Δοκίμιο - στοχασμοί (197)
Η Μαργαρίτα Καραπάνου (Αθήνα, 1946 - 2 Δεκεμβρίου 2008) που χάραξε "οργανικά" την Χαριτίνη Ξύδη, από το fb
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Δεν θυμάμαι ποιο από τα βιβλία της με πρωτοσημάδεψε· όχι πως έχει κάποια σημασία, αφού έχω λατρέψει ανέκκλητα, τελεσίδικα και διά παντός, τη Μαργαρίτα Καραπάνου.
Η προσωπικότητα και η ψυχοσύνθεσή της έχουν χαράξει "οργανικά" -όπως θα υπογράμμιζε η ίδια- κάθε πόρο, κύτταρο και ίχνος, της ύπαρξής μου.
Τραύλιζε, έπαιρνε δεκαεφτά χάπια την ημέρα, κάπνιζε ακατάπαυστα Γκολουάζ, υπήρξε σαρωτική παίκτρια πόκερ, μέχρι που μπορούσε να σου πάρει, σε ένα κόλπο του ενός λεπτού, και τα ασημένια σου κουταλομαχαιροπήρουνα.
Άρης Αλεξάνδρου. Για μια ακόμα φορά θυμήθηκα τα γενέθλιά του κι ότι στα νιάτα μου γονάτισα και το αίμα του φίλησα και μεγαλώνοντας τον φίλησα και στο μέτωπο
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
{Άρης Αλεξάνδρου, Πέτρογκραντ (Αγία Πετρούπολη), 24 Νοεμβρίου 1922- Παρίσι, 2 Ιουλίου 1978}.
Δεν ανήκω σε κανένα κόμμα και σε καμιά πολιτική οργάνωση. Δεν είμαι μέλος καμιάς εκκλησίας. Δεν είμαι
οπαδός καμιάς θρησκείας. Όπως το 'χω ξαναπεί, Δεσμώτης τήδε ίσταμαι τοις ένδον ρήμασι πειθόμενος.
Έχοντας περάσει από τα ξερονήσια και τις φυλακές, νιώθω πως είμαι συγκρατούμενος
όχι μόνο με όσους υποφέρουν στα φασιστικά στρατόπεδα,
μα και με όσους βασανίζονται στο Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ.
Νιώθω αλληλέγγυος και συνυπεύθυνος με όσους αγωνίστηκαν, αγωνίζονται και θα αγωνιστούν
εναντίον όλων των τυράννων, εστεμμένων και τραγιασκοφόρων,
εναντίον όλων των δεσποτών, γαλονάδων και ρασοφόρων.
Ανήκω στο ανύπαρκτο κόμμα των ποιητών.
Βιολιστής για μια φορά, της Μαρίας Κατσουνάκη
Επιλέγων ή Συντάκτης Μανώλης Ροσμαράκης
Ο Χάρι Μπέλτεν είναι 64 ετών, υπάλληλος σε κατάστημα σιδερικών σε μια μικρή πόλη του Ιλινόι. Eνας φιλήσυχος άνθρωπος και οικογενειάρχης, καλός και συνεπής εργαζόμενος, με ζωή αδιατάρακτη.
Ως τη στιγμή που ανακοινώνει ότι σε ένα χρόνο θα ερμηνεύσει έργα για βιολί, και μάλιστα το ιδιαίτερα απαιτητικό κονσέρτο για βιολί του Μέντελσον, με συνοδεία συμφωνικής ορχήστρας, σε αίθουσα συναυλιών στο Σπρίνγκφιλντ (πρωτεύουσα της πολιτείας του Ιλινόι).
Η ανακοίνωση αυτή δημιουργεί όχι απλώς αναταράξεις, αλλά παλιρροϊκό κύμα στον μικρό τόπο, προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις: το γεγονός ότι θα χρειαστούν 3.000 δολάρια, πολλά για το βαλάντιό του, που θα τον υποχρεώσει να βάλει υποθήκη το σπίτι του, αναστατώνει μέχρι απελπισίας τη γυναίκα του· η στενή της φίλη τη συμβουλεύει να τον εξετάσει ψυχίατρος·
Η σταγόνα που θα ξεχειλίσει το ποτήρι της/του..... μπορεί να'ναι κι ένα δάκρυ σε ΕΛΤΑ, του Νικόλας Παπαδομιχελάκης, από το fb
Επιλέγων ή Συντάκτης Μανώλης Ροσμαράκης
Πάω σήμερα να παραλάβω ένα δέμα απο τα ΕΛΤΑ στην Ιπποκράτους, στο δρόμο βρίζω από μέσα μου που δεν το παρέδωσαν στο σπίτι όπως θα περίμενα, είναι όμως μια καλή μέρα, κι έχω πολλές μέρες να περπατήσω προς Εξάρχεια.
