβλητα αλαζονικός. Και πείθει. Γιατί πάντα υπάρχουν αρκετοί βλάκες για να σχηματίσουν μια πλειοψηφία. Αυτό είναι το μυστικό όπλο του βλάκα. Μα γι’ αυτό ακριβώς πρέπει να εξολοθρεύουμε τη βλακεία, γιατί κάνει βλάκες αυτούς που τη συναντούν.»

frearI.
Βιβλία και κοκότες παίρνει κανείς στο κρεβάτι.

ΙΙ.
Βιβλία και κοκότες διαπλέκουν το χρόνο. Δεσπόζουν στη νύχτα όπως στην ημέρα και στην ημέρα όπως στη νύχτα.

ΙΙΙ.
Δεν υποπτεύεσαι, πόσο πολύτιμα μπορεί να είναι τα λεπτά για τα βιβλία και τις κοκότες. Αν όμως αφεθείς και πλησιάσεις, τότε καταλαβαίνεις, πόσο βιάζονται. Αρχίζουν να μετρούν, με το που μπαίνεις μέσα τους.

Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018 10:03

Ο Καβάφης αλλιώς

Συντάκτης

 

fanis12Στην Ελλάδα αυτοί που ξέρουν τι ακριβώς είναι το "ποίημα", είναι νομίζω ελάχιστοι.

Σαν λέξη βέβαια μάς είναι πολύ γνωστή από τα πρώτα κιόλας σχολικά μας χρόνια. Μάλιστα έχουμε ακούσει τόσα πολλά και τόσο ποικίλα για την ιστορία και την θέση του ποιήματος στην τέχνη, που έχουμε πλέον μπερδευτεί σε σημείο που να αντιδρούμε πολλές φορές ακόμα και ειρωνευόμενοι. ( ποιητής Φανφάρας, "οι ποιητές είναι λαπάδες"  'τι θέλει να πει ο ποιητής" και άλλα παρόμοια ).

Τα τελευταία χρόνια συμβαίνει συχνά, καλοπροαίρετοι αναγνώστες να αποφαίνονται για ένα κείμενο ότι είναι όντως ποίημα επειδή, διαβάζοντάς το λέει, δεν κατάλαβαν τίποτα.

 

raymondΤα τελευταία χρόνια κάθε σοβαρή αναφορά στην αστυνομική λογοτεχνία, περιλαμβάνει οπωσδήποτε τον Ρέιμοντ Τσάλντερ και τον ήρωά του Φίλιπ Μάρλοου. 

Ο φιλελεύθερος Ρέημοντ Τσάντλερ ακολουθώντας τον κομμουνιστή Ντάσιελ Χάμετ από τα στενά σοκάκια της μυθοπλασία στη φωτεινή λεωφόρο της τέχνης , σεβάστηκε και ανύψωσε την λογοτεχνική αξία της αστυνομικής ιστορίας . Και επαινεί τον Χάμετ γράφοντας πως «εμπνέεται τις ιστορίες του με μια αίσθηση ρεαλισμού.

egonopΤο πρώτο δεδομένο: Οι λέξεις και οι έννοιες που επιβιώνουν μέσα στους αιώνες συχνά αλλάζουν σημασία. Και το δεύτερο: Οι άνθρωποι, που στα πλαίσια μιας θρησκείας, μιας φιλοσοφίας, μιας ιδεολογίας, ενός κινήματος ή μιας στάσης ζωής επιλέγουν κάτι αλλιώτικο από το καθιερωμένο, πάντα είναι στην αρχή λίγοι. Αν τα πράματα οδηγηθούν σε μεγάλη κόντρα με τους πολλούς, τότε αυτούς που τελικά ηττώνται στην αναμεταξύ τους διαμάχη, οι νικητές τους αποκαλούν αιρετικούς. 

orxanΟ "αίνος" αυτός εκφωνήθηκε την Παρασκευή 4.5 κατά την τελετή αναγόρευσής του σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης:

Συνυπήρξαμε για πολλά χρόνια. Ίσως σε αυτό να οφείλεται η μεγάλη μας οικειότητα. Στο πρόσωπο του Ορχάν Παμούκ ( Κωνσταντινούπολη, 1952) που τιμάμε σήμερα αναγνωρίζουμε ένα κομμάτι, ένα μεγάλο κομμάτι του εαυτού μας. Περισσότερο, θα έλεγα, απ’ ό,τι στο πρόσωπο ενός Γάλλου, ενός Άγγλου ή ενός Γερμανού. Εδώ κυλάει το δικό μας αίμα, αυτό που κάποτε χύθηκε βέβαια ανάμεσά μας, αλλά είναι όμως κι αυτό το ίδιο που μας ενώνει.

giorgmer1. Από το αποτυχημένο παρελθόν στο επιτυχημένο μέλλον;

Με αφορμή τα  μικρά «πειράματα εργατικής και κοινωνικής αυτοδιαχείρισης» που συντελούνται τον τελευταίο καιρό  στην Ελλάδα, αλλά και την λεγόμενη «κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία» που προωθεί η σημερινή αριστερή κυβέρνηση δημοσιευουμε μια δικιά μας εποικοδομητική  κριτική, και  ένα κείμενο/ μελέτη του Μάρτιν Μπούμπερ για τα Πειράματα εργατικής και κοινωνικής αυτοδιαχείρισης τον 19ο αιώνα* για να διαπιστώσουμε το πως και γιατί αυτά τα πειράματα ή απέτυχαν και διαλύθηκαν, ή αφομοιώθηκαν από το καπιταλιστικό σύστημα. 

Circus. Joan Miró. 1934

duzinas1Κείμενο Α

Σύντομη ιστορία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Από το 1989 και μετά, τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν γίνει η ιδεολογία μετά από «το τέλος των ιδεολογιών», η τελευταία «ουτοπία» σε έναν κόσμο χωρίς αξίες. Αλλά η μεταχείριση προσφύγων και μεταναστών, η κατάσταση εξαίρεσης στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» και στους δρόμους της Αθήνας, και οι «ανθρωπιστικοί» πόλεμοι δείχνουν ότι η κατάσταση είναι πιο σύνθετη. Όπως είχε παρατηρήσει ο Καθολικός φιλόσοφος και πρωτεργάτης της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Ζακ Μαριτέν, «συμφωνούμε για τα δικαιώματα αρκεί να μη μας ρωτήσουν γιατί. Με το “γιατί” αρχίζουν οι διαφωνίες».

ets86Από το 2004 η «Ευρωπαϊκή Ημέρα για την Κατάθλιψη» (European Depression Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο τον Οκτώβριο στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Μια ημέρα αφιερωμένη σε εκδηλώσεις, ομιλίες και συνέδρια που διοργανώνονται από τις μη κερδοσκοπικές εταιρείες και το υπουργείο Υγείας κάθε χώρας με σκοπό την ενημέρωση της κοινής γνώμης για την πιο διαδεδομένη ψυχική νόσο στην εποχή μας.

Πράγματι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, από το 2005 μέχρι σήμερα η κατάθλιψη παρουσιάζει σαφή αύξηση (περισσότερο από 18%) και σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις πάνω από 300 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από αυτή.