Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου 2026 17:15
Με αφορμή το έργο στο Καστράκι Δραπετσώνας (μία ακόμα μη σωστή αντιμετώπιση μελέτης και συγχρόνως ένα πανελλαδικό φαινόμενο), του Τάκη Χρηστίδη, από το fb + ένα σταγονίσιο σχόλιο
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοίΤο ζήτημα των αρχιτεκτονικών διαγωνισμών των δήμων μπορεί να αναλυθεί με θεσμικούς και επιστημονικούς όρους, χωρίς υπαινιγμούς και χωρίς προσωποποίηση. Δεν αφορά προθέσεις, αλλά δομικό σχεδιασμό διαδικασιών.
ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
Στην ελληνική πρακτική, οι επιτροπές αξιολόγησης συγκροτούνται κατά κανόνα με ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ και ΜΕΙΟΨΗΦΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ. Αυτό δεν είναι παράνομο, αλλά δημιουργεί ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ.
Οι πανεπιστημιακοί αξιολογούν με βάση:
• θεωρητική συνέπεια,
• αρχιτεκτονική αφήγηση,
• μορφολογική και εννοιολογική πρωτοτυπία.
Οι μηχανικοί των δήμων, αντίθετα, διαθέτουν ΚΡΙΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΓΝΩΣΗ, η οποία αφορά:
• γεωλογικές και εδαφικές ιδιαιτερότητες,
• υφιστάμενα τεχνικά δίκτυα,
• κυκλοφοριακές και λειτουργικές πιέσεις,
• εμπειρία από αστοχίες προηγούμενων έργων,
• πραγματικό κόστος κατασκευής και συντήρησης.
Η γνώση αυτή είναι ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΚΑΙ ΣΩΡΕΥΤΙΚΗ και δεν μπορεί να υποκατασταθεί από σχέδια ή τρισδιάστατες απεικονίσεις. Όταν οι μηχανικοί του δήμου βρίσκονται σε θεσμική μειοψηφία, η αξιολόγηση αποσυνδέεται σταδιακά από τις πραγματικές συνθήκες εφαρμογής.
ΑΝΩΝΥΜΙΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΚΩΔΙΚΩΝ
Οι μελέτες υποβάλλονται με ανώνυμους αλφαριθμητικούς κωδικούς (π.χ. 5876, ΥΥΥΥΖ). Τυπικά, αυτό διασφαλίζει ανωνυμία. Ουσιαστικά όμως, όταν ο κωδικός είναι ΟΡΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ, δημιουργείται πρόβλημα σχεδιασμού.
Ο ορατός κωδικός:
• δεν αποκαλύπτει όνομα,
• επιτρέπει όμως ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΠΟ ΟΣΟΥΣ ΗΔΗ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ,
• διευκολύνει ΕΞΩΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ (π.χ. «δες το 5876»),
• λειτουργεί ως ΣΤΑΘΕΡΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΑΥΤΙΣΗΣ.
Στη θεωρία της διοικητικής διακυβέρνησης, αυτό περιγράφεται ως RISK ENABLING DESIGN:
σχεδιασμός που δεν αποδεικνύει παραβίαση, αλλά ΚΑΘΙΣΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΤΕΧΝΙΚΑ ΔΥΝΑΤΗ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΙΜΗ.
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ
Σε ώριμα συστήματα αξιολόγησης στο εξωτερικό:
• η αξιολόγηση είναι ΠΛΗΡΩΣ ΤΥΦΛΗ,
• τα μέλη της επιτροπής δεν βλέπουν σταθερό αναγνωριστικό,
• οι προτάσεις φέρουν ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ, ΤΥΧΑΙΑ ID ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ,
• οι μηχανικοί του φορέα υλοποίησης έχουν ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΙΣΟΤΙΜΟ ΡΟΛΟ,
• η βαθμολόγηση συνοδεύεται από ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ.
Η λογική είναι σαφής: η διαφάνεια δεν βασίζεται στην καλή πίστη, αλλά σε διαδικασίες που ΑΦΑΙΡΟΥΝ ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΠΙΡΡΟΗΣ.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Δεν υποστηρίζεται ότι υπάρχει συναλλαγή. Υποστηρίζεται κάτι αυστηρότερο και θεσμικά τεκμηριωμένο:
ΟΤΑΝ ΟΙ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥΣ,
ΟΤΑΝ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑ,
ΚΑΙ ΟΤΑΝ Η ΑΝΩΝΥΜΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΥΠΙΚΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΔΙΑΠΕΡΑΣΤΗ,
τότε το σύστημα ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΘΩΡΑΚΙΣΜΕΝΟ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗ ΜΕΡΟΛΗΨΙΑ, ακόμη κι αν λειτουργεί εντός νομιμότητας.
Η ποιότητα των δημόσιων έργων δεν εξαρτάται μόνο από την αισθητική αρτιότητα,
αλλά από το αν ο θεσμός αξιολόγησης είναι ΣΧΕΔΙΑΣΜΕΝΟΣ ΝΑ ΠΑΡΑΓΕΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΙΜΑ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. Όταν αυτό δεν διασφαλίζεται, το πρόβλημα είναι ΘΕΣΜΙΚΟ, όχι προσωπικό.
Σ.Μ. Για το Καστράκι ξέρω ότι πριν καμμιά δεκαριά χρόνια έγινε αρχιτεκτονικός διαγωνισμός. Θυμάμαι επίσης πως πρόεδρος της επιτροπής ήταν ο καθηγητής της αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ Νίκος Μπελαβίλας (τότε μάλλον ήταν αναπληρωτής) και άλλοι τέσσερεις, ένας εκ των οποίων, αν θυμάμαι καλά, ήταν και ο αρχιτέκτονας και Γ.Γ του δήμου Γ. Ανδρεαδάκης και οι υπόλοιποι υπάλληλοι-μηχανικοί του δήμου. Η επιτροπή αυτή επέλεξε μια αρχιτεκτονική μελέτη τελικά με ψήφους 3-2, αν πάλι θυμάμαι καλά. Τι δεν έγινε; Τη μελέτη αυτή και όσες ακόμα συμμετείχαν στον διαγωνισμό η Δημ. Αρχή δεν τις δημοσιοποίησε ποτέ, εκθέτοντάς τες σε κάποια αίθουσα του δήμου, κάτι που όπως είχαμε μάθει αυτό προέβλεπε ο νόμος την εποχή εκείνη και μάλλον εξακολουθεί να ισχύει και σήμερα. Το κατά την γνώμη μου πιο σημαντικό τώρα. Η μελέτη που κέρδισε τον διαγωνισμό του Δήμου , που σημειωτέον συνοδευόταν και από μελέτη πράσινου, επί της ουσίας δεν εφαρμόστηκε στην πράξη και αυτό που τελικά έγινε ήταν ένα σχέδιο των υπηρεσιών του δήμου και απ'ότι είχαμε ακούσει κάποιο ρόλο έπαιξε και ο γ.γ του δήμου. Παρόλο αυτά κι έτσι όπως έγινε θα μπορούσε αυτό το πάρκο να ήταν βιοκλιματικό με πολλά περισσότερα αειθαλή και μεγάλα δένδρα που και σκιές θα δημιουργούν και θα ρίχνουν πολύ περισσότερο απ' ότι σήμερα την θερμοκρασία γύρω τους. Αυτό στο οποίο δόθηκε έμφαση ( από ποιους άραγε;) είναι το γκαζόν, τα καλλωπιστικά άνθη και οι θάμνοι, ότι δηλαδή πιο παρωχημένο για την εποχή μας, εποχή του αγώνα ενάντια στην κλιματική κρίση. Να υπενθυμίσουμε ότι όσα μεγάλα δένδρα υπάρχουν στο πάρκο προϋπήρχαν πριν την κατασκευή του.
Παρόλο αυτά και με το κριτήριο του αγώνα εναντίον της κλιματικής κρίσης το Καστράκι είναι καλύτερο από τις πλατείες Κύπρου, Περραιβού και Βάρναλη που έφτιαξαν οι υπηρεσίες του δήμου επιλέγοντας το τσιμέντο και τις πλάκες να δίνουν τον τόνο και να αποτελούν κατά την γνώμη μου ένα πολύ καλό παράδειγμα αντιβιοκλιματικών πλατειών, που όντως αξίζει να γίνουν γνωστές στο πανελλήνιο ως πλατείες προς αποφυγήν. Είμαι σίγουρος ότι στα χρόνια που έρχονται κάποιες επόμενες δημ.αρχές, ευαίσθητες στα προβλήματα του περιβάλλοντος θα ξηλώσουν πολλές πλάκες και θα βάλλουν στη θέση τους χώμα με έμφαση στο πράσινο. Όσο για την αισθητική τους, οι τρεις κρύες και άσχημες αυτές πλατείες με διώχνουν, έχω όμως επίγνωση ότι με την δήλωση αυτή βασικά εκφράζεται το γούστο μου. Πως εξηγείται όμως, και δημοτικές πλατείες που φτιάχτηκαν εδώ και μισό αιώνα είναι καλύτερες, πιο όμορφες και κοντά σε αυτό που έχει ανάγκη η εποχή μας από αυτές που την ευθύνη τους την έχει η τωρινή Δημοτική αρχή, ε, πως εξηγείται;
Αναρωτιέμαι πάντως αν κάποια στιγμή θα εμφανιστούν κάποιοι αρμόδιοι υπάλληλοι του δήμου και εκλεγμένοι που θα προβληματίζονται και θα έχουν τα φόντα να δουν με άλλο μάτι τις τρεις αυτές πλατείες, το Καστράκι και εννοείται και τον Πολυχώρο Λιπασμάτων και θα κάνουν ότι μπορούν ώστε σε αυτούς τους δημοτικούς χώρους να δίνει τον τόνο το σωστό πράσινο. Και ας ελπίσουμε πως τέτοια ζητήματα θα απασχολήσουν στα σοβαρά με την κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων και την αντιπολίτευση, κάτι που δυστυχώς δεν γίνεται, με μια μικρή εξαίρεση του συνδυασμού του Κάμα, που κάποιες προσπάθειες τις έκανε.
Είναι προφανές πως μέ όλα αυτά που έγραψα ότι δεν πείστηκα από την προβληματική του άρθρου του συνδημότη Τάκη Χρηστίδη και αυτών που υποστηρίζει, και βασικά αυτό προέκυψε κρίνοντας το έργο σε πλατείες και άλση των αρμόδιων υπαλλήλων - μηχανικών του δήμου Κερατσινίου Δραπετσώνας.
Κατηγορία
Κερατσίνι - Δραπετσώνα
Λάκης Ιγνατιάδης
Ραβδοσκοπία ατζαμή
Τελευταία άρθρα από τον/την Λάκης Ιγνατιάδης
- Καβάφης ΙΙ, μμμμ... μάλλον γι'αυτούς που έχουν μία ανεξέλεγκτη ροπή για να κολλήσουν + μία σταγονίσια ιδέα
- Πέντε ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη ( Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 - 29 Απριλίου 1933) που κάθε φορά που τα διαβάζω νιώθω να ομορφαίνω εντός, εκτός κι εναλλάξ + άλλα τινά
- Φαύλος κύκλος, του Κώστα Καλλίτση
- Το πιο σημαντικό μάθημα μαθηματικών του 21ου αιώνα βρίσκεται ένα κλικ μακριά μας
- Μια αναφορά στη ζωή και τις ταινίες του Θεόδωρου Αγγελόπουλου (Αθήνα, 27 Απριλίου, 1937 - Δραπετσώνα, 2011) + ένα σταγονίσιο σχόλιο
