Κυριακή, 22 Οκτωβρίου 2023 16:21

Πως φτάσαμε αγαπητοί μου ως εδώ και άραγε μπορούμε να κάνουμε συλλογικά κάτι εμείς οι μεγάλοι ώστε να βελτιώνονται τα πράματα;

Επιλέγων ή Συντάκτης 

drapetsona4Χειμώνας του '73 θα'ταν θαρρώ που στον τοίχο της φωτογραφίας γραμμένο με κόκκινη μπογιά υπήρξε για μια δυο μέρες το σύνθημα "Κάτω η χούντα. Ελευθερία, Δημοκρατία (ίσως και Παιδεία)". Κι επειδή πήρε φωτιά η καρδιά μου με αυτό το σύνθημα φαντάστηκα τότε ότι θα πήρε και πολλών άλλων Δραπετσωνιτών από αυτούς που πρόλαβαν και το είδαν. 50 χρόνια μετά κάποιοι, υποθέτω νέοι πάλι, έγραψαν με μαύρη μπογιά αυτό που διαβάζουμε στη φωτογραφία, και παρόλο που πιστεύω ότι κάτι πραγματικό εκφράζει, ένιωσα μια ψύχρα μέσα μου. Τι συνέβη αυτόν τον μισό αιώνα και φτάσαμε εδώ που φτάσαμε; Και τι ρόλο παίξαμε, εγώ, εσύ , αυτός, εμείς, εσείς, αυτοί; Το καλύτερο πάντως νομίζω ότι είναι να ξεκινήσουμε από τα ράμματα στις δικές μας γούνες, ε, τι λέτε αγαπητοί μου; 

Η αλήθεια είναι ότι με ξένισε αυτό το σύνθημα. Που λες και βγήκε από την ίδια πολιτική μήτρα με το παρεμφερές "Μητσοτάκη γ@μιέσ@ι", γι'αυτό και με ξύνισε. Σύνθημα που όμως, δεν εκφράζει κάτι δευτερεύον, μιας και η σχέση νέων και μεγάλων είναι μία από εκείνες τις πέντε έξι κυρίαρχες σταθερές που πάντοτε καθορίζουν όλους τους πολιτισμούς. Και που η συγκεκριμένη, φανερά και δημόσια ή υπόγεια και ιδιωτικά, γέρνει άλλοτε προς τη μεριά του ανταγωνισμού και της σύγκρουσης και άλλοτε προς αυτή της συνεννόησης και της συνεργασίας ανάμεσα στις γενιές.  

Κατά καιρούς έχω σκεφτεί τη σχέση μου με άλλους σε διάφορες φάσεις της ζωής μου, με κριτήριο την ηλικία μου. Τα χρόνια που ήμουν νέος δεν θυμάμαι να είχα ανταγωνιστικές σχέσεις με τους συνομήλικους που είχα κάποιες επαφές εξ αιτίας της ηλικίας μας. Με τους μεγάλους όμως ένιωθα να με κρατά σε απόσταση η διαφορά της ηλικίας μας ακόμα και όταν είχαμε κοινά σημεία. Σημεία πολιτικά, πολιτισμικά, ιδεολογικά, ακόμα και ως ένα βαθμό και ίδιου τρόπου ζωής, με μια διαφορά όμως, που ήταν δύσκολο να διασταυρωθεί και αυτή ήταν τα άπιαστα όνειρά μας.

Όσο μεγάλωνα ένιωθα να εμφανίζεται σιγά σιγά μία απόσταση από τους τρόπους που οι νέοι εκφράζανε δημόσια αυτό που ήταν και αυτό που ήθελαν. Η νεότητα δηλαδή των άλλων έπαιζε ένα ρόλο στο να μην νιώθω ένα μαζί τους, ή τουλάχιστον έτσι εξηγούσα τις όποιες διαφορές μας που αραιά και που έπαιρναν μια συγκρουσιακή δυναμική. Φυσικά παίζαν ρόλο και άλλοι παράγοντες.

Να πω επίσης πως το γεγονός πως ήμουν καθηγητής και παρόλο που έκανα ότι μπορούσα για να βοηθήσω τους μαθητές μου στο αντικείμενο της διδασκαλίας μου, είχα δηλαδή καλές προθέσεις, νομίζω πως και οι δύο βιώναμε μια υβριδική κατάσταση που στην πράξη και συνεργαζόμασταν και συγκρουόμασταν, ίσως επειδή είχα απαιτήσεις από αυτούς. Μια κατάσταση όπου βίωνα ένα μείγμα χαράς και στεναχώριας, μιας ήμερης ευφορίας και ενός επιθετικού θυμού που λίγες φορές κατάφερνα να τον επεξεργαστώ προς όφελος και των δύο μας. Όταν δηλαδή πετύχαινα με κόπους να βελτιώνω την δουλειά μου και την προσωπική σχέση μου μαζί τους, αλλά και με την τάξη ως σύνολο και να προσπαθώ να έλθω στη θέση τους, όχι μόνο ως μαθητές μου αλλά και ως τέκνα μιας κοινωνίας με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. 

Όσο για το πως φτάσαμε στο σημείο που ένιωσαν κάποιοι νέοι να γράψουν αυτό το σύνθημα πολλά μπορεί ο καθένας μας να πει. Ανάμεσα στα πολλά ξεχωρίζω το γεγονός πως το παρόν και το μέλλον των νέων στην χώρα μας είναι ναρκοθετημένο, παρόλο το brain drain των πάνω από μισό εκατομμύριο της προηγούμενης δεκαετίας. Με την πλάτη λοιπόν στον τοίχο περνάνε σε αντεπίθεση οι σημερινοί νέοι θεωρώντας εχθρούς τους μεγάλους. Και ως ένα μεγάλο βαθμό δεν έχουν άδικο. Ο τρόπος όμως που εκφράζουν το δίκαιό τους δεν μου ταιριάζει, δε νιώθω να με παραπέμπει σε κάτι καλύτερο με τα δικά μου κριτήρια. 

Το καινούργιο πάντως, αυτό που μου κάνει κακή εντύπωση και που στα μάτια μου είναι πρωτόγνωρο, είναι η βίαια συμπεριφορά νέων απέναντι σε άλλους νέους, συνήθως πιο αδύναμων από αυτούς που βιαιοπραγούν για διάφορους σύνθετους λόγους. 

Δεν είμαι σε θέση να σκεφτώ τρόπους για να βγάλουν οι μεγάλοι το φίδι αυτής της βίας από την τρύπα του και να του πατήσουν συλλογικά, με συμβολικές και παραδειγματικές πράξεις, το κεφάλι του. Έχω παρατηρήσει ότι ακόμα και αυτοί που έχουν μια αγωνία για τέτοια θέματα δυσκολεύονται να γίνουν αποτελεσματικοί. Κι αυτό γιατί συνήθως από το ύψος του άμβωνος των βεβαιοτήτων μας, ρητορεύουμε για ένα νέο κόσμο που διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα και συνάμα διαμορφώνεται από αυτήν, μια πραγματικότητα που αλλάζει μέσα κι έξω με ταχείς ρυθμούς και μας είναι σχεδόν άγνωστη. Ούτε δυστυχώς διακρίνω από τους ανθρώπους που κατέχουν θέσεις και αξιώματα να προσπαθούν να αλλάξουν την κατάσταση. Να χαλιναγωγήσουν δηλαδή αυτή τη βία και να την μετασχηματίσουν με το ανθρωπιστικό πρόσημο της αμοιβαιότητας.

Μιλάμε για μία βία που φαντάζομαι ότι εκπορεύεται από το μάλε βράσε και το τρέχα γύρευε που κάνανε σμπαράλια πολλές οικογένειες και κοινότητες, κάνοντας αρχή με την κρίση του '09. Μία κατάσταση που από τότε παίρνει συνεχώς μία όλο και μεγαλύτερη ένταση εξ αιτίας των διαφόρων κρίσεων σε συνδυασμό με τις χρόνιες ανισότητες που απ'ότι φαίνεται όλο και οξύνονται στην χώρα μας.

Μια καλή εκδοχή για να πάρουν τα πράματα μια εξέλιξη που όλα τα στοιχεία της θα περιορίζουν τα μαύρα και τα άραχλα και θα συμβάλουν διαχρονικές αξίες που ακόμα αντέχουν σε συνδυασμό με τις σύγχρονες που αναδύονται να κερδίζουν τις παρτίδες στη ζωή των νέων, είναι να το επιθυμούν οι ίδιοι τόσο ώστε να καταφέρνουν να συγκροτούν ιδιωτικά και δημόσια συμπεριφορές που θα τους επιτρέπουν να ανθίζει ότι καλύτερο διαθέτουν, συμπεριφορές που θα πατάνε σε νοοτροπίες από αυτές που φλερτάρουν με ένα ζωογόνο φως. Προς ιδίον όφελος κατ'αρχάς και που με ένα μυστήριο τρόπο στο βάθος αυτό θα δουλεύει και για το κοινό καλό.

Η αλήθεια είναι πως ζητάμε κάτι το πολύ δύσκολο αλλά και εφικτό συνάμα που επιτρέπει να βάλουν και οι μεγάλοι το χεράκι τους. Κάτι που είναι το αναγκαίο ελάχιστο μιας και στην κατάσταση που βρισκόμαστε, υποστηρίζω ότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη να σηκώνουμε όσο πιο ψηλά γίνεται τον πήχη της ποιότητας της ζωής μας. Της ποιότητας στις σχέσεις μας, στη γειτονιά μας, στη δουλειά μας, ή εκεί όπου κάποιοι ζητάνε βοήθεια και ξεκινώντας από αυτή που ο καθένας θεωρεί ποιότητα της ζωής του. Ναι, μια αρχή είναι αυτή, που μπορεί όμως εξ αιτίας της να συγκλίνουν αι γενεαί πάσαι σε ενδιαφέρουσες συναντήσεις  που ενίοτε και με τη βοήθεια της τύχης σπέρνουν την αμφιβολία και βάζουν σε κίνηση ανατρεπτικές εξελίξεις. Απ'αυτές που κάνουν τον κόσμο να φαίνεται καλός και όμορφος εμπλουτίζοντας έτσι τα βιώματα όσων συμμετέχουν υπό το φως βεβαίως αστραπών της κρυφής ποίησής τους. 

Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση