Παρασκευή, 20 Οκτωβρίου 2023 20:29

Ο Κωστής Παπαγιώργης σε τρία από την ανάποδη

Επιλέγων ή Συντάκτης 

papagiorgis 1Τις τρεις απαντήσεις του Κωστή Παπαγιώργη ( Νεοχώρι Υπάτης, 1947 - Αθήνα, 2014) τις αντέγραψα από το βιβλίο " Η ανάποδη των ανθρώπων - Η μανία του Κωστή Παπαγιώργη", που το διάβασα όλο πρόσφατα και το φχαριστήθηκα. Κι ένας λόγος ήταν πως πήρα μία ιδέα για τα βιώματα που πυροδότησαν τα δοκίμιά του, γιατί τότε που τα διάβαζα, πριν τριάντα σαράντα χρόνια, δεν μπορούσα να αποφασίσω αν πρόκειται για έναν σκέτο φιλοσοφικό προβληματισμό ενταγμένο στα ποικίλλα ρεύματα της φιλοσοφίας ή αν πατάνε γερά σε κάποια γεγονότα και των εντάσεων από δυνατές σχέσεις του.

Το βιβλίο αυτό εκδόθηκε το 2003 από τις εκδόσεις Ίνδικτος  και είναι οι απαντήσεις του Παπαγιώργη στις ερωτήσεις που του έθεσε ο Κωνσταντίνος Αν. Θέμελης ( Φλαμπουράρι Ζαγόρι, ;-) που αποφοίτησε από την Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων, το Φυσικό του ΑΠΘ, από την Επιθεώρηση Δραματικής Τέχνης της Ρούλας Πατεράκη, και σπούδασε κλασικό μπαλέτο με δάσκαλο τον Γιάννη Μέτση και τεχνική Jazz με τη Λιλή Μπερδέ. Λίγο από όλα δηλαδή. Στην αγορά κυκλοφορούν περισσότερα από δέκα πρωτότυπα βιβλία του, μεταφράσεις και δίσκοι του.

 

1η) - Έχεις φιλοσοφική συγκρότηση, οι προθέσεις σου είναι αμιγώς λογοτεχνικές και προκύπτουν δοκίμια όχι μυθιστορήματα. Τι μείγμα είναι κι αυτό! Τι ρόλο έπαιξε η λογοτεχνία στην όλη προσπάθεια; 

Κ.Π. Ήθελα να γράφω με τη φυσικότητα που ένας άνθρωπος κιτρινίζει όταν φοβάται, ξυρίζεται στον καθρέφτη, ή σκάει στα γέλια όταν ακούσει κάτι παράδοξο. Με τρομάζει η νέκρα της έτοιμης γραφής, το ανούσιο της αυτονόητης φράσης που ξέρεις τι θα πει προτού ολοκληρωθεί. Όπως καταλαβαίνεις αυτά είναι πράματα που ανήκουν στους λογοτέχνες. Πράγματι είμαι μανιώδης αναγνώστης του μυθιστορήματος που μας άφησε ο 19ος αιώνας. Εκεί είναι το μεγάλο σχολείο κι όποιος δεν μαθήτευσε, κακό του κεφαλιού του. Πιστεύω απολύτως ότι περισσότερα πράματα μαθαίνεις αν διαβάσεις τον Μπαλζάκ, τον Φλωμπέρ, τον Σταντάλ, τον Προύστ, τον Ντοστογιέφσκι και τον Τολστόι, παρά αν μελετήσεις τους μεγάλους φιλοσόφους - εξαιρουμένου του Πλάτωνος βέβαια. Ύστερα, όπως λέγει ο Χέγκελ, η τέχνη είναι η ζωή από την καλή, ενώ η φιλοσοφία είναι η ζωή από την ανάποδη. 

2η) Δηλαδή για όλα όσα ένας άνθρωπος αφήνει να διαφανούν, μπορούμε να αναρωτηθούμε τι προσπαθεί να κρύψει; Πήρες κυριολεκτικά την απόφανση του Νίτσε; 

Κ.Π. Ισοβίως ασχολήθηκα με τα ψεύδη και τις δολιότητες της συνείδησης. Ποτέ δεν πίστεψα ότι ένας άνθρωπος εννοεί πράγματι αυτά που λέει, ή ότι αισθάνεται πράγματι αυτά που λέει ότι αισθάνεται. Η συνείδηση δεν έχει καμία σχέση με την ευθύτητα. Παντού παρατηρούμε παρελκυστικές κινήσεις, ανεπαίσθητους μαγνητισμούς, ψυχικά μασκαρέματα. Για να σου δώσω ένα παράδειγμα. Κάποτε βγήκαμε από ένα κέντρο μισομεθυσμένοι και πήγαμε σε ένα γαλατάδικο που ξενυχτούσε ψηλά στην Ιπποκράτους για να φάμε κάτι. Ένας από τη συντροφιά, μπλέχτηκε σε ένα καβγά με κάποιον άγνωστο που τελικά αποδείχθηκε μπάτσος με πολιτικά. Πήγαν, ήρθαν, και τελικά το όργανο της τάξης του κατάφερε έναν φοβερό μπάτσο, κάτι σαν χαστοκομπουνιά. Σπεύσαμε όλοι, αλλά εμφανίστηκαν και άλλα όργανα, οπότε αποχωρήσαμε κακήν κακώς. Το δίδαγμα της ιστορίας; Μόλις πήγαμε να μπούμε στο αυτοκίνητο, ο πληγείς γύρισε και μας είπε σοβαρότατα: " του έδωσα ένα χαστούκι, το φχαριστήθηκα...". 

3η) - Πως μπορεί να ζήσει κανείς στην Ελλάδα; 

Κ.Π. Μόνο αν αλλάξουμε τεχνηέντως την ερώτηση, μπορούμε να βρούμε άκρη. Ο τόπος είναι όμορφος. Για έναν Γερμανό επί παραδείγματι που αγοράζει έναν πύργο στην Μάνη, βάζει εργάτες να τον συνεφέρουν, και περνά εκεί τον μισό χρόνο, μπορεί να υπάρχει πιο όμορφος τόπος; Αλλά για μας το ζήτημα δεν είναι ο τόπος αλλά οι άνθρωποι. Δεν υπάρχει ντόπιο φρόνημα ανοχής και αμοιβαιότητας διότι δεν υπήρξε ποτέ. Αν δεν έχουμε κάποιους υποδεέστερους, ο βίος μοιάζει αβίωτος. Δυστυχώς οι ντόπιες κοινωνίες πλάθουν μικρούς ανθρώπους που ό, τι τους λείπει το κάνουν φιλοδοξία η οποία αργά ή γρήγορα γίνεται μνησικακία. Έμεινα μικρός - δηλαδή τέτοιος που ήμουνα - άρα φταίνε οι άλλοι για το χάλι μου. Χέσε μέσα δηλαδή. Ο καθένας δικαιώνει τον εαυτό του με το να παριστάνει την εξαίρεση.... Όταν πάλι έχουμε να κάνουμε με πραγματικές εξαιρέσεις, εξέχοντα πρόσωπα δηλαδή, τα οποία συνήθως ανήκουν στη διανόηση, η κακοδαιμονία παίρνει άλλο νόημα. Ο Τρικούπης έλεγε ότι άνευ πολιτικής, ουδέν εφικτόν στην Ελλάδα. Ο διανοούμενος πρέπει να γίνει πατήρ του Έθνους για να νοιώσει δικαιωμένος. 

Το σημείωμα στο οπισθόφυλλο του βιβλίου. «Από την πλευρά εκείνων που κατέχουν τη μαεστρία του λόγου, ίσως μοιάζουμε με μουγγούς που εκφράζονται με παράξενα νεύματα  μια σχεδόν ιδιωτική γλώσσα εικόνων. Από την πλευρά των μουγγών, είμαστε μουγγοί που κατάφεραν να μιλήσουν». Αυτή η απόφανση του Εουτζένιο Μπάρμπα για τον ίδιο και τη θεατρική του ομάδα «Όντιν Τεάτρετ», όσο δούλευαν απομονωμένοι στην επαρχιακή πόλη Χολστεμπρό της Δανίας, ισχύει και στην περίπτωση του Κωστή Παπαγιώργη: Κατάφερε να μιλήσει γράφοντας. Αλλά οι κατέχοντες, δύσπιστοι, βυσσοδομούν: «Πατέρα, έγινα συγγραφέας», είπε στον δημοδιδάσκαλο πατέρα του κρατώντας το πρώτο βιβλίο του ανά χείρας. «Πώς μπορεί να γίνει συγγραφέας ένα παιδί που έκανε τόσα ορθογραφικά λάθη στο σχολείο;» απάντησε εκείνος. Όμως ο Κωστής δεν ξαναέχασε τη μιλιά του. . .

Πατώντας  ΕΔΩ  θα εμφανιστεί η αναφορά της Βιβλιονέτ στον Κωστή Παπαγιώργη, με στοιχεία από το βίο του και παρουσίαση όλων των βιβλίων του. Πατώντας πάνω σε κάθε βιβλίο εμφανίζεται μία συνοπτική περίληψή του και όλες οι κριτικές που γράφτηκαν γι'αυτό. 

Πατώντας  ΕΔΩ  θα εμφανιστεί το άρθρο "Μόνο οι άνθρωποι σε κάνουν να χαίρεσαι", που έχει αποσπάσματα από κείμενα και συνεντεύξεις του Κωστή Παπαγιώργη. 

Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση