Το ακόμη πιο εντυπωσιακό: η εταιρεία, Axiom Math, ανήκει στη 24χρονη πρώην φοιτήτριά του, Καρίνα Χονγκ, ένα παιδί-θαύμα των μαθηματικών. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της σε τρία χρόνια στο MIT, η κορυφαία προπτυχιακή ερευνήτρια μαθηματικών στην Αμερική και με μια υποτροφία πήγε στο Στάνφορντ για να συνδυάσει πτυχίο νομικής και διδακτορικό στα μαθηματικά.
Στη συνέχεια και με χρηματοδότηση 64 εκατ. δολαρίων, προσέλκυσε ερευνητές από τη Meta – μεταξύ τους τον πρωτοπόρο Φρανσουά Σαρτόν – και, τελικά, τον μέντορά της. Η εταιρεία της ονομάζεται από τον ελληνικό μαθηματικό όρο "αξίωμα" που είναι μια πρόταση η οποία δεν αποδεικνύεται, αλλά θεωρείται είτε προφανής, ή αποτέλεσμα κάποιας απόφασης. Έτσι, αξίωμα είναι μια λογική πρόταση, της οποίας η αλήθεια θεωρείται δεδομένη και χρησιμεύει ως αρχικό σημείο για την αναγωγή και το συμπέρασμα άλλων αληθών προτάσεων, ανάλογα με τη θεωρία που εφαρμόζεται.
Οι επενδυτές της startup στοιχηματίζουν ότι μια μαθηματική υπερνοημοσύνη θα μπορούσε να έχει πλήθος εφαρμογών – από επαλήθευση λογισμικού και υλικού, βελτιστοποίηση logistics, αλγοριθμικό trading μέχρι χρηματοοικονομική μηχανική. Οι πλουσιότερες εταιρείες στον κόσμο ξοδεύουν αμύθητα ποσά, ανησυχώντας για πιθανή φούσκα, ενώ οι μαθηματικοί βλέπουν όλο και πιο θετικά τις δυνατότητες του AI.
Και το ακόμα πιο εντυπωσιακό, απώτερος στόχος της Axiom Math είναι οι μαθηματικές ανακαλύψεις, που σημαίνει διατύπωση νέων θεωρημάτων και αποδείξεις παλαιών αναπόδεικτων και των νέων που θα διατυπώσουν οι μηχανές της τεχνητής νοημοσύνης.
Η ζωή μίας μαθηματικής ιδιοφυΐας
Ο Όνο είναι μια ιδιοφυΐα στα μαθηματικά με μη συμβατική πορεία από την αρχή. Ως παιδί, η πίεση από τους γονείς τον έκανε τόσο δυστυχισμένο που δεν τελείωσε το Λύκειο. Χωρίς απολυτήριο, πήγε στο πανεπιστήμιο, ανέπτυξε το πάθος του για τα μαθηματικά και δίδαξε για δεκαετίες στα πανεπιστήμια Wisconsin και Emory, πριν μετακινηθεί στο UVA (Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ) το 2019.
Ηγήθηκε επίσης του κορυφαίου ερευνητικού προγράμματος για τους καλύτερους προπτυχιακούς μαθηματικούς και έγινε μέντορας για 10 νικητές του Βραβείου Morgan, συμπεριλαμβανομένης της νέας του «αφεντικίνας».
Από τη μαθηματική θεωρία στα… startups
Για δεκαετίες, ο Όνο θεωρούνταν ένας ακαταμάχητος «πολυπράγμων» των μαθηματικών. Εργάστηκε στη θεωρία αριθμών σε πεδία όπως οι συντελεστικές ιδιότητες του Ραμανούτζαν και η «σκιώδης ομορφιά» (umbral moonshine), αλλά παράλληλα βρέθηκε σε ολυμπιακές ομάδες κολύμβησης, στο NSA, ακόμη και σε διαφημιστικό σποτ για μπύρα — όπου πιστοποιούσε ότι 64 είναι μικρότερο από 80.
Στα μαθηματικά, ο Όνο είναι γνωστός για την εργασία του σε ποικίλα θέματα θεωρίας αριθμών. Είναι επίσης γνωστός για την εφαρμογή των μαθηματικών σε άλλους τομείς: συνεργάστηκε με την Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας, βοήθησε στην παραγωγή της ταινίας «Ο Άνθρωπος που γνώριζε το Άπειρο» (2015) και εμφανίστηκε σε διαφήμιση μπύρας, επιβεβαιώνοντας ότι οι 64 θερμίδες της Miller64 είναι λιγότερες από τις 80 που έχουν οι ανταγωνιστικές light μπύρες.
