Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου 2026 19:43

Καρδιά αγκινάρα, της Vivian Efthimiopoulou, από το fb

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
fba88Την παρατήρηση την κάνει η ελληνίστρια Αν Κάρσον στο αριστουργηματικό της δοκίμιο «Έρως ο γλυκόπικρος» (ΔΩΜΑ) κι ενώ στοχάζεται πάνω στο πώς πρέπει να μεταφράσει στα Αγγλικά τη λέξη «γλυκύπικρος» σε ένα στίχο της Σαπφούς. Στα Αγγλικά μεταφράζεται ως «bittersweet» δηλαδή «πικρόγλυκο».
«Μήπως αυτή η αντιστροφή όμως αλλοιώνει το νόημα του στίχου ο οποίος θέλει να δηλώσει την αλληλουχία των γεγονότων;», αναρωτιέται η Κάρσον.
Βέβαια δεν είναι «γεγονότα» αλλά «γεγονός» αυτό που πραγματεύεται σχολιάζοντας το στίχο της Σαπφούς και δεν είναι άλλο από τον Έρωτα.
«Μήπως η Σαπφώ θέλει να περιγράψει την κοινή σε όλους εμπειρία που θέλει τον έρωτα από γλυκό να εξελίσσεται σε πικρό;», αναρωτιέται.
Στη συνέχεια του συλλογισμού της η Κάρσον πηγαίνει αλλού και εξετάζοντας στίχους από τον Όμηρο, τον Αρχίλοχο, την Παλατινή Ανθολογία αλλά και την Τραγωδία, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι αρχαίοι ημών δεν αναφέρονται στο πως εξελίσσονται τα αισθήματα. Αυτό που τους απασχολεί είναι η φύση του Έρωτα.
 
Έρωτας είναι κάτι γλυκό και πικρό μαζί, συμφωνεί όλη, σχεδόν, η αρχαία ελληνική γραμματεία.
Θυμήθηκα το «γλυκόπικρο» που στα Αγγλικά αποδίδεται ως bittersweet νωρίτερα που μασουλαγα το αγαπημένο μου φρούτο: ένα πορτοκάλι, εννοείται ακαθάριστο, με τη φλούδα, το απαράμιλλο γλυκόπικρο.
Μηπως τελικά το bittersweet της αγγλικής γλώσσας σχετίζεται με τη φυσιολογία της γεύσης; Κατεφυγα στο google. Λάθος! Η γλώσσα στην άκρη της πρώτα ανιχνεύει το γλυκό και στο βαθύτερό της σημείο, στο λάρυγγα το πικρό.
«Γλυκόπικρη», σαπφική και η αλληλουχία στην αίσθηση της γεύσης.
 
Υπάρχει όμως ένα παράδοξο στη γεύση, μια φάρσα που τη μαθαίνεις όταν ασχολείσαι με το κρασί και η οποία ομολογώ ότι με διασκεδάζει πάρα πολύ.
Υπάρχει ένα λαχανικό, η αγκινάρα, που είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατον, να συνδυαστεί με κρασί. Οι Κρητικοί που αν μη τι άλλο ξέρουν να τρώνε σωστά, τη σερβίρουν αποκλειστικά ως τσιπουρομεζέ.
Γιατί; Ο λόγος είναι ότι η αγκινάρα περιέχει την ουσία κιναρίνη η οποία έχει την ιδιότητα όταν διαλύεται στο στόμα, να ενεργοποιεί τους κάλυκες που συνδέονται με την αίσθηση του γλυκού και ό,τι έπεται σε τροφή ή ποτό ο εγκέφαλος να το ερμηνεύει πάντα ως γλυκό, ακόμα κι αν είναι πολύ-πολύ ξινό. Απαξ και η κιναρίνη απλωθεί στο στόμα, ό,τι και να δοκιμάσεις σου φαίνεται γλυκό!
 
Θα μου άρεσε η ιδέα η «απάτη» της αγκινάρας-κιναρίνης να συνδέεται με τη λαϊκή έκφραση «καρδιά-αγκινάρα», ξέρετε, την έκφραση που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις...ευρύχωρες καρδιές όσων δηλώνουν ερωτευμένοι με πάνω από έναν και ταυτόχρονα.
Είναι οι (ζηλευτές, για μένα) καρδιές που δεν εγκλωβίζονται στα (μάταια) βάσανα του γλυκόπικρου αλλά όλα τα αντιλαμβάνονται ως γλυκά. ????
Αλλά γι αυτές, τις «καρδιές-αγκινάρες» καμία Σαπφώ, κανένας Όμηρος, κανένας Αρχίλοχος, καμία Παλατινή Ανθολογία δεν έχουν αφιερώσει ούτε ένα γλυκό στίχο.
Όλοι στον Έρωτα θέλουν να βλέπουν το δράμα. Κανείς την γλυκιά ψευδαίσθηση.
Oh well.
❤️
Στη φωτογραφια «Το πορτρέτο μιας αγκινάρας» του εικαστικού Rupert Sutton (με καριέρα στη Διαφήμιση) σαν να θέλει να αναπληρώσει όλους τους στίχους που δεν έχουν γραφτεί για αυτή την ψευδαίσθηση του γλυκού που προσφέρει η αγκινάρα.
Διαβάστηκε 291 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου 2026 19:51

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση