Θυμόμαστε και μνημονεύουμε Οδυσσέα Ελύτη (Ηράκλειο, 2 Νοεμβρίου 1911

Τετάρτη, 18 Μαρτίου 2026 23:16

Θυμόμαστε και μνημονεύουμε Οδυσσέα Ελύτη (Ηράκλειο, 2 Νοεμβρίου 1911 - Αθήνα, 18 Μαρτίου 1996)

Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης

μέγεθος γραμματοσειράς μείωση του μεγέθους γραμματοσειράς αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση
E-mail
Add new comment

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(1 Ψήφος)

"΄Ετυχε να είμαι πολύ πεισματάρης» ομολογούσε ο Οδυσσέας Ελύτης -νομπελίστας πλέον, εν έτει 1979- ανακαλώντας τα τέσσερα χρόνια που πέρασε στην Κατοχή σ' ένα νοικιασμένο δωμάτιο, πρώτη φορά μακριά απ' το σπίτι της μάνας του ώστε να εργάζεται απερίσπαστος, τότε που έγραφε το «Αξιον Εστί»:

«΄Ηταν καλοκαίρι και δεν είχα ψυγείο να πιω δροσερό νερό. Από το απέναντι σπίτι μού φέρνανε συχνά μια καράφα. Χρειάστηκε να κυκλοφορήσει ο δίσκος του "Αξιον Εστί" για να μπορέσω να πάρω αυτό το ψυγείο που έχω ακόμη εδώ, να πάρω κι ένα πικάπ.

Αλλά είναι χαρακτηριστικό ότι τότε ο Εμπειρίκος μού δάνεισε ένα ράντσο κι ένα παλιό ραδιόφωνο, κι ο Κατσίμπαλης μου δάνεισε χρήματα για να προπληρώσω τους δύο μήνες που έπρεπε για το δωμάτιο αυτό. Και μόλις βγήκε το "Αξιον Εστί", μου επιτέθηκαν όλοι. "Ποίημα είναι αυτό; Αυτό είναι κατασκεύασμα!". ΄Οχι, δεν ήταν καθόλου ρόδινα... Αλλά είχα αυτό το πείσμα και την πίστη στην ποιητική ιδέα. Αλλος στη θέση μου θα είχε εκμηδενιστεί... Επέμεινα όμως. Δεν ζητούσα τίποτε παρά να μην πεινάσω -και να 'χω να ντυθώ- για να μπορώ να γράφω τα ποιήματά μου». Της Σταυρούλας Παπασπύρου, από το fb.

whenpoetryspeaks.gr/ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ ΤΟ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ και το άλμπουμ και όλο το ποίημα.

KAI κάτι δικό μου , από το fb.

Θυμάμαι ότι με έφτιαχναν τα ποιήματα του Ελύτη που διάβασα με θέρμη, εκεί ανάμεσα στο '75 και '85 και του Σεφέρη με κάτι ανάμεσα στην περίσκεψη και τον αναστοχασμό, εκεί γύρω στο ΄90 με '95. Και βεβαίως και του Καβάφη, εξακτινώμενος προς κάθε κατεύθυνση διαρκώς μέχρι και σήμερα. Όπως επίσης κατά περιόδους κι άλλων Ελλήνων ποιητών, αλλά και ξένων, όπως ας πούμε του Άλεν Γκίνσμπεργκ ή του Τσάρλς Μπουκόφσκι. Ναι, με έφτιαχναν όπως ας πούμε μία μεθυστική οινοποσία με παρέα φίλων ή ας πούμε μια τζούρα πρέζας μοναχούλης. Με έφτιαχναν και ασυνείδητα μου έφτιαχναν τον Νόμο που είμαι και ταυτόχρονα με βοηθούσαν "ο Νόμος που είμαι να μην με υποτάξει" (Ελύτης, από το Μαρία Νεφέλη).

Τι άλλο; Αυτά τα δύο Νόμπελ που έχουμε πάρει, σε κάποιες φάσεις με κάνουν περήφανο και ένας λόγος είναι πως θεωρώ το Νόμπελ ένα αξιόπιστο και σημαντικό βραβείο παρά τα λάθη που έχουν κάνει οι υπεύθυνοι των απονομών, να όπως να πούμε πρόσφατα που δεν βράβευσαν τον Κούντερα. Και σίγουρα όλα τα Νόμπελ ανοίγουν νέες σοφίτες και χαραμάδες και υπόγεια φτιάχνουν μονοπάτια και μια νέα δυναμική. Γι'αυτό θέλω, εννοείται προπάντων για όλους εμάς που ζούμε, εργαζόμαστε κι ονειρευόμαστε σ'αυτήν την χώρα, κάποια στιγμή να προκύψει το έργο ενός Έλληνα μυθιστοριογράφου που θα τιμηθεί με ένα τρίτο Νόμπελ. Μυθιστοριογράφου ναι, που όπως και να το κάνουμε έχει μια προχωρημένη τάξης σχέση με την ολοκλήρωση της κοινωνίας, τους εν δυνάμει ορίζοντές της, την ιστορία της και την γλώσσα της. Κάτι καλό δεν θα φανερώσει αυτό για τον κόσμο που ζει, παίζει και πεθαίνει σ'αυτήν την χώρα;

Να πω επίσης πως αν κάποτε πάρει ένας Έλληνας που εργάζεται εδώ ένα άλλο οποιοδήποτε Νόμπελ θα πρόκειται για θαύμα, μιας και δεν έχουμε όλη εκείνη την υποδομή και την δομή για Νόμπελ ας πούμε Φυσικής, Ιατρικής ή Οικονομίας ή κάποια από όλα αυτά που θέλουν μια προχωρημένη ανάπτυξη σε όλους τους τομείς. Αν υπήρχε Νόμπελ Μαθηματικών θα το εξαιρούσαμε, μιας και θεωρώ ότι τα Μαθηματικά εξαρτώνται λιγότερο από όλες τις άλλες θετικές επιστήμες από την τεχνολογική και οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας καθώς και από την έρευνα που χρηματοδοτεί το δημόσιο και οι ιδιώτες.

Λόγια μιας αϋπνίας με ευκαιρία τα 90 χρόνια από τον θάνατο του Οδυσσέα Ελύτη.

Η φωτό είναι ένα από τα κολάζ του Ελύτη που βρίσκονται στο βιβλίο του Το δωμάτιο με τις εικόνες.

Και

lifo.gr/ Όταν ο Οδυσσέας Ελύτης είχε εξομολογηθεί πώς επέλεξε το ψευδώνυμό του -«Οι λέξεις που άρχιζαν από “ελ” μου ασκούσαν μια μαγεία»