Σταματάω για ένα καφέ και κρουασάν στο χέρι από αγαπημένο φούρνο, νιώθω σα να κάνω διακοπές.
Μέσα στο ταχυδρομείο είμαστε τρία άτομα στην αναμονή, τρεις υπάλληλοι εξυπηρετούν, ένας άλλος υπάλληλος μπαινοβγαίνει και φορτώνει δέματα σ’ ένα φορτηγάκι με το καρότσι του, και τα δυο, όπως και ο κύριος, σε κακή κατάσταση.
Απογοητευτική εικόνα εγκατάλειψης, αλλά την αγνοώ, περιμένοντας να δω ποιο δέμα ήρθε απ’ τα διάφορα που περιμένω.
Πριν από μένα εξυπηρετείται ένας κύριος ηλικιωμένος -μακάρι να είμαι έτσι στα 80- ψηλόλιγνος, καμπουριαστός, με αργές κουρασμένες κινήσεις και σπασμένη φωνή, αλλά τόσο ευγενής και παιχνιδιάρης.
“Με ευρυγώνιο φακό” – Αφιερωματικό τεύχος| Οκτώβριος 2025
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Η περιοδική έκδοση για τις διεθνείς τάσεις “Με ευρυγώνιο φακό” κυκλοφορεί στο πλαίσιο της θεματικής Ο κόσμος, Ευρώπη και Αριστερά του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς.
Σκοπός της έκδοσης είναι να παρουσιάζει στο ελληνικό κοινό πλευρές των διεθνών εξελίξεων και τάσεων, σε διάλογο, αλλά όχι σε εξάρτηση, από την τρέχουσα κάθε φορά επικαιρότητα. Αξιοποιώντας συμβολές και αναλύσεις μιας ευρείας ομάδας συνεργατών, σταθερών και μη, από την Ελλάδα και το εξωτερικό και με διαφορετικές προσεγγίσεις και αφετηρίες (επιστημονικές, αλλά και πολιτικές), επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε αυτό που λέει ο τίτλος της έκδοσης: έναν ευρυγώνιο φακό, για να προσεγγίσουμε τον ταχύτατα μεταβαλλόμενο κόσμο στον οποίο ζούμε.
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΙΚΟ ΤΕΥΧΟΣ/ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2025
Υπάρχουν Έλληνες/νίδες που είναι tidsoptimists, που κουβαλούν δηλαδή τη ρομαντική ψευδαίσθηση, «ότι στη ζωή προλαβαίνουν και ότι υπάρχει χρόνος για όλα»;
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Σούζη Παλαιοκώστα
Λίνα Γριβογιάννη. Υπάρχουν λέξεις που λείπουν από τη γλώσσα μας, όχι γιατί δεν έχουμε τις εμπειρίες, αλλά γιατί μας λείπει το όνομα τους. Σαν τη σουηδική λέξη "tidoptimist" που περιγράφει τον «αισιόδοξο του χρόνου», εκείνον που πιστεύει πως θα προλάβει τα πάντα, ακόμη κι όταν δεν προλαβαίνει τίποτα.
Σαν σήμερα πριν 100 χρόνια γεννήθηκε ο Μάνος Χατζιδάκις. Ιδού ένα κείμενο που το έγραψε το '93, και που ως Σταγόνα το αφιερώνουμε στους συμπολίτες μας που ανησυχούν σήμερα, από το fb
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
Ο Μάνος Χατζιδάκις, (Ξάνθη, 23 Οκτωβρίου) 1925, ήταν ιδιαίτερα θορυβημένος από την άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων, των νεοναζιστικών ομάδων και των εθνικιστικών ιδεών κατά τις αρχές της δεκαετίας του ’90 ,ΠΡΟΣΈΞΤΕ : του '90!!– ο ίδιος είχε ζήσει στο πετσί του και τον ναζισμό και την εθνικοφροσύνη και τον φασισμό και τον λαϊκισμό και την ιδεολογική βία.
Έτσι τον Φεβρουάριο 1993, λίγους μήνες πριν τον θάνατό του, αφιέρωσε την συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων με έργα Βάιλ, Λιστ και Μπάρτον εναντίον του Νεοναζισμού.
Ο Μισέλ Φουκώ βάζει στο μικροσκόπιο την αρχαιοελληνική παρρησία και μας προκαλεί αφιλοκερδώς σε κάτι που μοιάζει με σκέψη
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Τον Ιούνιο του '23 αγόρασα το βιβλίο του Μισέλ Φουκώ (Πουατιέ,1926 - Παρίσι, 1984) "Η ΠΑΡΡΗΣΙΑ. Έξι διαλέξεις για τη γενεαλογία του κριτικού ήθους στην αρχαιότητα" (εκδόθηκε το 2016 στην Γαλλία, και κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 2023 σε μετάφραση Γ.Α. Δημητρακόπουλου). Με το θέμα της παρρησίας ο Φουκώ ασχολήθηκε και στις παραδόσεις του στο College de France τo ακαδημαϊκό έτος 1983-84. Αυτές τις έξι διαλέξεις τις έδωσε στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ το φθινόπωρο του 1983.
Το βιβλίο με το που το αγόρασα ξεκίνησα ορεξάτος να το διαβάζω, έλα όμως που πολύ γρήγορα έσπρωχνα τον καλοπροαίρετο εαυτό μου να συνεχίσει, κάτι όχι πρωτοφανές μιας και μου έχει συμβεί και με άλλα βιβλία. Τα έφτυσα εντελώς όταν έφτασα στη σελίδα 40. Τότε το παράτησα και το ξέχασα.
Με τη Βίσση ή με τον ΛΕΞ; Της Μαρίας Κατσουνάκη
Επιλέγων ή Συντάκτης Τρύφων Μπεκετιάδης
Ανάμεσα στο: «Ακόμα με ρωτάς για ποιους ραπάρουμε;/ Γι’ αυτούς με τα
North Face κι όσους δεν έχουν να τα πάρουνε/ Είμαι παιδί αυτής της γης, δε θέλω βία/ Δε βλέπω χρώματα, έχω αχρωματοψία». Και στο: «Αλλού εσύ κι αλλού εγώ/ κι η νύχτα προχωράει/ κάτι στο όλο σκηνικό/ απόψε με πονάει… Εκατομμύρια φορές κι αν προσπαθήσεις/ αυτό που ζήσαμε δεν θα το ξαναζήσεις», το ερώτημα δεν είναι με ποιους στίχους συντάσσεστε. Ποιους θα επιλέγατε να ανακαλέσατε ή να τραγουδήσετε (αν τραγουδάτε ακόμη…). Τα κριτήρια, ούτως ή άλλως, δεν είναι μουσικά.
Περί Αγίων Ευστρατίων και Στάθη που χαίρεται τους νέους που καλοκαιριάτικα το γλεντήσανε με την καρδιά τους ψυχή τε και σώματι
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Τους Άγιους Ευστράτιους η ορθόδοξη εκκλησία τους εορτάζει στις 17 Σεπτεμβρίου. Πάντως τέτοιος συνωστισμός Αγίων είναι πρωτοφανής, δεν νομίζω να συμβαίνει κάτι παρόμοιο με άλλον Άγιο κι εδώ και στο εξωτερικό. Καλό το βρίσκω πάντως.
Φίλο Στάθη δεν θυμάμαι να είχα, μπορεί όμως και να είχα και να τον έχω ξεχάσει. Στάθη γείτονα είχα, αλλά απλά ένα γεια χαρά ανταλλάσαμε όποτε τύχαινε και συναντιόμασταν στο δρόμο και είχαμε ως έφηβοι συζητήσει στο πόδι πεντέξι φορές πολιτικά, τότε που αυτά έπρηζαν τη ζωή μας όλη και όπου στο δια ταύτα σε άλλα σημεία συμφωνούσαμε και σε άλλα διαφανούσαμε.
Συμμαθητής πάντως, συνάδελφο και συναγωνιστή με το όνομα Στάθη δεν μου έρχεται στο μυαλό. Κάπως παράξενο μου φαίνεται γιατί δεν είναι και τόσο σπάνιο όνομα, όπως λόγου χάρη ο Φαίδρος. Είχα όμως ένα θείο Στάθη, τέταρτο παιδί μιας οικογένειας εμπόρων, το πιο ανοιχτό και οικείο όπως θυμάμαι.