Σπύρος Τσάμης. Η σχέση του Τεόφιλο Στίβενσον με την πυγμαχία είναι όμοια εκείνης των Μαραντόνα ή Πελέ με το ποδόσφαιρο. Ταύτιση! Γεννημένος σαν σήμερα, 29/3 του 1952, στο Κάμαγουεϊ της Κούβας, παραμένει ο μύθος του αθλήματος για την πολυδιάστατη παρουσία του στο ρινγκ. Απρόσιτη τόσο από τους πυγμάχους της εποχής του όσο και από τους σύγχρονους. Η αέρινη και –αναπόφευκτα αφού αναφερόμαστε στην πυγμαχία– δυναμική παρουσία του, όχι απλά συζητείται αλλά αναλύεται ως τις μέρες μας. Ως αποτέλεσμα προσωπικής εμπειρίας τεσσάρων δεκαετιών σας βεβαιώνουμε πως στη διάρκεια παγκόσμιων διοργανώσεων κάθε αθλήματος, στις απολογιστικές αναφορές για τους κορυφαίους αθλητές όλων των εποχών, ο Στίβενσον ακούγεται από τα πρώτα ονόματα. Μορφή! 

Στην Κούβα; Επίσης κεντρική φυσιογνωμία της δημόσιας ζωής, δεν θα μπορούσε να κατέχει άλλη θέση, αφού ήταν στενός φίλος του Φιντέλ Κάστρο, υπερασπιστής του σοσιαλισμού και «οραματιστής δικαιοσύνης στην καθημερινότητα των λαών», όπως άρεσε στον ίδιο να αυτοπροσδιορίζεται. Εφυγε από τη ζωή στα 60 χρόνια του (11/6/2012) και με τη βοήθεια της διπλωματικής αντιπροσωπείας των Κουβανών στη Αθήνα ακούσαμε τους θριαμβευτικούς μα και σπαρακτικούς επικήδειους, με όσους έχουν θέση κειμηλίων στα αρχεία του κράτους, να αποχαιρετούν τον «υπερασπιστή των ιδανικών της επανάστασης». Επίσης μάθαμε πως τα συνταρακτικά λόγια του, «προτιμώ να είμαι κόκκινος παρά πλούσιος», όταν του πρότειναν να ενταχθεί στην επαγγελματική πυγμαχία των Ηνωμένων Πολιτείων και να ζήσει μόνιμα στην Αμερική, είναι έως τις μέρες μας η διαρκής υπόμνηση δασκάλων και γονέων προς τα παιδιά για ζωή με ιδανικά και όχι με ρίζα της το συμφέρον…

Εθνικός ήρωας της Κούβας, ήταν πυγμάχος βαρέων βαρών. Κυριολεκτικά και μεταφορικά... Ο πατέρας του ήταν προπονητής πυγμαχίας, με καταγωγή από τον Αγιο Βικέντιο. Η Κουβανή μητέρα του είχε αντιδράσει στην ενασχόλησή του με τον κόσμο της γροθιάς. Κάμφθηκε μόνο όταν ο σύζυγός της τη διαβεβαίωσε πως «για την ασφάλειά του θα είμαι πάντα δίπλα του στους αγώνες». Κάτι βέβαια που ήταν αδύνατο να τηρηθεί.

Λαϊκοί άνθρωποι του μόχθου και οι δυο, του είχαν εμφυσήσει την ίδια στάση ζωής. Η πυγμαχία, εθνικό άθλημα στην Κούβα, τον μαγνήτισε από τα παιδικά χρόνια. Προπονητής του το μεγάλο όνομα της εποχής, Τζον Ερέρα, φίλος του πατέρα του. Σε ηλικία 17 χρόνων έκανε την πρώτη επίσημη εμφάνισή του. Ηττα στον παρθενικό αγώνα από τον έμπειρο Γκαμπριέλ Γκαρσία, όμως αμέσως μετά πέτυχε δύο νίκες απέναντι στους κορυφαίους πυγμάχους Νάνσιο Καρίγιο και Χουάν Πέρες. Αναπόφευκτα κλήθηκε στην εθνική ομάδα, με προπονητή τον κορυφαίο Αλσίδες Σαγκάρα. Εκείνος βελτίωσε τα τελικά χτυπήματά του. Το ταλέντο του το είχε διακρίνει και ο Ρώσος Αντρέι Τσερνιοβένκο, αρχιπροπονητής του αναπτυξιακού προγράμματος στην Κούβα, και τον κάλεσε, στα 14 χρόνια του, να μετοικήσει από τη γενέτειρά του στην Αβάνα. Οταν ο Ρώσος κλήθηκε, χρόνια μετά, να αναφερθεί στα προσόντα του Στίβενσον, είχε δηλώσει: «Επαιζε ενώ σκεφτόταν. Με τα μακριά χέρια του πάνω στο ρινγκ σαν σε διαρκή αναζήτηση και όχι βασισμένα στη δύναμη που θα εξοντώσει τον αντίπαλο. Αγωνιστική τακτική; Οχι, κοσμοθεωρία είναι αυτή».

