και τη συνομιλία του με τις σκιές των νεκρών ηρώων και αφετέρου του ιδιότυπου, χιλιόχρονου, κλασικού, ποιητικού, αφηγηματικού, με ρίζες στη βουδιστική τελετουργία, ιαπωνικού θεάτρου ΝΟ, που τραγούδησε αφαιρετικά και μινιμαλιστικά σαν μεταφυσικό θεατρικό χορικό τραγούδι την επίσκεψη του Οδυσσέα στον Άδη.  

Ο Όμηρος στη ραψωδία λ της Οδύσσειας βάζει τον ήρωα και ενδο-αφηγητή  του Οδυσσέα να συνεχίζει την αφήγηση της ιστορίας του νόστου του προς τους Φαίακες στο παλάτι του βασιλιά Αλκίνοου και της βασίλισσας Αρήτης, με το συναρπαστικό επεισόδιο της θαυμαστής επίσκεψής του ως ζωντανού στον Άδη και τους διαλόγους του με τους νεκρούς, που είναι πια σκιές, είδωλα και όνειρα και οι ψυχές τους φτερουγίζουν και ζητούν να πιουν μαύρο αίμα για να του μιλήσουν. Σύμφωνα με τις οδηγίες της Κίρκης, ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του φτάνουν στις πύλες του Άδη για να πάρουν τη νεκρομαντεία του Τειρεσία για τον τρόπο επιστροφής τους στην πατρίδα και εκεί ανοίγουν λάκκο, κάνουν νεκρικές σπονδές και θυσιάζουν ζώα, ώστε να πιουν από το αίμα τους οι ψυχές των νεκρών και να μιλήσουν. Πρώτος εμφανίζεται ο άταφος σύντροφός τους Ελπήνορας και ζητά και λαμβάνει από τον Οδυσσέα την υπόσχεση να θάψει το σώμα του. Έπειτα, ο μάντης Τειρεσίας προφητεύει στον Οδυσσέα όσα θα ακολουθήσουν ως την επιστροφή του στην Ιθάκη και ως το θάνατό του σε βαθιά γεράματα. Ακολουθεί η συγκλονιστική συνομιλία του ήρωα με τη μάνα του Αντίκλεια, που πέθανε από τον καημό της για αυτόν και η οποία, αφού τον πληροφορεί για τους δικούς του στην Ιθάκη, όταν αυτός προσπαθεί μάταια να την αγκαλιάσει, του εξηγεί: «Αυτή είναι η μοίρα των βροτών, όταν κάποιος πεθαίνει: δεν συγκρατούνε πια τα νεύρα του τις σάρκες και τα κόκαλά του, όλα τους τα δαμάζει το μένος της πυράς που λαμπαδιάζει, αφού η ζωή του φύγει κι αφήσει τα λευκά του οστά, μόνο η ψυχή πάει πέταξε, σαν όνειρο και φτερουγίζει». Μετά, εμφανίζεται μπροστά του ατέλειωτος κατάλογος γυναικών –ενδόξων μανάδων και συζύγων- και ύστερα από μια διακοπή της αφήγησης του Οδυσσέα και σύντομο διάλογό του με την Αρήτη και τον Αλκίνοο, ο Οδυσσέας συνεχίζει αφηγούμενος τη συζήτησή του με τις ψυχές του Αγαμέμνονα και του Αχιλλέα, τη σιωπή του θυμωμένου Αίαντα, τη συνάντησή του με άλλους διάσημους άντρες και τελικά τη φυγή του με τους συντρόφους στο καράβι και την επιστροφή στο φως, από φόβο μήπως προκαλέσει την οργή της Περσεφόνης.

Το ιαπωνικό θέατρο ΝΟ (=παράσταση, εκτέλεση, δράμα) προσέγγισε ένα μέρος, το πρώτο της ραψωδίας λ –δυστυχώς, όχι και το δεύτερο μέρος της αφήγησης του Οδυσσέα για τους συμπολεμιστές του στην Τροία (γιατί όχι άραγε;)- με τελετουργικό, παγανιστικό και μυσταγωγικό τρόπο. Οι ηθοποιοί, με τη συνοδεία 4 μουσικών στη σκηνή, με ιαπωνικές φανταχτερές παραδοσιακές στολές οι ζωντανοί και με άσπρα καλύμματα σαν φαντάσματα οι νεκροί, τραγουδούσαν όλοι μαζί σαν αρχαίοι αοιδοί το ομηρικό κείμενο, παριστάνοντας παράλληλα τα επιμέρους πρόσωπα και τις κινήσεις τους, σε ένα λιτό και συμβολικό σκηνικό με τριγωνικό διάδρομο και ορθογώνια παραλληλόγραμμη σκηνή. Μάλιστα, ο θίασος ξεκίνησε τόσο με το προοίμιο της Οδύσσειας όσο και με δική του επίκληση στη μούσα και στον θεό Ήλιο και αυτή η ιερή σκηνή ήταν πραγματικά μαγευτική και συγκινητική. Δυστυχώς, παρόμοιες σκηνές δεν συνηθίζονται στο ελληνικό θέατρο, διότι λανθασμένα θεωρούνται ειδωλολατρικές, εξαιτίας του ελληνοχριστιανικού σκοταδιστικού σάβανου που μας έχει καλύψει ανεπιστρεπτί. Πάντως ο Ιάπωνας πρωταγωνιστής Οδυσσέας και ο δευτεραγωνιστής Τειρεσίας και οι υπόλοιποι ηθοποιοί – αοιδοί, με το μυσταγωγικό τραγούδι τους, τις τελετουργικές κινήσεις τους και τη μίμηση των ζωντανών και νεκρών ηρώων της ομηρικής Νεκυίας, ζωντάνεψαν με μοναδικό μεταφυσικό τρόπο πάνω στην εμβληματική ιερή σκηνή της Επιδαύρου τον ονειρικό μυθικό κόσμο του Άδη με τις σκιές και τα είδωλα των πεθαμένων ανθρώπων που προσπαθούν απεγνωσμένα να επικοινωνήσουν με τον κόσμο των ζωντανών του Οδυσσέα και της συνοδείας του, αλλά και με εμάς τους σύγχρονους θεατές, που όχι μόνο βιώσαμε μια αλησμόνητη παράσταση ενός άλλου χρόνου (του μυκηναϊκού και ομηρικού) και  ενός άλλου τόπου (της Ιαπωνίας), αλλά και πήραμε μια γεύση της άλλης ζωής, έτσι όπως την φαντάστηκε και την απέδωσε μοναδικά, με διαχρονική και παγκόσμια απήχηση, η αρχαία ελληνική επική ποίηση.