Φώτης  Νυχτολέας

Φώτης Νυχτολέας

Πρόκειται για έναν σπουδαίο δρόμο της αρχαιότητας που άντεξε μέσα στον χρόνο και έχει φωτεινή ιστορία. Συνέδεε το Θριάσιο Πεδίο με τη Δυτική Πύλη της Αθήνας και πήρε αυτό το όνομα γιατί αποτελούσε τη διαδρομή που ακολουθούσε η πομπή των Ελευσίνιων Μυστηρίων. Κατά μήκος της διαδρομής υπήρχαν αρκετά μνημεία, κάποια από τα οποία έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη. Σήμερα το μόνο τμήμα που διατηρεί κάποια στοιχεία από την αρχαία διαδρομή είναι το 1 χλμ που συνδέει το ιερό της Αφροδίτης στην Αφαία Σκαραμαγκά με τη Λίμνη Κουμουνδούρου.

Η Ιερά Οδός είναι ο αρχαιότερος δρόμος της Αττικής και για πολλούς και της Ευρώπης.

Το πλάτος της Ιεράς Οδού ήταν πέντε μέτρα και σε πολλά σημεία υπήρχαν χτισμένες πέτρες εκατέρωθεν για να συγκρατούν τα νερά και να προφυλάσσουν το οδόστρωμα. Σε σημεία που γλιστρούσαν, λάξευαν σκαλοπάτια, ενώ έχει σωθεί επιγραφή από το 421 π.Χ. που μαρτυρά ότι οι ιερείς του ναού της Θεάς Δήμητρας, οι οποίοι τη συντηρούσαν, είχαν παραγγείλει την κατασκευή γέφυρας  στους Ρειτούς.... 


Ιερά Πύλη και Ηριδανός ποταμός

Ιερά Πύλη και Ηριδανός ποταμός. Από εκεί ξεκινά η αρχαία Ιερά Οδός... 
 

Η Ιερά Οδός ξεκινούσε από το δίπυλο και την Ιερά Πύλη που βρισκόταν πριν από τον Κεραμεικό.

 Λίγο παρακάτω, στο σημείο που είναι σήμερα η διασταύρωση της Ιεράς Οδού με την Κωνσταντινουπόλεως ήταν η περιοχή Σκίρον, τοποθεσία στην οποία κατέληγε μια πομπή από την Ακρόπολη κάθε Ιούνιο. Αυτό ήταν και το φυσικό όριο του ελαιώνα, ενώ σε μικρή απόσταση, εκεί που βρίσκεται σήμερα η Γεωπονική, υπήρχε η περίφημη «Ελιά του Πλάτωνα».  Σε αυτό το τμήμα υπήρχαν ναοί και ιερά με σημαντικότερο αυτό της Δήμητρας και της Κόρης, ενώ σε μικρή απόσταση ήταν η κοίτη του Κηφισού όπου υπήρχε γέφυρα. Ο ναός του Αγίου Σάββα στην περιοχή είναι κτισμένος πάνω στα ερείπια του ναού που ήταν αφιερωμένος στον Μειλίχιο Δία.... 

Ancient_IERA_Road

Απομεινάρι της αρχαίας Ιεράς Οδού, στην περιοχή Σκαραμαγκάς, πλησίον της Λίμνης Ρειτών... 

Πλήθος ευρημάτων έχουν φέρει στην επιφάνεια οι  αρχαιολογικές ανασκαφές στο Αιγάλεω, ενώ δεν είναι ακόμη γνωστό το σύνολο των ευρημάτων που αποκάλυψε ο μετροπόντικας που έφτασε στην πλατεία Εσταυρωμένου. Είναι σίγουρο πως έχουν εντοπιστεί  τρεις μεγάλοι σαρκοφάγοι με θραύσματα αγγείου κι ένα σημαντικό τμήμα της Αρχαίας Οδού. Το πρώτο μνημείο που έβλεπαν οι επισκέπτες της Αθήνας ήταν ο τάφος της Πυθιονίκης στο Χαϊδάρι, στο σημείο απ΄ όπου φαίνεται και σήμερα η Ακρόπολη, μπαίνοντας στην Αθήνα.... 

Ιερά Οδός μπροστά στον ναό της Αφροδίτης στην Αφαία Σκαραμαγκά (1937)

Ιερά Οδός μπροστά στον ναό της Αφροδίτης στην Αφαία Σκαραμαγκά (1937)... 

Ο Παυσανίας που περιγράφει την διαδρομή αναφέρει ότι  συνάντησε το Ιερό του Απόλλωνα στο Δαφνί. Εκεί ήταν μία από τις πιο σημαντικές στάσεις της ελευσινιακής πομπής. Μάρτυρας της ύπαρξης του ναού αποτελεί ο κίονας που είναι εντοιχισμένος στη Μονή Δαφνίου. Τους υπόλοιπους τρεις τους είχε αρπάξει ο Έλγιν και τους είχε μεταφέρει στο Λονδίνο. Την ύπαρξή τους είχε επιβεβαιώσει και ένας άλλος Άγγλος περιηγητής  και αρχαιολόγος, ο Edward Dodwell (1767-1832), που πέρασε από το Δαφνί το φθινόπωρο του 1805. Ανέφερε ότι υπήρχαν μερικοί μικροί ιωνικοί κίονες με τα κιονόκρανά τους.  Οι κίονες σήμερα βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο μαζί με την υπόλοιπη κλεμμένη Ελλάδα.... 


Ο κίονας στη Μονή Δαφνίου από το Ιερό του Απόλλωνα. Τους άρπαξε ο Ελγιν και βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο

Ο κίονας στη Μονή Δαφνίου από το Ιερό του Απόλλωνα. Τρεις από αυτούς άρπαξε ο Ελγιν. Σήμερα βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο... 
 

Η Ιερά Οδός συνεχίζονταν μέχρι την Ελευσίνα και πριν από τον Σκαραμαγκά βρισκόταν σε λόφο το ιερό της Αφροδίτης. Μετά το ιερό ήταν τα ρέματα στους Ρείτους και η κοίτη του Κηφισού προς την Ελευσίνα που πλημμύριζε και τότε. Εκεί, ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Ανδριανός έφτιαξε γέφυρα με τέσσερα τόξα για να γλιτώσουν οι κάτοικοι και οι καλλιέργειες από τα νερά. Το φυσικό τοπίο που περιέβαλε την Ιερά Οδό δεν άλλαξε σημαντικά από την αρχαιότητα έως τις αρχές του 20ου αιώνα όπως καταδεικνύουν πλήθος από φωτογραφίες, γκραβούρες και καρτ ποστάλ...

Καρτ ποστάλ με άποψη της Ιεράς Οδού

Καρτ ποστάλ με άποψη της Ιεράς Οδού... 

Η αρχαία οδός που συνέδεε την Αθήνα με την Ελευσίνα παρέμενε για αιώνες ένας πανέμορφος δρόμος που προσφερόταν για περίπατο, πέρα από την κάλυψη των συγκοινωνιακών αναγκών. Ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός στο ομώνυμο ποίημα που αφιέρωσε στην Ιερά Οδό αναφέρει ότι επέλεξε τον συγκεκριμένο δρόμο για να «ν΄ αρμέξει ζωή από τον έξω κόσμον», αγναντεύοντας το όμορφο τοπίο και χαζεύοντας τους πλανόδιους και τους αρκουδάδες. Η περιγραφή του εντυπωσιάζει και συγκινεί:

«Tι ήταν για μένα αυτός ο δρόμος πάντα σα δρόμος της Ψυχής. Φανερωμένος μεγάλος ποταμός, κυλούσε εδώθε αργά συρμένα από τα βόδια αμάξια γεμάτα αθεμωνιές ή ξύλα, κι άλλα αμάξια, γοργά που προσπερνούσαν, με τους ανθρώπους μέσα τους σαν ίσκιους.»

Οι λόγοι για τους οποίους η σημερινή εικόνα της Ιεράς Οδού δεν έχει καμία σχέση με αυτή της καρτ ποστάλ και της περιγραφής του Σικελιανού είναι πολλοί και δυσάρεστοι. Άλλωστε και ο ποιητής, που έγραψε το συγκεκριμένο ποίημα το 1935 ήθελε να δείξει τη βαρβαρότητα του ανθρώπου που καταστρέφει τη φύση, τη Μεγάλη Θεά, την αιώνια Μάνα και εν τέλει την υποδούλωσή του.... 

Άγγελος Σικελιανός

Ακολουθεί το ποίημα του Άγγελου Σικελιανού «Ιερά Οδός»:

Aπό τη νέα πληγή που μ’ άνοιξεν η μοίρα

έμπαιν’ ο ήλιος, θαρρούσα, στην καρδιά μου

με τόση ορμή, καθώς βασίλευε, όπως

από ραγισματιάν αιφνίδια μπαίνει

το κύμα σε καράβι π’ ολοένα

βουλιάζει.

Γιατί εκείνο πια το δείλι,

σαν άρρωστος, καιρό, που πρωτοβγαίνει

ν’ αρμέξει ζωή απ’ τον έξω κόσμον, ήμουν

περπατητής μοναχικός στο δρόμο

που ξεκινά από την Aθήνα κ’ έχει                     

σημάδι του ιερό την Eλευσίνα.

Tι ήταν για μένα αυτός ο δρόμος πάντα

σα δρόμος της Ψυχής.

Φανερωμένος

μεγάλος ποταμός, κυλούσε εδώθε

αργά συρμένα από τα βόδια αμάξια

γεμάτα αθεμωνιές ή ξύλα, κι άλλα

αμάξια, γοργά που προσπερνούσαν,

με τους ανθρώπους μέσα τους σαν ίσκιους.

Πηγή: left.gr

 

Ιερά Οδός  των Νίκου Ξυδάκη-Θοδωρή Γκόνη, με Νίκο Ξυδάκη - Ελευθερία Αρβανιτάκη από το Γυάλινο Θέατρο, 2003 

 

Στον «παρθενικό» μου λόγο στη Βουλή αναφέρθηκα στο «αριστερό ήθος» ως μία μορφή του ελληνικού ήθους, του τι σημαίνει να είσαι Ελληνας.

Εμαθα από φίλους, μια και δεν εντρυφώ στα κοινωνικά μέσα, ότι πολιτικοί, σχολιαστές και περιοδικά μου επιτέθηκαν είτε γιατί το «αριστερό» ήθος χρησιμοποιείται ως άλλοθι ποικίλων αμαρτιών είτε γιατί αποτελεί το προσωπείο ενός ψευτο-αριστερού εθνικισμού.

 

Σάββατο, 17 Οκτωβρίου 2015 06:46

Ο ναός του καφκικού Απόλλωνα

Ο Όρσον Γουέλς στη «Δίκη», το 1960, είχε την έμπνευση να προσθέσει ένα μικρό animation (ουσιαστικά μια σειρά από διαδοχικές κάρτες με σπικάζ του ίδιου ) στην αρχή της ταινίας, βασισμένο κι αυτό σε ένα καφκικό κείμενο: Κάποιος άνθρωπος προσπαθεί να δει τον νόμο, αλλά ο φύλακας δεν τον αφήνει γιατί δεν τον κρίνει άξιο. Αυτός κατασκηνώνει έξω από την κλειστή πόρτα, ώσπου περνάνε χρόνια και χρόνια, ο ανθρωπάκος δεν τολμά να αψηφήσει τον τρομερό φρουρό και στο τέλος, λίγες στιγμές προτού πεθάνει, μαθαίνει ότι η πόρτα ήταν ανοιχτή και τώρα θα κλείσει για πάντα. 

 

Με την υπογραφή του υπουργού περιβάλλοντος Πάνου Σκουρλέτη, ανοίγει ο δρόμος της πολύπαθης αποτέφρωσης των νεκρών.  

Ολοκληρώνεται έτσι το θεσμικό πλαίσιο που είναι απαραίτητο για την ίδρυση αποτεφρωτηρίων νεκρών στην Ελλάδα, όπως γράφει σήμερα σε άρθρο της η Καθημερινή.

Μάλιστα, χάρη σε μια τροποποίηση της νομοθεσίας που έγινε πέρυσι, τα αποτεφρωτήρια «αποδεσμεύθηκαν» χωρικά από τα νεκροταφεία και πλέον η εγκατάστασή τους είναι πολύ ευκολότερη. 

 

Να νομοθετηθεί μέχρι τις 15 Οκτωβρίου, που ξεκινά η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, η επαναφορά του ειδικού φόρου κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα 6 λεπτά το λίτρο, έτσι ώστε η συνολική τιμή να μειωθεί στα 65 λεπτά το λίτρο.

 

Παράλληλα να εφαρμοστεί άμεσα το σύστημα εισροών-εκροών, σε όλα τα στάδια εισαγωγών, εμπορίας, αποθήκευσης, διακίνησης και διάθεσης καυσίμων,  για την πάταξη του λαθρεμπορίου στα καύσιμα.

 

Όχι, απαντά η ΠΡΩΣΥΝΑΤ που μας πείθει

και την εμπιστευόμαστε στο θέμα αυτό 

περισσότερο από την περιφερειάρχη κ.Δούρου,

η οποία απαντά Ναι.

Τα ερωτήματα και οι απαντήσεις σχετικά

με την διαλογή στη πηγή

τέθηκαν με ένταση αυτή τη βδομάδα εξ αιτίας

της κρίσιμης συζήτησης

που θα διεξαχθεί στη Περιφεριακό συμβούλιο

με θέμα την διαχείριση των απορριμμάτων στην Αττική.

Για το λόγο αυτόν με πρωτοβουλία της ΠΡΩΣΥΝΑΤ

τη Δευτέρα 5/10/2015,

στην αίθουσα συσκέψεων της ΠΟΕ ΟΤΑ,

πραγματοποιήθηκε σύσκεψη συλλογικοτήτων και πολιτών της Αττικής,

Η Βραδιά του Ερευνητή είναι μια γιορτή για την επιστήμη και την έρευνα που διοργανώνεται κάθε χρόνο σε περισσότερες από 300 πόλεις σε όλη την Ευρώπη. To 2015 είναι μια ιδιαίτερα σημαντική χρονιά, καθώς η Βραδιά συμπληρώνει 10 χρόνια!

Δεν του λείπουν ποτέ οι ιδέες, η φαντασία και το αίσθημα. Ετσι ακριβώς είναι και τα τραγούδια που μας δίνει ανά διαστήματα από τη δεκαετία του ’90 ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος  συστήνοντάς μας νέες φωνές και μουσικούς, ιδρύοντας μπάντες από την εποχή που τα σχήματα τα λέγαμε γκρουπ, ντύνοντας ωραίες ιστορίες για το γυαλί και το πανί. Από τους πιο μελωδικούς συνθέτες της γενιάς του, μετά το «Λευκό μου Γιασεμί», το «Summertime in Prague», «Με τα Μάτια Κλειστά», «Ενός Λεπτού Φιλί»..., τώρα ετοίμασε το «Τέλειο έγκλημα».

 

«Έχει σύνορα η θάλασσα;» Δεν είναι η ρητορική ερώτηση του φρικιού και του αντιεξουσιαστή γραφφιτά που γράφει στον τοίχο «Το Αιγαίο στα ψάρια του». Είναι η ρητορική ερώτηση ενός τέως και νυν επίδοξου πρωθυπουργού. Πίσω από τις λέξεις βρίσκεται ο Αλέξης. Πίσω από τις λέξεις βρίσκεται μια πολιτική στάση: η εμμονή σε ιδεολογικές παρωπίδες και διαστρεβλώσεις που χαρακτηρίζει την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ.

 

Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου 2015 11:34

Η ΛΑΕ στο ταξί

Πολύ διασκεδαστικό πράγματι το σουρεαλιστικό σποτ με τον Λαφαζάνη που πάει με ταξί στο Νομισματοκοπείο να το καταλάβει, πλην όμως δεν είναι ώρα για πλάκες. Διότι τα ποσοστά της ΛΑΕ είναι τόσο γλίσχρα, που θα έπρεπε κανονικά να έχουν εμβάλει σε σοβαρές σκέψεις τους ανθρώπους που αποφάσισαν να ρίξουν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.  Τι φταίει;