«Είναι μια φιγούρα μεγαλύτερη από τη ζωή στα μαθηματικά», λέει ο Ken Ribet, πρώην πρόεδρος της American Mathematical Society.
Όμως τα τελευταία δύο χρόνια κάτι άλλαξε. Ο «φυσικά νοήμων », όπως αστειευόταν ο ίδιος σε αντιδιαστολή με την τεχνητή νοημοσύνη, είδε τα μοντέλα AI να κάνουν εντυπωσιακά άλματα.
Την άνοιξη, συμμετείχε σε ένα συμπόσιο στο οποίο μαθηματικοί έθεταν στα συστήματα πραγματικά ερευνητικά προβλήματα. Και εκεί, όπως παραδέχεται, «κλονίστηκε».
«Το προβάδισμα που είχα έναντι των μοντέλων μειωνόταν. Και σε τομείς εκτός της ειδίκευσής μου, τα μοντέλα με ξεπερνούσαν ήδη», λέει στη WSJ.
Τους επόμενους μήνες ένιωσε σαν να «πενθεί την ταυτότητά του». Ώσπου ήρθε η ανατροπή: μια προσωπική «επιφώτιση» ότι τα μοντέλα δεν απειλούν τη δουλειά του, αλλά ανοίγουν μια νέα εποχή στη μαθηματική έρευνα.
Ο ρόλος του στην Axiom
Ο Όνο μετακομίζει πλέον στην Καλιφόρνια με τη σύζυγο και το σκυλάκι τους, τον Μότσι. Στην Axiom θα έχει τίτλο «founding mathematician» και αποστολή να δοκιμάζει τα μοντέλα στα όριά τους:
- να σχεδιάζει προβλήματα που απαιτούν βαθιά μαθηματική κατανόηση,
- να καταρτίζει benchmarks που μετρούν την πρόοδο του συστήματος,
- να χαρτογραφεί το «άγνωστο» πεδίο των μαθηματικών τεχνητής νοημοσύνης.
«Πριν ανακαλύψεις νέα γη, πρέπει να ξέρεις πού βρίσκεσαι και τι έχει ήδη εξερευνηθεί», λέει.
Η απόφαση δεν ελήφθη για οικονομικούς λόγους – ήταν ήδη από τους καλύτερα αμειβόμενους καθηγητές στο UVA. Ο ίδιος αναζητούσε ένα έργο «κληρονομιάς».
Το νέο κύμα: μαθηματική υπερνοημοσύνη
Η Axiom δεν είναι μόνη στο πεδίο. Google DeepMind, OpenAI και startups όπως η Harmonic του CEO της Robinhood, Βλαντ Τένεφ, κινούνται με ταχύτητα προς ένα μοντέλο που θα μπορεί να κάνει μαθηματική ανακάλυψη. Οι επενδυτές βλέπουν εφαρμογές που ξεπερνούν την έρευνα:
- επαλήθευση λογισμικού και υλικού,
- βελτιστοποίηση logistics,
- αλγοριθμικό trading και χρηματοοικονομική μηχανική.
Οι δυνατότητες είναι τεράστιες και οι απαιτήσεις εξίσου: «Η ερευνητική μαθηματική είναι πολύ δύσκολη», λέει η Χονγκ. «Η AI για τα μαθηματικά είναι ακόμη πιο δύσκολη».
«Αν είμαι ο πρώτος, δεν θα είμαι ο τελευταίος»
Ο Όνο αναγνωρίζει ότι είναι κάτι σαν «προπομπός» μιας επερχόμενης μετακίνησης κορυφαίων ακαδημαϊκών προς το AI.
«Έχω τη δυνατότητα να συμμετέχω στη μεταμόρφωση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο κόσμος», τονίζει στη WSJ. «Για έναν καθαρό μαθηματικό, αυτό σπάνια ήταν εφικτό».
Και καταλήγει με το δικό του «αξίωμα»: «Αν είμαι ο πρώτος, καλώς. Δεν θα είμαι ο τελευταίος».

Ο Κεν Όνο, ένας από τους πιο προβεβλημένους μαθηματικούς της γενιάς του και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, κάνει μία κίνηση που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζε αδιανόητη.