ο Αλεξανδρινός ποιητής στο παγκάκι του «ριζώνει» στην Αθήνα, καθώς την Τετάρτη (28/4) το Ιδρυμα Ωνάση παρέδωσε στον Δήμο Αθηναίων το γλυπτό που τον απεικονίζει, έργο του γλύπτη Πραξιτέλη Τζανουλίνου.

Το παραπάνω είναι ένα απόσπασμα από το άρθρο  kathimerini.gr/culture/ Ο Καβάφης της Αρεοπαγίτου και το παγκάκι του Τζίμι Χέντριξ  όπου εκτός από το γλυπτό του Τζίμι Χέντριξ στην Ντομπρόβα Γκούρνιτσα, στην Πολωνία, τοποθετημένο στην Πλατεία Ελευθερίας, υπάρχουν αναφορές και φωτογραφίες και σε άλλα γλυπτά που έχουν γίνει τοπόσημα, να όπως του ποιητή Φερνάντο Πεσόα στην Λισαβώνα, του Δον Κιχώτη και του Σάντσο στη Μαδρίτη, του Όσκαρ Ουάλιντ στο Δουβλίνο και του Φεδερίκο Γκάρθια Λόρκα στη Γρανάδα.

2) Μία σταγονίσια ιδέα

Αντιγράφοντας το παραπάνω άρθρο μου γεννήθηκε μία ιδέα που εκ πρώτης όψεως μου φάνηκε καλή. Γιατί άραγε να μην φτιάξει ο Δήμος Κερατσινίου Δραπετσώνας το γλυπτό ενός ρεμπέτη δίπλα στην πεζογέφυρα από την μεριά της Δραπετσώνας (στη φωτό) αποδίδοντας έτσι τον έλαχιστο φόρο τιμής σ'αυτούς τους πρωτοπόρους καλλιτέχνες; Όσο για την πεζογέφυρα είναι αυτή για την οποία ο Γιάννης Παπαϊωάννου είχε πει τη δεκαετία του '30 "Για να γίνει κανείς ρεμπέτης πρέπει πρώτα να περάσει τη γέφυρα" και αναφερόταν στη γέφυρα που συνέδεε τον κατά βάση καθωσπρέπει Πειραιά με την λαϊκή/προσφυγική Δραπετσώνα και τον λούμπεν κόσμο που σύχναζε στους τεκέδες στα Βούρλα και στα πρώτα μπουζουξίδικα. Το κακό το άσχημο και το άδικο είναι ότι καμία από τις δημ.αρχές της Δραπετσώνας και από το 2010 και μετά του ενιαίου Δήμου Κερατσινίου Δραπετσώνας, δεν είχε την ευαισθησία να τιμήσει του ρεμπέτες όπως τους αξίζει, τους ρεμπέτες που για πρώτη φορά στην Ελλάδα εμφανίστηκαν στη Δραπετσώνα.

Εντάξει, είναι γνωστό ότι η συγκεκριμένη Δημ.Αρχή έχει μία μεγάλη δυσκολία του να συζητάει ιδέες και προτάσεις ανθρώπων που δεν ανήκουν στο συνδυασμό τους και να προσπαθεί να συνεννοηθεί γι'αυτές. Αυτό σίγουρα θα τους κάνει ακόμα και ψυχολογικά καλό, αλλά δε νομίζετε κι εσείς ότι είναι πολύ αμφίβολο αν μια τέτοια επιλογή είναι δυνατόν να κάνει καλό στο Δήμο και γενικά στην πόλη; Για το συγκεκριμένο θέμα σκέφτηκα πως αν ως δια μαγείας υπερβούν τους καθιερωμένους εαυτούς τους συσκεπτόμενοι την πρόταση για το γλυπτό του ρεμπέτη στη συγκεκριμένη θέση και πέρα από το να κάνουν επιτέλους το σωστό προσμετρώντας παράλληλα και άλλα κέρδη που σίγουρα θα'χει η πόλη, ίσως καταφέρουν να αποφασίσουν την εξαίρεση. Δεν είναι ένα θέμα πάντως γιατί το αυτοδιοικητικό προσωπικό του δήμου Δραπετσώνας από το '50 και μετά ποτέ δεν αναγνώρισε έμπρακτα το ρεμπέτικο τραγούδι στην πόλη όπου γεννήθηκε πριν έναν αιώνα, όταν το συνηθισμένο σε όλες τις πόλεις του κόσμου είναι να τιμούν τα τέκνα τους που ξεχώρισαν σε κάποιο τομέα; Και ναι, μιλάμε για το τραγούδι που αναγνωρίζεται ως ένας από τους δύο πυλώνες της ελληνικής μουσικής του 20ου αιώνα. 

3) Ο Ντάνιελ Μέντελσον είναι συγγραφέας και κλασικός φιλόλογος, μεταφραστής του Καβάφη στην αγγλική γλώσσα καθώς και ένας από τους σημαντικότερους κριτικούς της εποχής μας. Γεννήθηκε στο Λονγκ Άιλαντ το 1960 και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, όπου πήρε πτυχίο κλασικής φιλολογίας, και εν συνεχεία στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον. Το πρώτο του βιβλίο, με τίτλο The Elusive Embrace, που κυκλοφόρησε το 1999, ήταν μια προσωπική καταγραφή οικογενειακής ιστορίας και σεξουαλικής ταυτότητας ανακηρύχθηκε Αξιολογότερο Βιβλίο της Χρονιάς από τους New York Times και Καλύτερο Βιβλίο της Χρονιάς από τους Los Angeles Times. Το δεύτερο βιβλίο του, με τίτλο Gender and the City in Euripides’ Political Plays, που εκδόθηκε από την Oxford University Press το 2002, ήταν μια επιστημονική μελέτη με θέμα τον Ευριπίδη.

Η ζωή και το έργο του του Καβάφη , οι καταβολές και οι επιρροές που δέχτηκε φωτίζονται μέσα από μαρτυρίες, αποτιμήσεις και ποιητικά σπαράγματα τα οποία ανιχνεύουν το μονοπάτι που οδήγησε τον Αλεξανδρινό ποιητή από τη μετριότητα στο μεγαλείο. Αναδεικνύεται παράλληλα ο τρόπος που παίρνει μικρής κλίμακας ιστορικά επεισόδια και τα μετατρέπει σε ποιητικές στιγμές υπαρξιακής έντασης, μέσω της ειρωνείας και της στοχαστικής του ματιάς. Ο Mέντελσον υιοθετεί μια κριτική ανάγνωση, εστιάζοντας στη στάση του Καβάφη απέναντι στην ήττα, την αναμονή και τη φθορά, καθώς και στη διαχρονικότητα της φωνής του, που συνδέει την αρχαιότητα με τη σύγχρονη εμπειρία της αβεβαιότητας.

Δηλώνει χαρακτηριστικά για τον Καβάφη σε συνέντευξη που έδωσε στη LifO και στον Χρήστο Παρίδη:

«Η σπουδαία ποίηση είναι πάντα διεθνής και οικουμενική – γι' αυτό είναι και σπουδαία. Στην περίπτωση του Καβάφη, νομίζω ότι μέρος της γοητείας του έχει σχετίζεται με το γεγονός ότι κοιτάζει σε βάθος τόσο την ιστορία όσο και την επιθυμία, τα δύο αγαπημένα του θέματα. Όπως γνωρίζετε, ο Καβάφης σκιαγραφούσε τον εαυτό του ως έναν «ποιητή-ιστορικό». Οπωσδήποτε, δεν μπορεί κανείς να υποτιμήσει τον ρόλο που έπαιξε στον σχηματισμό των απόψεών του η μακρόχρονη και πολύ σοβαρή εκ μέρους του μελέτη της ιστορίας. Ο Καβάφης παρατηρεί τη ζωή, το ιστορικό-πολιτικό παρελθόν και το ερωτικό παρόν με τη ματιά του ιστορικού, δηλαδή εκείνου που τα έχει ήδη δει όλα. Αυτό δίνει στην ποίησή του ένα μοναδικό άρωμα. Μελαγχολία κατ' αρχάς, και, παρ' όλα αυτά, μια επιβεβαίωση, κατά κάποιον τρόπο, νομίζω. Τα πάντα έχουν ήδη συμβεί, και ακόμα και αν κάποιος έχει χάσει μια αυτοκρατορία ή έναν γκόμενο, υπάρχει η ανταμοιβή που εισπράττει από τη σοφία της ανασκόπησης. Αυτό πιστεύω ότι αποτελεί μεγάλο μέρος της ξεχωριστής γοητείας του Καβάφη και είναι ο λόγος που όλες οι πλευρές του έργου του, τα ιστορικά, τα φιλοσοφικά και τα ερωτικά του ποιήματα, μιλάνε σε όλους. Αυτό που πραγματικά αφουγκράζονται είναι η αίσθηση του παρελθόντος, το οποίο είναι κάτι που όλοι βιώνουμε και στο οποίο υποτασσόμαστε»

lifo.gr/podcasts/ Ντάνιελ Μέντελσον: «Το μεγάλο θέμα του Καβάφη είναι ο χρόνος»  

4) Ένα ποίημα του Έλληνα ποιητή Κωνσταντίνου Καβάφη κοσμεί ένα κτίριο της πόλης Λέιντεν της Νότιας Ολλανδίας.

KΡΥΜΜΕΝΑ

Aπ’ όσα έκαμα κι απ’ όσα είπα

να μη ζητήσουνε να βρουν ποιος ήμουν.

Εμπόδιο στέκονταν και μεταμόρφωνε

τες πράξεις και τον τρόπο της ζωής μου.

Εμπόδιο στέκονταν και σταματούσε με

πολλές φορές που πήγαινα να πω.

Οι πιο απαρατήρητές μου πράξεις

και τα γραψίματά μου τα πιο σκεπασμένα —

από εκεί μονάχα θα με νιώσουν.

Aλλά ίσως δεν αξίζει να καταβληθεί

τόση φροντίς και τόσος κόπος να με μάθουν.

Κατόπι — στην τελειοτέρα κοινωνία —

κανένας άλλος καμωμένος σαν εμένα

βέβαια θα φανεί κ’ ελεύθερα θα κάμει.

(Από τα Κρυμμένα Ποιήματα 1877;-1923)

και  lifo.gr/ βίντεο/Ο Δημήτρης Καταλειφός διαβάζει το ποίημα του Καβάφη «Μύρης· Aλεξάνδρεια του 340 μ.X.» 

5)  Οι καθηγητές Peter Jeffreys και Gregory Jusdanis συνεργάστηκαν και έγραψαν από κοινού τη βιογραφία του μεγάλου ποιητή που φέρει τον τίτλο «Κωνσταντίνος Καβάφης – Ο άνθρωπος και ο ποιητής». Ο Gregory Jusdanis μίλησε στον Θοδωρή Αντωνόπουλο για το βιβλίο και για τον ποιητή που ήταν «παραδοσιακός και ταυτόχρονα μεταμοντέρνος, ο πρώτος “viral” ποιητής διεθνώς»

ΔΕΧΤΗΚΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ του επίσης Ελληνοαμερικανού καθηγητή του Πανεπιστημίου Σάφολκ της Βοστώνης Peter Jeffreys να γράψουν από κοινού στα αγγλικά μια επικαιροποιημένη βιογραφία αυτού του «παγκόσμιου Έλληνα», ο οποίος «θυσίασε την προσωπική ευτυχία για την παγκόσμια φήμη και μετέτρεψε την ποίησή του σε σωτηρία», όπως λέει χαρακτηριστικά o Gregory Jusdanis. Με την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε για την εν λόγω βιογραφία, η οποία περιλαμβάνει και νέα στοιχεία που προέκυψαν από τη δημοσιοποίηση του Αρχείου Καβάφη, για τη Ρίκα Σεγκοπούλου στην οποία είναι αφιερωμένη η βιογραφία, για τα «καινά δαιμόνια» που έφερνε και τις πολλές αντιπαραθέσεις που πυροδότησε μέσα στα χρόνια το έργο του Αλεξανδρινού ποιητή, για την επιμονή του να μην εκδώσει καμιά ποιητική του συλλογή ενόσω ζούσε, ακόμα και αν αυτό θα εκτόξευε τη φήμη του, κάτι ωστόσο που επιθυμούσε σφόδρα και είχε μάλιστα προβλέψει, τρόπον τινά.

Αναφερθήκαμε, ακόμα, στην πολύπλευρη σχέση της ποίησής του με την ομοφυλοφιλία αλλά και στη διορατικότητα που επέδειξε, τόσο για την έλευση τού «gay liberation» όσο και μιας εποχής στην οποία θα κυριαρχούσαν η πολυπολιτισμικότητα και η παγκοσμιοποίηση, όπως άλλωστε συνέβαινε στις ιστορικές περιόδους που συχνά μνημόνευε στην ποίησή του.

Ο Καβάφης ήταν «παραδοσιακός και ταυτόχρονα μεταμοντέρνος, ο πρώτος “viral” ποιητής διεθνώς, ένας ποιητικός “influencer”, όπως αυτοί που έχουμε σήμερα στο διαδίκτυο», καταλήγει, παραθέτοντας και το καβαφικό ποίημα που θα διέσωζε αν του δινόταν μία και μόνη επιλογή.

lifo.gr/culture/ Κωνσταντίνος Καβάφης: Η εξαίρετη βιογραφία του κυκλοφόρησε στα Ελληνικά τον Οκτώβριο του '25

(Στη φωτό, δύο από τα 8 αδέλφια του Κ.Π. Καβάφη, που ήταν ο μικρότερος όλων. Από αριστερά προς τα δεξιά ο Παύλος ο Κωνσταντίνος και ο Τζων στο Λιβόρνο, Ιταλία (1865). Πηγή: Αρχείο Καβάφη / Ίδρυμα Ωνάση

6)  stagona4u.gr/ Πέντε ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη ( Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 - 29 Απριλίου 1933) που κάθε φορά που τα διαβάζω νιώθω να ομορφαίνω εντός, εκτός κι εναλλάξ + άλλα τινά