Η απονομή του τρίτου χρυσού ολυμπιακού μεταλλίου της καριέρας του, το 1980 στη Μόσχα | AP Photo, file

Αν και πυγμάχος, λοιπόν, βαρέων βαρών, ήταν αεικίνητος στους αγώνες και θύμιζε μποξέρ ελαφρών βαρών. Ταχύς, υπερκινητικός, συxνά τελείωνε τους αγώνες «με το φονικό δεξί χέρι του». Ο χαρακτηρισμός «φονικό» δεν του άρεσε, τον αντιμετώπιζε ευγενικά, με ένα χαμόγελο… Τρία χρυσά μετάλλια για τον καλό φίλο του Φιντέλ Κάστρο σε Ολυμπιακούς Αγώνες (Μόναχο 1972, Μόντρεαλ 1976, Μόσχα 1980), ενώ το 1984 στο Λος Αντζελες δεν μετείχε λόγω του μποϊκοτάζ της Σοβιετικής Ενωσης, άρα και της Κούβας. Ο ολυμπιακός απολογισμός του; Συνώνυμος έκστασης: 12 νίκες σε τρεις διοργανώσεις σε ισάριθμους αγώνες. Εννιά με νοκ άουτ, δύο στα σημεία, μία άνευ αγώνα.

Επίσης, τρία χρυσά μετάλλια σε τέσσερα παγκόσμια πρωταθλήματα (1974, 1978, 1982, 1986), έχασε μόνο το ’82, λόγω της πρώτης ήττας του μετά από 11 χρόνια που ήταν αήττητος! Ιστορικό πρόσωπο αναδείχθηκε ο Φραντζέσκο Νταμιάνι, εκείνος που τον νίκησε στα σημεία. Ο συνολικός απολογισμός του Στίβενσον ήταν μόνο 22 ήττες σε 324 επίσημους αγώνες! Ευνόητη η απήχησή του στην Κούβα, όπου είναι το πιο δημοφιλές άθλημα, με γυμναστήριο σε κάθε προάστιο μικρών και μεγάλων πόλεων.

Την εποχή της παντοκρατορίας του Στίβενσον στην ερασιτεχνική πυγμαχία, ανθούσε στις ΗΠΑ η επαγγελματική. Εξουθενωτική για την ψυχική και τη σωματική υγεία των πυγμάχων, χωρίς προστασία του κεφαλιού. Το 1986, όταν ο Στίβενσον εγκατέλειψε την ενεργό δράση, ρωτήθηκε σχετικά: «Αυτό είναι στοίχημα για νικητές και ηττημένους… Δούλη των κερδών, επικίνδυνη η επαγγελματική πυγμαχία». Τον επιβεβαιώνουν τα ακριβά σπίτια και αυτοκίνητα από τα κέρδη των νικητών…

Μετά τους Ολυμπιακούς του 1972, του έγινε η μυθική πρόταση (ένα εκατ. δολάρια) και δύο χρόνια μετά η βελτιωμένη (πέντε εκατ. δολάρια) για επαγγελματικό συμβόλαιο στις ΗΠΑ. Αρνήθηκε: «Δεν θα αφήσω ποτέ τη χώρα μου για ένα εκατομμύριο δολάρια ή για κάθε άλλο ποσό, όσο μεγάλο κι αν είναι. Τι είναι άραγε ένα εκατομμύριο μπροστά στην αγάπη οκτώ εκατομμυρίων Kουβανών; Προτιμώ να είμαι κόκκινος παρά πλούσιος!». Η τελευταία φράση του ήταν ο βασικός τίτλος του περιοδικού «Sport Illustrated» της ίδιας εποχής.

Το 1998, o Τεόφιλο βρέθηκε στη Ρόδο. Την παρουσία του οραματίστηκε ο παλιός πρωταθλητής και προπονητής πυγμαχίας, Μάκης Κολέθρας: «Πρώτα θέλω να πω για την παρουσία του στο ρινγκ. Αρκετά ψηλός για την κατηγορία του, μακριά χέρια, γρήγορη μετακίνηση, αιφνιδίαζε τους αντιπάλους. Εχαναν τον προσανατολισμό τους, δεν τον είχαν μπροστά τους ακίνητο και σταθερό. Εκείνος με ντιρέκτ χτυπήματα έφθανε στην απόσταση που έπρεπε. Το 1998, ήμουν διευθυντής στην ομοσπονδία πυγμαχίας και πρότεινα στη διοίκηση την κλήση των Στίβενσον, Σαβόν, Σαγκάρα (τότε ήταν υπουργός Αθλητισμού) από την Κούβα στο πανελλήνιο πρωτάθλημα της Ρόδου. Ο Στίβενσον δεν ζήτησε χρήματα για να έρθει, μόνο τα εισιτήρια του πληρώσαμε. Απλός. Τα παιδιά πήγαιναν κοντά του, τα αγκάλιαζε, φωτογραφήθηκε μαζί τους. Ξεχωριστός άνθρωπος, μας μαγνήτισε. Τιμή μας η παρουσία του εδώ».

Πηγή: https://www.lifo.gr/now/world/pethane-o-thrylos-toy-mpox-teofilo-stibenson