Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017 19:15

Το ποίημα Μίσος, ως υπενθύμιση της Αγάπης αυτών των ημερών

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Για τη λέξη μίσος, δεν έχουν ακόμα αποφασίσει οι γλωσσολόγοι αν προέρχεται από το μισώ ή αντίστροφα, όπως και δεν γνωρίζουν την ετυμολογία της. Η λέξη υπάρχει στα αρχαία μας, ήδη από τον Όμηρο και ήταν ολόιδια. Για να μην μπερδευόμαστε, να τονίσουμε ότι το μίσος είναι ένα αυτοφυές συναίσθημα, δηλαδή δεν προκύπτει ως απουσία της αγάπης. Ας αρκεστούμε στο ότι το μίσος και η αγάπη συνδέονται, ως δύο αντίθετοι πόλοι του συναισθηματικού κόσμου μας. Και κάτι ακόμα.

 

Αρκετές φορές συνδέονται ως μυστηριωδώς συγκοινωνούντα δοχεία. Είναι οι περιπτώσεις που το ένα εκφράζεται δημόσια στη θέση του άλλου που κρύβεται στα ενδότερα του ιδιωτικού κόσμου όταν αυτός έχει μπλοκάρει. Συχνά σε δράματα της καθημερινής ζωής λέμε ότι μισεί κάποιος πολύ έναν άλλον γιατί κατά βάθος τον αγαπά παράφορα και πως η βυθοσκόπηση στο μίσος του σίγουρα θα εντοπίσει και υποστρώματα αγάπης. Ότι κάποιος αγαπά κάποιον άλλον πολύ επειδή κατά βάθος τον μισεί, αυτό, αν και μπορεί να συμβαίνει, γιατί σπανίως περνά από το μυαλό μας;

Να υπενθυμίσουμε επίσης τα αυτονόητα. Το μίσος λοιπόν, όταν αφορά συγκεκριμένα πρόσωπα του περίγυρού μας έχει πολύ μεγαλύτερη ένταση απ'ότι όταν αφορά πολλούς που έχουν κάτι κοινό. Το ίδιο συμβαίνει και με την αγάπη. Τέλος, άλλο η αντιπάθεια και άλλο το μίσος. Όταν εξ αιτίας κάποιου μας ανάβουνε τα λαμπάκια ή γίνονται τα νεύρα μας τσατάλια, η απουσία του ξαναφέρνει στα ίσα τα νερά μας και το πολύ πολύ να μας ενοχλεί ένας μακρινός απόηχος του θορύβου που μας προκαλεί. Όταν όμως κάποιον τον μισούμε επί καιρό τότε ο φόνος αρχίζει να κυκλοφορεί στο αίμα μας ακόμα και αν εμείς είμαστε εδώ κι αυτός στην Αμερική. Με άλλα λόγια η αντιπάθεια φανερώνει στον κόσμο μία παραλλαγή μας, ενώ το μίσος έναν άλλο εαυτόν, συνήθως απρόσμενο. Και η οργή; Μεγάλο ποτάμι φουσκωμένο η οργή, είτε είναι του λαού είτε του ενός. Αν η έντασή της κρατήσει για καιρό, τότε από την επιφάνεια μετακομίζει στο βάθος και μεταμορφώνεται σε μίσος, άλλως εξατμίζεται. Το αναπάντητο που έχω είναι αν κάποιος όταν του δοθεί η ευκαιρία δε μπορεί να μισήσει ως τον ουρανό, άραγε μπορεί να αγαπήσει πολύ, ας πούμε ως τον ουρανό; 

Υπάρχει μία ασπρόμαυρη γαλλική ταινία του Ματιέ Κασοβίτς " Το μίσος" (1995), που μιλάει για τους απόκληρους που ζουν στην περιφέρεια του Παρισιού και το μίσος τους για τους Παριζιάνους που ζουν στο κέντρο. Η ταινία καταφέρνει να μεταδώσει με πολύ καλούς αισθητικούς όρους αυτήν την μάχη των έξω και των μέσα.  

Το ποίημα με τίτλο "Το μίσος" που ακολουθεί είναι της Πολωνής Βισουάβα Σιμπόρσκα που βραβεύτηκε το 1996 με το βραβείο Νόμπελ. λογοτεχνίας

 

Δείτε πόσο αποδοτικό είναι ακόμα, 

πόσο διατηρείται σε φόρμα

το μίσος στον αιώνα μας.

Πόσο εύκολα υπερπηδά και τα πιο ψηλά εμπόδια.

Με τι ταχύτητα εφορμά, πόσο εύκολα μας εντοπίζει.

 

Δεν είναι σαν τα άλλα αισθήματα.

Ταυτόχρονα μαζί το πιο γηραλέο

και το πιο νεαρό.

Από μόνο του γεννοβολάει αιτίες

που το αναζωογονούν. 

Όταν κοιμάται δεν πρόκειται ποτέ

για αιώνια ανάπαυση.

Και η αϋπνία του δεν εξαντλεί τη ρώμη του

τη θρέφει.

 

Κάποια θρησκεία ή μία άλλη

όποια και να'ναι το βρίσκει έτοιμο

στην αφετηρία.

Μία γενέθλια πατρίδα ή μία άλλη

το βοηθάει να βρει

ένα σημείο εκκίνησης.

Για κινητοποίηση αρκεί ακόμα και η δικαιοσύνη,

μέχρι να αποκτήσει τη δική του ορμή.

Μίσος. Μίσος.

Με το πρόσωπό του στρεβλωμένο σε μία γκριμάτσα

ερωτικής έκστασης.

Πατώντας  εδώ  θα σας εμφανιστεί όλο το ποίημα με τις οχτώ στροφές του όπως δημοσιεύτηκε στην lifo. 

Η Βισουάβα Σιμπόρσκα (Κούρνικ, 1923 - Κρακοβία, 2012) σπούδασε φιλολογία και κοινωνιολογία στο φημισμένο πανεπιστήμιο της πόλης Κούρνικ και εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην ποίηση το 1945. Μέχρι το 1996, που της απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, είχε εκδώσει μόλις εννέα ποιητικές συλλογές και τέσσερα βιβλία με δοκίμια, ενώ μετέφρασε έμμετρη γαλλική ποίηση και για ένα διάστημα (1967-1972) σχολίαζε τακτικά άσημους μάλλον ξένους και Πολωνούς λογοτέχνες. Ανήκει μαζί με τους Ζμπίγκνιεβ Χέρμπερτ και Ταντέους Ρουζέβιτς στην κορυφή της πυραμίδας των μεταπολεμικών εκπροσώπων της λεγόμενης "Πολωνικής σχολής της ποίησης", παρότι η αναγνώρισή της στην Ευρώπη, και ιδιαίτερα στον αγγλοσαξονικό χώρο έγινε πολύ αργότερα απ' αυτούς. Το Μίσος είναι από τη συλλογή «Το τέλος και η αρχή» (1993). Μετάφραση: Βασίλης Καραβίτης (εκδ. Σοκόλη).

Πατώντας εδώ  θα σας εμφανιστεί το πιο δημοφιλές ποίημα της Σιμπόρσκα, "Γάτα σε άδειο διαμέρισμα". 

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 15 Απριλίου 2017 15:36
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση