Μια στα όρια του οικόσιτου Περσίδα, που διαρκώς με τη φαντασία της αλλάζει το παρόν ξανασχεδιάζοντας το μέλλον της κι έναν οδηγό αστικού λεωφορείου στο Πάτερσον, που γράφει ανομοιοκατάληκτους στίχους, αγαπάει την σπουδαία ποιήτρια Έμιλι Ντίκινσον και κρατάει τις αποστάσεις του από την σύγχρονη τεχνολογία.

Εξωτερικά η ταινία φαίνεται να μας δείχνει πως σέρνεται στους δρόμους και τα σπίτια της πόλης των ποιητών το ύπουλο φίδι της ρουτίνας, αυτό που δεν προλαβαίνεις να καταλάβεις πως τα δηλητηριάζει όλα. Εσωτερικά όμως, ανάμεσα στο διαπολιτισμικό αυτό ζευγάρι και την πόλη, ανταλλάσσεται μια αγαπησιάρικη τρυφερότητα που διαπερνά όχι μόνο τις σχέσεις τους αλλά και τις δημιουργίες τους. Και από εκεί μεταγγίζεται και στην ταινία, αλλάζοντας διαρκώς όλα τα τοπία και τους μυστικούς ρυθμούς του κόσμου εντός τους μα και εντός μας, κι αυτό είναι το υπέροχο ατού της ταινίας.

Αυτό που αποφάσισα και εξ αιτίας αυτής της ταινίας, είναι ότι η κινηματογραφική ποιητικότητα ακόμα και όταν μεταφράζεται διατηρεί τα ουσιαστικότερα στοιχεία της μαγείας της. Κι αυτό γιατί οι εικόνες από τη φύση τους, ακόμα κι εκείνες που κυοφορούν χίλιες λέξεις, είναι πιο υλικές και άρα διασώζουν την ουσία τους. Οι λέξεις όμως της ποίησης δεν μπορούν να το πετύχουν αυτό. Πάντα λίγα ή πολλά χάνονται αναπόφευκτα στην μετάφραση ακόμα κι όταν αυτές αποσπούν από την πραγματικότητα εκείνες τις κρυφές μαγικές εικόνες της που μας σαγηνεύουν.

Στο λιτό Πάτερσον, με έναν υπέροχο συνδυασμό ομιλιών, βλεμμάτων και εικόνων και με έναν αριστοτεχνικά κουλ τρόπο ο Τζάρμους με την 13η ταινία του καταφέρνει πάλι να μας γοητεύσει φέρνοντας στην επιφάνεια με ανεπαίσθητες κινήσεις ότι πιο ευγενές και χρυσαφένιο μας έχει απομείνει σ'αυτή την χώρα αυτήν την άθλια εποχή που δεν φαίνεται να έχει τέλος. Και δίνει ένα μάθημα για το πως αν υπάρχει έμπνευση, εργατικότητα και αληθινό ενδιαφέρον μπορεί να γυριστεί μία ξεχωριστή ταινία με λίγα χρήματα. Μια ταινία από εκείνες που η υπόθεσή τους είναι ένα κλικ πάνω από την πραγματικότητα, αλλά και βαθιά μέσα της. Και το πετυχαίνει αυτό ο Τζάρμους υφαίνοντας καταστάσεις διάσπαρτες σε όλη την πόλη αναδεικνύοντας παράλληλα και τα φαντάσματά της και τις σκιές της.Έτσι καταφέρνει να μας θέσει σε κίνηση καταφέρνοντας να νιώθουμε παράλληλα την ευχαρίστηση από την εσωτερική μας θέρμη. Με μια κινηματογράφιση που διαθέτει το μεγαλείο της οξείας απλότητας εκείνων των ταπεινών χειρονομιών με το μεγάλο βάθος. Όπου για να το δεις όμως απαιτεί από εμάς να σκάψουμε, προπάντων έξω από τη σκοτεινή αίθουσα και πιο πολύ μέσα μας.  

Πάτερσον: Πόλη 120χιλ. κατοίκων στην πολιτεία του Νιου Τζέρσι κοντά στην Νέα Υόρκη. Είναι γνωστή ως "πόλη του μεταξιού" λόγω των πολλών υφαντουργικών εργοστασίων που άκμασαν τον 19ο αιώνα. Στις μέρες μας στην πόλη κατοικούν πολλοί ισπανόφωνοι και Άραβες μετανάστες, αφροαμερικανοί, καθώς και γηγενείς Ιταλικής και Ιρλανδέζικης καταγωγής.

Το "Πάτερσον" είναι επίσης ένα από τα πιο δημοφιλή ποιήματα του Ουίλιαμ Κάρλος Ουίλιαμ. 

Τζιμ Τζάρμους ( Οχάιο, 1953) ένας από τους πλέον αγαπημένους μου σκηνοθέτες. 

Το ένα από τα δύο ποιήματα που ακολουθούν είναι του πιο δημοφιλούς ποιητή από το Πάτερσον, του Ουίλιαμ Κάρλος Ουίλιαμ (Νιού Τζέρσεϊ 1863 - 1963). Και το άλλο είναι του Ron Padgett ( Τούλσα, Οκλαχόμα, 1942), που δικά του ποιήματα είναι αυτά που υποτίθεται ότι γράφει ο Πάτερσον στην ταινία.

Στη φωτό (από αριστερά): Τζιμ Τζάρμους, Ron Padgett, Άνταμ Ντράιβερ ( ο Πάτερσον). Στην ταινία συμπρωταγωνιστεί η Ιρανή Γκολσιφτέχ Φαραχανί και ο σκύλος Μάρβιν ( σκυλίτσα στην πραγματικότητα).

Εδώ  το τρέιλερ της ταινίας. 

   Σ Τ Ο  Δ Υ Ν Α Τ Ο  Φ Ω Σ

του Ουίλιαμ Κάρλος Ουίλιαμς (1883-1963)

Στο δυνατό φως
το άφυλλο δέντρο της οξιάς
λάμπει σαν το σύννεφο

και μοιάζει να καίγεται
μόνο του
μ’ ένα απαλό διάχυτο φως
αγάπης
επάνω στη σκληρή και εύθραυστη

χλόη

Όμως υπάρχουν
αν καλύτερα προσέξεις
κάτι κίτρινα φύλλα
που ακόμα σκιρτούν

χώρια και μαζί
κάποιο εδώ μονάχα κάποιο εκεί
ριγώντας έντονα

μετάφραση Τάσος Κόρφης

Του Ran Padgett, από την ταινία 

"Ιδού το ωραιότερο σπίρτο στην οικουμένη

ξυλάκι από πεύκο ύψος τριών εκατοστών

με βαθυκόκκινο κεφάλι

νιφάλιο αλλά και εξαγριωμένο

επίμονα έτοιμο να πάρει φωτιά 

ανάβοντας ίσως για πρώτη φορά

το τσιγάρο των γυναικών που αγαπάτε

στιγμή μοναδική, ανεπανάληπτη"

Μετάφραση Χάρης Βλαβιανός