Δοκίμιο - στοχασμοί

Δοκίμιο - στοχασμοί (197)

parallaxi1Ο Παντελής Μπουκάλας, δημοσιογράφος, συγγραφέας, μεταφραστής, διανοούμενος, ένας άνθρωπος που τιμά όσο λίγοι τη γλώσσα, ένας στοχαστής του καιρού μας, τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων 2024.

Με την ομιλία του τίμησε την τελετή των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων, τονίζοντας πως «Κάθε βραβείο αποτελεί βαριά τιμή και ισοδυναμεί ταυτόχρονα με μια ακόμα πιο βαριά ευθύνη».

Ολόκληρη η ομιλία του: 

fba83Δεν μου αρέσει καθόλου ο Πικάσο. 

Μου αρέσει ο Μοντιλιάνι αλλά όχι ο Καντίσκι.

Μπορώ να κοιτάω ένα έργο του Χόπερ για ώρα αλλά δεν υποφέρω τα έργα του Πόλοκ.

Ε και; 

 Ο πάσα ένας μπορεί να γράψει ένα κατάλογο με in και out. 

Η Τέχνη έχει πολλούς πομπούς και πολλούς δέκτες. 

Δεν υπάρχει κριτήριο του τι είναι Τέχνη και τι όχι και όσα κριτήρια έχουν διατυπωθεί είναι κριτήρια ομάδων και όχι καθολικά. 

velos1Κώστας Μαυρουδής. Όπως έλεγε ο μακάριας μνήμης συνθέτης Ιωακείμ Ριτσιάρδης ( Κέρκυρα, 1896 - Αθήνα, 1979) καθηγητής των Μουσικών στο επαρχιακό μας λύκειο "απ' τη στιγμή που ο Νίτσε χαρακτήρισε την τέχνη του Φρειδερίκου Σοπέν ( Ζελαζόβα Βόλα, Πολωνία, 1810 - Παρίσι, 1849) " ως επανάσταση που βάδισε με βήματα περιστεριού" είχε στερήσει από πολλούς μεταγενέστερους τη δημιουργική ευφορία μιας υψηλής κριτικής προτάσεως.

Μια φράση, κύριοι, είχε εξαντλήσει ό,τι κανείς θα αναγκαζόταν να πει με σύνθετες διατυπώσεις για το αισθαντικό τέκνο της Πολωνίας. 

odisseasΠόσο δύναμη έχει η τέχνη για τους δημιουργούς!

Αλήθεια, πόσο επηρεάζει τη κρίση μας η μουσική, για τους μουσικούς!

Είναι μες τις ιδιότητες της λογιότητας, να σε αποπροσανατολίζει!

Η συγκίνηση; Μπορεί να σου κάνει το άσπρο μαύρο;

Πως προσπάθησαν όλα αυτά μαζί, να λειάνουν την κακή εντύπωση που

διαμόρφωνα μέρα την μέρα, τα τελευταία χρόνια, για τον Διονύση Σαββόπουλο!

fba56«Γιατί αγαπάμε πολύ τη λογοτεχνία και […] δεν μας νοιάζει καθόλου αν θα πάρουμε προαγωγή, και τον φοβόμαστε λιγότερο τον θάνατο, γιατί εμείς έχουμε ήδη πεθάνει πολλές φορές και γιατί έχουμε δοκιμάσει τα πάντα, αχ, τα πάντα‧ έχουμε στεφθεί βασιλιάδες και έχουμε παλέψει με ξύλινα σπαθιά υπέρ της αρετής και έχουμε φορέσει κότινο, μα δάφνινο, κι άλλοτε ένα ακάνθινο στεφάνι μάς στόλιζε το κεφάλι, και στον δρόμο μάς έχουν στρώσει ένα χοντρό χαλί να περπατήσουμε και έχουμε βαδίσει πάνω σε λουλούδια διάσπαρτα και έχουμε προχωρήσει ξυπόλητοι πάνω σε κάρβουνα αναμμένα […]

pantelis-boukalasΟ Παντελής Μπουκάλας Λεσίνι Αιτωλοακαρνανίας, 1957)) είναι Έλληνας ποιητής, αρθρογράφος, συγγραφέας, μεταφραστής και δημοσιογράφος..Τον διαβάζω από τα τέλη της δεκαετίας του '70 όταν έγραφε στο περιοδικό Πολίτης. Τον διάβαζα ακόμα και την περίοδο αυτός αλλά και άλλοι που αρθρογραφούσαν στον Πολίτη έγραφαν κάτι πολύ δυσνόητα άρθρα που τα ούτε τα μισά δεν καταλάβαινα. Επέμενα όμως για μια περίοδο γιατί θεωρούσα ότι το πρόβλημα ήταν εξ ολοκλήρου δικό μου, ως ένας ακόμα Έλληνας με αδύναμη παιδεία. Μετά μοίρασα το κακό. Επέμενα επίσης, γιατί τα θέματα που έθιγε εκείνη την εποχή με ενδιέφεραν.

Παρασκευή, 24 Ιανουαρίου 2025 12:10

Ο Αλέξης Δαμιανός και ο μυθικός Ερυσίχθων

Επιλέγων ή Συντάκτης

alexis-damianosΑλέξης Δαμιανός (Αθήνα, 21.1.1921 -2006), ο μόνος Έλληνας σκηνοθέτης που ήθελα να του μοιάσω και δεν πειράζει που άργησα τρεις μέρες να τιμήσω τα γενέθλιά του. Από τις τρεις ταινίες που γύρισε, η ΕΥΔΟΚΙΑ (1971) μου προκάλεσε μεγάλη ταραχή και μεγάλη πόρτα πέρασα εξ αιτίας της. Να τονίσω ότι άλλο είναι να την πρωτοβλέπεις μέσα στη χούντα και άλλο μετά την πτώση της. Όποτε μιλούσε ο Δαμιανός, είτε στην τηλεόραση είτε δια ζώσης που τον άκουσα σε εκδηλώσεις αλλά και σε φιλικά του σπίτια, κρεμόμουνα από τα χείλη του. Και δεν ήταν μόνο αυτά που έλεγε και ο τρόπος που τα ζωγράφιζε στον αέρα, αλλά ήταν ότι, τουλάχιστον εγώ, ένιωθα ότι τα πίστευε και προσπαθούσε να τα ζει. 

anagnostis3Η τύχη του ασυνειδήτου θα είναι όμοια με αυτή των δεινοσαύρων; Θα μπορούσε το ασυνείδητο να έρθει αντιμέτωπο με έναν αναπόφευκτo αφανισμό; Και η ψυχανάλυση; Δεν απειλείται άραγε σήμερα από τον κίνδυνο να αφανιστεί για πάντα; Και οι ψυχαναλυτές; Ποια θα ήταν η ευθύνη τους αναφορικά με αυτό τον αφανισμό; Εν κατακλείδι, ποιο θα είναι το μέλλον της ψυχανάλυσης στον πολιτισμό μας; Ποια θα είναι δηλαδή η πιθανότητα για το υποκείμενο του ασυνειδήτου να συνεχίσει να υπάρχει;

Θέτω αυτές τις ερωτήσεις με μία σκόπιμα ακραία και παράδοξη μορφή  για να φτάσουμε κατευθείαν στο περιεχόμενο αυτού του βιβλίου.

fba47Ο Κώστας Αξελός ( Αθήνα, 1924 - Παρίσι, 4/2/2010) ήταν ο θεμελιωτής της «Πλανητικής σκέψης» και του «Παιχνιδιού του κόσμου» – δύο έννοιες που σημάδεψαν το στοχαστικό έργο του. «Η πλανητική σκέψη αντιστοιχεί στην περιπλάνηση του «είναι» εν τω γίγνεσθαι της ολότητας του κόσμου». Πηγαίνοντας παραπέρα λέει: «Το περιπλανώμενο «είναι» του ανθρώπου παίζει ένα παιχνίδι μέσα στο οποίο τα σχέδιά του αδιάκοπα διαψεύδονται». Ο κόσμος είναι το παιχνίδι, ο άνθρωπος ο συμπαίκτης. «Σε μας εναπόκειται να μάθουμε να παίζουμε το παιχνίδι από το οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε».

Δευτέρα, 06 Ιανουαρίου 2025 22:36

Το ελληνικό σινεμά έχει κάτι κρίσιμο να μας πει

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια

kathimerini112Μαρία Κατσουνάκη. Είναι ωραία η εικόνα και αισιόδοξη: μια κινηματογραφική αίθουσα γεμάτη όχι μόνο από κοινό, αλλά και από παλμό. Ο σκηνοθέτης Γιώργος Τσεμπερόπουλος, με την καθοριστική συμμετοχή του Χρήστου Μάστορα, επιχείρησε την (πολυκύμαντη) βιογραφία του Στέλιου Καζαντζίδη, και υπέγραψε μια εισπρακτική επιτυχία. Ετσι, αποχαιρετήσαμε το 2024 και πατήσαμε στο 2025 με το «Υπάρχω» να προκαλεί συνωστισμό και ουρές.

Αλλά το πιο σημαντικό, ίσως, δεν είναι τα εισιτήρια (πριν από μία εβδομάδα ξεπερνούσαν τις 250.000)· είναι η ευφορία και η συγκίνηση στην αίθουσα, τα τραγούδια που ενώνουν φωνές, που μοιράζονται βιώματα ή ακούσματα, που συμβάλλουν, έστω και στιγμιαία, στη συνύπαρξη διαφορετικών γενιών και καταβολών. Ο,τι ενστάσεις κι αν έχει κανείς για την ταινία, η χημεία της με τους θεατές είναι καταλυτική.