Δοκίμιο - στοχασμοί

Δοκίμιο - στοχασμοί (197)

kathimerini32Η προηγούμενη λογοτεχνική μάχη ευρείας κατανάλωσης, που είχε ως βάση την κληρονομιά του Καραγάτση, ξεκίνησε με την αμφισβήτηση του παλιού από τους νέους. Η κριτική ματιά των μιλένιαλ και της γενιάς Ζ στον τρόπο που ο κλασικός συγγραφέας μεταχειρίζεται τους γυναικείους χαρακτήρες προκάλεσε μία ασυνήθιστη ηθική σύγκρουση με άρωμα μοντέρνας πολιτικής ορθότητας. Στην πιο πρόσφατη μάχη, όμως, με αφορμή το έργο του Χρήστου Βακαλόπουλου, οι ρόλοι αντιστράφηκαν: αυτή τη φορά, οι νέοι ανακάλυψαν έναν λογοτέχνη (νεκρό εδώ και 31 χρόνια!) που τους αντιπροσωπεύει ειδολογικά κι αισθητικά, και οι πολύξεροι μεγάλοι ήταν εκείνοι που βάλθηκαν να αμφισβητήσουν την αξία του. «Ο Βακαλόπουλος δεν παρήγαγε υψηλή λογοτεχνία!», φωνάζουν.

fb16Καλός ο Αίσωπος και οι επίγονοί του (από τον Λαφονταίν μέχρι πολλά διδακτικά σημερινά παραμύθια), αλλά τώρα που ανακαλύφθηκε πόσα δεινά περνάνε τα τζιτζίκια και με τι επιμέλεια υπηρετούν τη μοίρα τους, ομολογώ πως κάπως τον αντιπάθησα τον αρχαίο πρόγονο, ως επιπόλαιο κατασκευαστή της μήτρας της αλήθειας.

Βέβαια, ομολογώ επίσης, ότι πάντα τα αισθήματά μου ήταν μοιρασμένα ανάμεσα στον τζίτζικα και τον μέρμηγκα. Και πώς ποτέ δεν πήρα την θέση που απαιτούσε από εμένα ο μύθος.

fb15Είναι πράγματι εντυπωσιακό το πόσο δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν την σπουδαιότητα ενός συγγραφέα, οι συγκαιρινοί του. 

Ιδιαίτερα δε οι άνθρωποι της δικής του γενιάς που τον είδαν να μεγαλώνει από μικρό και να ανδρώνεται στους ίδιους χώρους μ' αυτούς, όσοι ήπιαν ποτά ή κάπνισαν τσιγάρα κι αντάλλαξαν μαζί του κουβέντες στα ίδια καφενεία και μπαρ, διαρρηγνύουν πραγματικά τα ιμάτια τους  ότι ο εν λόγω "γραφιάς" δεν είναι τίποτα σημαντικό, έγραφε ψιλοανοησίες και πως η κατοπινή του φήμη είναι υπερβολική. Οι επόμενες γενιές που τον αγαπούν και τον θαυμάζουν δεν τον γνώρισαν όπως εκείνοι για να καταλάβουν ότι ήταν ένας σαν κι αυτούς και τίποτα παραπάνω. Μάλλον δε, πολύ λιγότερο. Ετσι αντιμετωπίστηκε ο Μιχαήλ Μητσάκης, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Κων/ντίνος Καβάφης, ο Κώστας Καρυωτάκης και πλείστοι άλλοι σημερινοί ημιθεοι των νεοελληνικών γραμμάτων.

Δευτέρα, 22 Ιουλίου 2024 18:46

Παραθεριστικά ερωτικά πάθη

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια

ets17Σπύρος Μανουσέλης. Γιατί με την άνοδο της θερμοκρασίας αυξάνει συνήθως η επιθυμία για σεξ και οι παραλίες ή τα βουνά θεωρούνται τα ιδανικά σκηνικά για τη σύναψη νέων ερωτικών σχέσεων ή για την ανανέωση της ερωτικής επιθυμίας των «κουρασμένων» παραθεριστών; Η σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση της ανθρώπινης ερωτικής συμπεριφοράς παραπαίει και ισορροπεί επικίνδυνα μεταξύ δύο ακραίων και, μέχρι σήμερα, ασύμβατων άκρων: αφενός των υλικότατων βιολογικών ή εγκεφαλικών αναγκών μας και αφετέρου των ρομαντικών μας ψευδαισθήσεων περί των αιθέριων ερωτικών παθών, που διαμορφώνονται μόνο πολιτισμικά. Αν αυτό ισχύει, τότε από τι καθορίζονται οι ερωτικές μας επιλογές και πόσο συνειδητές ή ελεύθερες μπορούν να είναι οι «επιλογές» μας;

olafaq28Συχνά ακούμε για τον μινιμαλισμό στην διακόσμηση εσωτερικών χώρων, αλλά στην πραγματικότητα ο μινιμαλισμός αφορά πολλά περισσότερα, και η εφαρμογή του στην καθημερινή μας ζωή μπορεί να επιφέρει πολλά οφέλη. Η ζωή που ακολουθεί την φιλοσοφία του “less is more”, μπορεί να αποδειχτεί πολύ πιο εναρμονισμένη με τις πραγματικές μας ανάγκες εντός του παραφορτωμένου με πληροφορίες, περισπασμούς και προϊόντα κόσμου μας. 

athinorama11Χάρης Συμβουλίδης. Δεν πήγαν όλα πρίμα στο sold out Ηρώδειο στις 8 και 9 Ιουλίου. Δεν ήταν όλα καλώς ειπωμένα. Δεν συνάδει, σε κάθε περίπτωση, ο χαρισματικός τραγουδοποιός με τον σημαίνοντα κοινωνικοπολιτικό στοχαστή –ειδικά αν κάπου στη μέση παρεμβάλλεται ΄κείνος ο «πονηρός πολιτευτής». Στο τέλος, όμως, κερδίζει πάντα ο «Νιόνιος».

 Σαν τη Δημοκρατία, που συμπρωταγωνίστησε στο επί δύο ημέρες sold out Ηρώδειο, έτσι και οι συναυλίες του Διονύση Σαββόπουλου δεν έχουν αδιέξοδα –για να θυμηθούμε τη διάσημη ρήση του Παύλου Μπακογιάννη, ο οποίος δεν αναφέρθηκε στον ρου της βραδιάς, μα ήταν κι αυτός μια φιγούρα της Μεταπολίτευσης.

olafaq27Χριστιάνα Στυλιανού. Ο Daniel Johnston δεν υπήρξε και ο πιο διάσημος μουσικός στον κόσμο. Ενώ οι στίχοι του είναι όμορφοι, δεν είναι ούτε ο Bob Dylan, ούτε ο Leonard Cohen, ούτε ο Lennon. Ούτε κατά διάνοια. Και όμως, τον αγαπώ. Γιατί μπορώ να «πιάσω» τι προσπαθούσε να καταφέρει όταν τραγουδούσε και είναι η ίδια η πράξη της προσπάθειας που είναι υπερβατική. Σε κάποιο επίπεδο, δεν ακούω καν το τελικό προϊόν, ακούω την φωνή του να μάχεται. Κάτι που άλλοι δεν θα επιχειρούσαν. Ήταν απόλυτα ειλικρινής η προσπάθειά του και αυτή η προσπάθεια που ακούγεται είναι καθηλωτική, μυστικιστική και μαγική σε ένα επίπεδο που λίγοι καλλιτέχνες θα καταφέρουν ποτέ να φτάσουν.

Πέμπτη, 11 Ιουλίου 2024 15:35

Κουλτούρα της ακύρωσης ή ακύρωση της κουλτούρας;

Επιλέγων ή Συντάκτης

vimaΆννα Γρίβα. Η λογοτεχνία  αποτελεί τη διατυπωμένη ανάγκη του ανθρώπου να εκφράσει προβληματισμούς και συγκινήσεις που προκαλούν τα ποικίλα ερεθίσματα στον ψυχισμό και τη νόησή του. Ενα κριτήριο για να μπορέσουμε να ονομάσουμε ένα λογοτεχνικό έργο σημαντικό είναι η έκταση της επίδρασής του διαχρονικά αλλά και ο βαθμός στον οποίο συμπυκνώνει τα βαθύτερα ερωτήματα του ανθρώπου, καταδεικνύει τις ανθρώπινες αντιφάσεις και δυνατότητες, εγείρει τον αναστοχασμό.

 

popaganda12Ιωάννα Κλεφτόγιαννη. Γιατί η γνωστή τραγουδίστρια και τραγουδοποιός έχει καταφέρει να ενώσει τόσες  γενιές με τα τραγούδια της και τις επιλογές της; 

Μαρίνα Σάττι, είσαι η νέα Βουγιουκλάκη;», ρωτούσε όλο νάζι, εντελώς ρητορικά, η σχεδόν 20χρονη κοπέλα με τα ροζ μαλλάκια και τα στρας στα βλέφαρα, στην Τεχνόπολη στο Γκάζι την περασμένη Τετάρτη, στην sold out συναυλία της ταλαντούχας τραγουδίστριας. Το ερώτημα «έσκασε» σαν ώριμο «φρούτο» στην ομήγυρή της, ενώ η νεαρή σχολίαζε ολίγον έκπληκτη την διαγενεακή γκάμα του κοινού της συνδημιουργού του «Ζαριού», που υπήρξε πρώτο trend στα social media για καιρό με την -ακουσίως διχαστική- συμμετοχή της στην Eurovision.

papakostasΤι πήρε στις αποσκευές της μια Μινωίτισσα πριγκίπισσα για να πάει στην Αίγυπτο; Πώς περνούσε την ώρα του όταν βαριόταν ένας Μυκηναίος δημόσιος υπάλληλος; Πώς τραυμάτισε το πόδι του ένας κένταυρος; Πώς ένας άσεμνος χορός οδήγησε τυχαία στη δημιουργία της Δημοκρατίας; Ποιος ξένος σκλάβος έγινε πλούσιος τραπεζίτης; Γιατί ο Ηράκλειτος πρότεινε να χαστουκίσουμε τον Όμηρο; Γιατί τις Κυκλάδες τις λέμε Κυκλάδες;

Η αρχαιολογία, όπως και η αρχαιότητα, ανήκει σε όλους μας. Είναι απολαυστική, συγκινητική, τρομακτική, χιουμοριστική, μας εμπνέει και μας δείχνει τι θα πει άνθρωπος στο σύνολο της ύπαρξής του σε αυτή τη γαλάζια μπίλια που πλέει στο σύμπαν και λέγεται Γη.