Ο «Δαίδαλος» αποτελεί το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που θα αποκτήσει η Ελλάδα, και ένα από τα κορυφαία στην Ευρώπη που θα συμβάλει στην επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη της χώρας, και θα ενισχύσει τις δυνατότητες έρευνας και καινοτομίας σε τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η εξατομικευμένη ιατρική, η μετεωρολογία, η ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων και η ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων μεταφορών. Έχοντας την δυνατότητα να εκτελεί 55 τρισεκατομμύρια πράξεις ανά δευτερόλεπτο, θα προσφέρει νέες δυνατότητες σε ερευνητές, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις.
Το συγκρότημα Ηλεκτρικού Σταθμού της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου, που θα υποδεχθεί τον «Δαίδαλο», κάλυπτε από τις αρχές του 20ου αιώνα τις ανάγκες για την ενεργειακή τροφοδότηση της παραγωγικής διαδικασίας των μεταλλείων, αλλά και του συγκροτήματος εργατικών κατοικιών. Το κεντρικό κτίριο με εμβαδόν περίπου 1.500τ.μ., χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και θεωρείται από τα σημαντικότερα μνημεία της βιομηχανικής κληρονομιάς. Αποτέλεσε έναν από τους πρώτους ηλεκτρικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα και έχει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική αξία. Πρόκειται για ένα επίμηκες λιθόκτιστο κτίριο με τμηματικό υπόγειο χώρο και δίρριχτη μεταλλική στέγη με υπερυψωμένο φεγγίτη, όπου στεγάζονταν οι γεννήτριες-αεριομηχανές, και διασώζονται τα μεταλλικά δικτυώματα της στέγης, η γερανογέφυρα, οι πίνακες ελέγχου, καθώς και οι μηχανές τροφοδοσίας αέρα.
Η Επέμβαση: Οι προβλεπόμενες εργασίες σκοπεύουν στην πλήρη αποκατάσταση του κτιρίου (εικ. 1) με όρους βιωσιμότητας, έτσι ώστε να τηρεί τις κατά δυνατόν βέλτιστες προδιαγραφές ως προς τη στατική επάρκεια, την υγρομόνωση, την θερμομόνωση, τον κατάλληλο αερισμό και φωτισμό - τεχνητό και φυσικό, την ασφάλεια των χρηστών του κτιρίου αλλά και του ίδιου -συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού.
Η λειτουργική αναβάθμιση αφορά κυρίως στη δημιουργία ειδικού χώρου του Υπερυπολογιστή με την ένταξη ενός νέου κελύφους προστασίας του από την σκόνη και τις καιρικές συνθήκες, και για την διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας, καθώς και τον έλεγχο πρόσβασης εντός του χώρου των εγκαταστάσεων. Το σχήμα του είναι ελλειπτικό για την όσο το δυνατόν ομαλότερη ένταξη στο υφιστάμενο κτίριο, κατασκευασμένο από γυαλί για την επίτευξη διαφάνειας και οπτικής συνέχειας, παραπέμποντας σε μια γλυπτικού χαρακτήρα αρχιτεκτονική χειρονομία (εικ. 2,3). Παράλληλα εντάσσονται και χώροι περιήγησης, ξενάγησης, εκθεσιακοί χώροι, αίθουσα προβολών, γραφεία προσωπικού, αλλά και βοηθητικοί καθώς και κυκλικό πατάρι, το οποίο λειτουργεί είτε ως χώρος επισκεπτών, είτε ως χώρος εργασίας. Οι χώροι θα είναι ανοιχτοί στο κοινό, προς επίσκεψη τόσο του Υπερυπολογιστή όσο και του ίδιου του διατηρητέου κτιρίου και του υπάρχοντος βιομηχανικού εξοπλισμού.
Εργασίες αποκατάστασης θα πραγματοποιηθούν και στο συγκρότημα Υποστέγων Καμινείας και του Πλινθοποιείου, όπου σε συνδυασμό με την δημιουργία ενός νέου κλειστού κελύφους, θα ενταχθεί ο απαιτούμενος υποστηρικτικός ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός.
Το εμβληματικό αυτό έργο εντάσσεται σε ένα πεδίο πειραματισμών, στο Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, που από το 1992 έως σήμερα το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο σχεδίασε και λειτουργεί στον εκτεταμένο χώρο της πρώην Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου (245 στρέμματα με 41 κτίρια), ένα πολυεπίπεδο πλέγμα δραστηριοτήτων που συνδυάζει εκπαίδευση, έρευνα, πολιτισμό, καινοτομία και παραγωγή. Όλα τα κτίρια και ο μεταλλουργικός εξοπλισμός έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα μνημεία. Παράλληλα, με την ολοκλήρωση του εκτεταμένου έργου συντήρησης και ταξινόμησης του Ιστορικού Αρχείου το οποίο περιλαμβάνει περίπου ένα εκατομμύριο έγγραφα, προχωρά η δημιουργία της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου Μεταλλείας-Μεταλλουργίας Λαυρίου στο κτίριο του Μηχανουργείου του 19ου αιώνα, που έχει συντηρηθεί και αποκατασταθεί σε πλήρως λειτουργική κατάσταση μαζί με τον μηχανολογικό της εξοπλισμό που χρονολογείται από το 1875.
Το συνολικό κόστος του «Δαίδαλου» είναι 58,9 εκατομμύρια ευρώ, και αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης ερευνητικής ομάδας του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΠΥΔΕ) και του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου με επικεφαλής του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού τον αναπληρωτή καθηγητή ΕΜΠ και επικεφαλής του γραφείου Tense Architecture Network, Τηλέμαχο Ανδριανόπουλο, τον οποίο και ευχαριστώ για το σχετικό υλικό εικονογράφησης και πληροφοριών που μου παραχώρησε, καθώς και τον Νίκο Μπελαβίλα καθηγητή επίσης της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχ. που έχει την επιστημονική ευθύνη εκ μέρους του ΕΜΠ των έργων «Δαίδαλος» και Μουσείου Μεταλλείας-Μεταλλουργίας Λαυρίου.
Ραντεβού τον Σεπτέμβρη.
