Δευτέρα, 15 Φεβρουαρίου 2016 22:23

Ηθικές αναζητήσεις στα ψαχτήρια του διαδικτύου από τη Σχεδία

Συντάκτρια 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο περιοδικό του δρόμου σχεδία - τεύχος Φεβρουαρίου 2016 - το έγραψε ο Βασίλης Παπακριβόπουλος και είχε ως προμετωπίδα τη φράση "Εναλλακτικά, ηθικά, οικολογικά ή αλληλέγγυα υπάρχουν «ψαχτήρια» στο διαδίκτυο όπου κάθε αποτέλεσμα είναι και μια καλή πράξη". Εμείς το αντιγράψαμε και το προτείνουμε ιδιαίτερα σε αναγνώστες που προσπαθούν να καλλιεργήσουν τις οικολογικές τους ευαισθησίες. 

 

Tα τελευταία χρόνια συναντάμε στον Τύπο πλήθος άρθρων για τη μονοπωλιακή θέση που έχει αποκτήσει μικρός αριθμός αμερικανικών μηχανών αναζήτησης στο Ίντερνετ –ουσιαστικά πρόκειται πλέον για σχεδόν απόλυτο μονοπώλιο της Google (πάνω από 90% των αναζητήσεων παγκοσμίως και πάνω από 93% σε ευρωπαϊκό επίπεδο)- για τα (αφορολόγητα, ουσιαστικά) αστρονομικά κέρδη τους, για την κατάχρηση της προνομιακής θέσης τους, για το «φακέλωμα» των χρηστών και για την πώληση των προσωπικών δεδομένων τους σε διαφημιστικές εταιρείες, ακόμα και για τη στενή συνεργασία τους με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.

 

Από την άλλη πλευρά, αρχίζει να γίνεται ολοένα περισσότερο κατανοητό ότι το «εικονικό» κι «αποϋλοποιημένο» Ίντερνετ απαιτεί τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος, η παραγωγή το οποίου συνεπάγεται την έκλυση μεγάλων ποσοτήτων αερίων που συμβάλλουν στη ρύπανση της ατμόσφαιρας και στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Μονάχα οι αναζητήσεις στο Ίντερνετ που πραγματοποιεί κάθε χρόνο ένας τακτικός χρήστης προκαλούν την έκλυση αερίων που αντιστοιχούν σε εκείνα που εκλύονται από ένα αυτοκίνητο για διαδρομή μεγαλύτερη των 100 χιλιομέτρων, είναι το σύνολο των εκπομπών που οφείλονται στις αναζητήσεις στο Ίντερνετ και στην αποστολή e-mail ξεπερνάει τους 278.000 τόνους C02!

 

Επιπλέον, ήδη σήμερα, το Ίντερνετ καταναλώνει το 2% του ηλεκτρικού ρεύματος και –δεδομένου ότι η εξάπλωσή του και η χρήση του αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς- αυτή η κατανάλωση θα διπλασιάζεται κάθε τέσσερα χρόνια. Μάλιστα, σύμφωνα με μελέτη τη βρετανικού πανεπιστημίου Aston, με το πλέον απαισιόδοξο σενάριο, το 2035, το Ίντερνετ θα καταναλώνει όλη την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σήμερα στη χώρα, ενώ το δίκτυο των οπτικών ινών της θα έχει κορεστεί μέχρι το 2024.

 

Για όλους αυτούς τους λόγους από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, άρχισαν να αναπτύσσονται οι «εναλλακτικές», «αλληλέγγυες», «οικολογικές» ή ακόμα και «ηθικές» μηχανές αναζήτησης, οι οποίες φιλοδοξούσαν να δώσουν μια απάντηση στο πρώτο από τα προαναφερθέντα προβλήματα, αλλά και να βάλουν ένα μικρό λιθαράκι στην αντιμετώπιση των οικολογικών προβλημάτων που προκαλεί το υποτίθεται «καθαρό» Ίντερνετ, ευαισθητοποιώντας, παράλληλα και τους χρήστες.

 

Ορισμένες από αυτές τις μηχανές αναζήτησης δημιουργήθηκαν από οικολογικές οργανώσεις και είχαν απολύτως μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, ενώ άλλες δημιουργήθηκαν από επιχειρηματίες οι οποίοι, στη συνέχεια, προσφέρουν ένα μερίδιο από τα κέρδη της επιχείρησης σε οικολογικές οργανώσεις ή σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

 

Για τον εντοπισμό των αποτελεσμάτων της αναζήτησης, χρησιμοποιούν τους μεγάλους παίκτες του κλάδου (GoogleYahoo κ.λπ.). Όμως, τα στοιχεία του αναζητούντος δεν γίνονται γνωστά σε αυτούς τους γίγαντες, καθώς η αναζήτηση εμφανίζεται να πραγματοποιείται από τις εναλλακτικές μηχανές αναζήτησης. Με αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνεται μια πολύ μεγαλύτερη προστασία της ιδιωτικότητας των χρηστών του Ίντερνετ. Όσο για τα έσοδα, αυτά προέρχονται, όπως συνήθως από τη διαφήμιση.

 

Αναζήτηση και δένδρο

 

Όπως συμβαίνει με την εμφάνιση κάθε νέου τεχνολογικού φαινομένου, πολλές από αυτές τις «εναλλακτικές» μηχανές αναζήτησης δεν μακροημέρευσαν. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση της γαλλικής DoonaFr, μιας μηχανής αναζήτησης που δημιουργήθηκε από τέσσερις εθελοντές φοιτητές και απέδιδε το σύνολο των κερδών της σε οργανώσεις τις οποίες επέλεγαν οι χρήστες. Ακόμα και η διαχείριση των διαφημιστικών της υποθέσεων είχε ανατεθεί σε μια εταιρεία της κοινωνικής οικονομίας, τη συνεταιριστική και αλληλέγγυα διαφημιστική εταιρεία Goodaction. Λόγω των αφοσιωμένων εθελοντών της και της μεγάλης διαφάνειας που χαρακτήριζε τη λειτουργία της, ήταν η αγαπημένη του εναλλακτικού χώρου. Η Doona ήρθε κάποια στιγμή σε σύγκρουση με τη Yahoo, και το 2014 αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία της. Την ίδια τύχη είχαν και μηχανές αναζήτησης όπως η ecogine.org, η ethicle.com, οι οποίες είτε κατέβασαν τα διαδικτυακά ρολά, είτε συγχωνεύτηκαν με κάποια ομοειδή τους, είτε φυτοζωούν (hooseek.com).

 

Η σημαντικότερη από τις μηχανές αναζήτησης που επέζησαν είναι η γερμανική Ecosia.org, η οποία έχει κατορθώσει να προσελκύσει 2.250.000 χρήστες, που πραγματοποιούν πάνω από 500.000 αναζητήσεις την ημέρα. Το 80% των κερδών της εταιρείας διατίθενται για τα προγράμματα αναδάσωσης που πραγματοποιεί η οργάνωση Nature Conservancy στη Βραζιλία. Ως τώρα, έχουν φυτευτεί περισσότερα από 900.000 δένδρα. Καθώς τα δένδρα απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, επιχειρείται η αντιστάθμιση των εκπομπών ρύπων που συνεπάγεται η αύξηση της χρήσης του Ίντερνετ (η ίδια η εταιρεία έχει υπολογίσει ότι το σύνολο των δραστηριοτήτων της προκαλεί κάθε μήνα την έκλυση 14 τόνων CO2). Σύμφωνα δε με τις εκτιμήσεις της εταιρείας, χάρη στους χρήστες της Ecosia.org, φυτεύεται ένα δένδρο κάθε μισό λεπτό.

 

Αντίθετα η νεοαφιχθείσα στο κλάδο γαλλική ilove.fr είναι ακόμη πολύ μικρή. Δημιουργήθηκε στις αρχές του 2015 κι έχει μόλις 13.500 χρήστες. Έχει αποφασίσει να διαθέσει το 80% των κερδών της στις ανθρωπιστικές οργανώσεις που επιλέγουν τα μέλη της από έναν κατάλογο. Εκεί συναντάει κανείς τη Διεθνή Αμνηστία, τον Ερυθρό Σταυρό, μια σημαντική οργάνωση για την κοινωνική επανένταξη αστέγων (Emmaus), μια οργάνωση για την καταπολέμηση της πείνας στον Τρίτο Κόσμο (Action contre la Faim), ακόμα και φιλοζωικές οργανώσεις όπως το εξαιρετικά αμφιλεγόμενο Ίδρυμα της Μπριζίτ Μπαρντό. Με κάθε αναζήτηση δημιουργούνται έσοδα 4 λεπτών του ευρώ.

 

Μια άλλη γαλλική και πρόσφατη μηχανή αναζήτησης είναι η Lilo.org, η οποία αποδίδει το 50% των ακαθάριστων εσόδων (και όχι των κερδών!) σε διάφορα οικολογικά και κοινωνικά προγράμματα, ενώ διαθέτει επίσης το 5% των εσόδων της και για την «αντιστάθμιση άνθρακα», δηλαδή προγράμματα φύτευσης δένδρων για την εξουδετέρωση των δικών της εκπομπών αερίων. Αν και αυτή η μηχανή αναζήτησης έχει καταφέρει ώς τώρα να προσελκύσει ελάχιστα μέλη (8.100), είναι εξαιρετικά δραστήρια, καθώς πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο 1.300.000 αναζητήσεις!

 

Τέλος, η αμερικανική Sleio.com είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση, η οποία αποδίδει το σύνολο των κερδών της σε φορείς και οργανώσεις όπως το WWF, η UNICEF, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, η Charity Water (οργάνωση για την πρόσβαση των πληθυσμών του Τρίτου Κόσμου στο νερό) κι η Electronic Frontier Foundation (οργάνωση για την υπεράσπιση της ελευθερίας στο Ίντερνετ).

 

Τα έσοδα της Sleio com δεν προέρχονται από την αναζήτηση, αλλά από το δίκτυο των 30.000 επιχειρήσεων του ηλεκτρονικού εμπορίου με το οποίο συνεργάζεται. Κάθε φορά που ένας χρήσης κλικάρει ή αγοράζει από αυτές, η οργάνωση εισπράττει προμήθεια, που της επιτρέπει να χρηματοδοτεί τις οργανώσεις.

 

Το σίγουρο είναι ότι οι πρωτοβουλίες αυτού του είδους δεν είναι αρκετές για να αλλάξει πραγματικά ο κόσμος μας. Πράγματι, «για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή». Ωστόσο, αν μπορεί κανείς με μια απλούστατη καθημερινή του κίνηση να αποδυναμώσει –έστω κι ελάχιστα- ένα παγκόσμιο μονοπώλιο και να προσφέρει μια σταγόνα αλληλεγγύης, τότε δεν βλέπουμε το λόγο γιατί να μην το επιχειρεί.

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 16 Φεβρουαρίου 2016 09:26

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση