Όσοι τώρα δεν υποστηρίζουν την απλή αναλογική, και αυτοί βασικά είναι εκείνοι που παίρνουν τις σημαντικές αποφάσεις στη Ν.Δ και στο ΠΑΣΟΚ το κάνουν με ένα στόχο. Με λιγότερες ψήφους να εκλέξουν περισσότερους βουλευτές. Ο λόγος που επικαλούνται γι'αυτήν την αδικία είναι για να μπορεί να υπάρξει μία αυτοδύναμη κυβέρνηση που για αυτούς έχει περισσότερες πιθανότητες να είναι σταθερή.

Ξέρουν βεβαίως πολύ καλά ότι με το σύστημα της απλής αναλογικής στην εποχή μας είναι σχεδόν αδύνατο να προκύψει η αυτοδυναμία, ακόμα και με το που υφαρπάζουν ψήφους από τα μικρότερα κόμματα εξ αιτίας της πόλωσης που προκαλούν τα άλλα εκλογικά συστήματα. Τοδεδομένο είναι ότι Ν.Δ και ΠΑΣΟΚ έχουν μία χρόνια αλλεργία προς τις κυβερνήσεις συνεργασίας. Δίχως ισχυρά επιχειρήματα στοιχεία τις θεωρούν πιο αναποτελεσματικές και ασταθείς από τις αυτοδύναμες. Στην ουσία αυτό που παίζει είναι η επιθυμία τους να κρατούν μόνα τους το μαχαίρι και το πεπόνι, μια επιλογή που τη βάζουν πάνω από το καλό του τόπου. 

 Ο αντίλογος εστιάζει στο γεγονός πως οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις σχεδόν τις περισσότερες φορές αποδεικνύονται από τα πεπραγμένα τους επαρκώς αναποτελεσματικές ακόμα και σε σχέση με τις αρχικές προγραμματικές δηλώσεις του κόμματος που πλειοψήφισε. Κι αυτό έχει ιδιαίτερο βάρος διότι σημαντικά προβλήματα της κοινωνίας δε λύνονται με τις καλύτερες δυνατές εφικτές λύσεις ή αργούν χαρακτηριστικά να λυθούν. 

Η κυβέρνηση της συνεργασίας είναι δεδομένο ότι θα αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας. Αν λοιπόν γίνει με καλούς όρους εκ των πραγμάτων θα έχει από χέρι περισσότερες πιθανότητες να παίρνει πιο εύκολα εκείνες τις αποφάσεις προς όφελος ενός μεγάλου μέρους του κόσμου.

Επειδή απ'ότι φαίνεται με τις επερχόμενες εκλογές θα περάσουμε στον αστερισμό των κυβερνήσεων συνεργασίας, καλό είναι να αρχίσουμε να το συζητάμε για το πως αυτές θα είναι πιο αποτελεσματικές και σταθερές λύνοντας τα υπαρκτά προβλήματα του κόσμου.  

Για μάς, ένα το κρατούμενο είναι το κάθε κόμμα που έχει αποφασίσει να συμμετέχει σε μία κυβέρνηση συνεργασίας προγραμματικής συμφωνίας, να εργαστεί σοβαρά και εις βάθος για ένα κατάλληλο πρόγραμμα και να δώσει στα μέλη του τη δυνατότητα να ψηφίσουν τις πολύ συγκεκριμένες προτάσεις του που θα προτείνει στα άλλα κόμματα όταν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις και για τα στελέχη του που θα προταθούν να εφαρμόσουν ως υπουργοί και γραμματείς το συμφωνημένο πρόγραμμα.

Και δύο, μετά το τέλος των διαπραγματεύσεων να θέσει σε ψηφοφορία όλα εκείνα στα οποία συμφώνησε με τα άλλα κόμματα. Μια τέτοια επιλογή δεν ανεβάζει τον πήχη της δημοκρατίας και της πολιτικής συμμετοχής των μελών; Δεν συμβάλει σημαντικά στην χειραφέτηση του κόσμου ωθώντας τον σε ένα ενεργό ρόλο συμμετοχής στα κοινά; Προφανώς ναι, και είναι κάτι που αποτελεί σημαντική πρόοδο. Γιατί όμως κανένα ελληνικό κόμμα ποτέ δεν έχει επιλέξει αυτές τις διαδικασίες για να πολιτευθεί σ'αυτό το τόσο κρίσιμο θέμα, ενώ υπάρχουν κόμματα σε άλλες χώρες που ακολουθούν αυτήν την καταστατική τους αρχή;  

Οι προσεχείς εκλογές, που σύμφωνα με τις τελευταίες δηλώσεις του πρωθυπουργού θα γίνουν την άνοιξη του 2023, και το σωστό κατ'εμέ είναι τότε να γίνουν, εκτός κι αν όπως προβλέπει το σύνταγμα μας προκύψει αληθινός εθνικός λόγος, θα διεξαχθούν με το σύστημα της απλής αναλογικής που ψήφισε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Πιστεύω ότι είναι καλή ιδέα από τώρα να ξεκινήσουν να προετοιμάζονται τα κόμματα και οι πολίτες που όντως νοιάζονται για το καλό της κοινωνίας, γι'αυτό το σενάριο. Έτσι είναι πιο πιθανό να μας προκύψει ως επιλογή μια σοβαρή κυβέρνηση συνεργασίας από τις πρώτες εκλογές που θα γίνουν με το σύστημα της απλής αναλογικής και όχι ως ανάγκη κυβερνησιμότητας μετά τις δεύτερες εκλογές που θα γίνουν με τον εκλογικό νόμο της Ν.Δ. 

Ακολουθεί ένα άρθρο του Κώστα Καλλίτση που έχει σχέση με αυτό το θέμα και δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή στις 3 Απριλίου με τον τίτλο "Αυτοδύναμες ή ισχυρές κυβερνήσεις;", που φωτίζει μία πλευρά αυτού του διλήμματος

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε τρία σωστά πράγματα την Τρίτη, στο forum του «Οικονομικού Ταχυδρόμου». Σωστά είπε ότι δεν πρόκειται να προσφύγει σε πρόωρες εκλογές. Θα εξαντληθεί η 4ετία κι οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της άνοιξης του 2023 –για να κοπεί το καλαμπούρι των εκλογών με «κινητή ημερομηνία». Σωστά είπε ότι δεν θα (ξανα)αλλάξει τον εκλογικό νόμο. Είναι θεσμικά και πολιτικά άτοπο να αλλάζει ο εκλογικός νόμος δεύτερη φορά από την ίδια Βουλή. Τρίτον, πολύ σωστά είπε κάτι που είναι αυτονόητο αλλά (όπως έδειξαν κάποιες αντιδράσεις…) δεν αρέσει σε όλους: ότι ο ελληνικός λαός είναι αυτός που θα αποφασίσει πώς θέλει να κυβερνηθεί, κι αν από τις εκλογές δεν προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση, ε, δεν θα συρθεί η χώρα σε τρίτη εκλογική αναμέτρηση, αλλά θα σχηματιστεί κυβέρνηση συνεργασίας.

Με αφορμή αυτές τις δηλώσεις: χρειαζόμαστε «αυτοδύναμες», δήθεν αποτελεσματικές, ή πραγματικά ισχυρές και σταθερές κυβερνήσεις;

Οι «αυτοδύναμες», το έχουμε δει το έργο, πολύ συχνά δεν είναι παρά κυβερνήσεις έρμαιο θρασύτατων συνιστωσών, ιδιοτελών μηχανισμών διαπλοκής – διαφθοράς και «βαρώνων» που καιροφυλακτούν. Ισχυρές και σταθερές αποδεικνύονται σε όλη την Ευρώπη οι κυβερνήσεις συνεργασίας με σαφές, στιβαρό κοινό πρόγραμμα. Το κυνήγι της αυτοδυναμίας, αντιθέτως, είναι η βαριά αρρώστια που (α) καταδικάζει την Ελλάδα να ‘ναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που το πολιτικό προσωπικό διαπαιδαγωγείται να αποφεύγει συναινέσεις και συμβιβασμούς και που (β) υπονομεύει τις μεταρρυθμίσεις γιατί εκτρέπει την αναγκαία ή και αυτονόητη συνεννόηση σε καβγάδες που αποκλείουν συναινέσεις. Αλλά χωρίς συναινέσεις καμία άξια λόγου μεταρρύθμιση δεν μπορεί να γίνει, κι αν γίνει δεν ευοδώνεται, μένει στη μέση, δεν ολοκληρώνεται.

Παράδειγμα, το έργο του Κυριάκου Πιερρακάκη και των συνεργατών του. Εξηγούμαι:

Με τις ψηφιακές εφαρμογές που έχουν εισαγάγει, οι πολίτες έχουν γλιτώσει άπειρες ώρες ταλαιπωρίας και η δημόσια διοίκηση εκατοντάδες χιλιάδες ανθρωποώρες εργασίας. Σε μια κανονική χώρα, αυτό θα πυροδοτούσε αναδιατάξεις και αλλαγές στην αρχιτεκτονική και διάρθρωση του κράτους –που σε όλο τον κόσμο καλείται να αναλάβει μεγαλύτερα καθήκοντα. Είδατε, μήπως, να καταργείται κάποια υπηρεσία, να αναδιατάσσεται το δυναμικό που έμεινε χωρίς δουλειά, να γίνονται μετακινήσεις από «νεκρές» υπηρεσίες σε άλλες που χρειάζονται ανθρώπους; Οχι, γιατί δεν γίνεται τίποτα. Η αυτοδύναμη κυβέρνηση δεν έχει τη δύναμη ή και τη διάθεση να μετουσιώσει το επίτευγμα των ψηφιακών εφαρμογών σε πολιτική εκσυγχρονισμού και ανασυγκρότησης του κράτους. Γιατί αυτή προκαλεί συγκρούσεις και «πολιτικό κόστος», που δεν μπορεί/θέλει να αναλάβει.

Αν τελειώνουμε με το παραμύθι της αποτελεσματικότητας των αυτοδύναμων κυβερνήσεων, ίσως εναρμονιστούμε με την ευρωπαϊκή τάση προς τις δημοκρατίες της συναίνεσης.

Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ευρώπη είναι εξαίρεση οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις και κανόνας οι κυβερνήσεις συνεργασίας. Οτι περίπου 30 χώρες έχουν κυβερνήσεις συνασπισμού – στο Βέλγιο από 7 κόμματα, στην Ιταλία από όλα τα κόμματα πλην φασιστικού, στην Ολλανδία και τη Φινλανδία από 5 κόμματα, σε πολλές άλλες από 6, 4 ή 3 κόμματα. Η Ευρώπη έχει εισέλθει στην εποχή των κυβερνήσεων συνεργασίας, με προαπαιτούμενο (όχι ιδεολογική συγγένεια αλλά) συμφωνίες σε κοινά προγράμματα. Θα ήταν σπουδαίο να συγκλίνουμε σε αυτήν την κατεύθυνση. Τα κόμματα να αρχίσουν να ασχολούνται με την επεξεργασία προγραμμάτων – όχι με ατάκες και συνθήματα. Την πολιτική να φιλοδοξεί να συγκινήσει και να διεκδικήσει πάλι το ενδιαφέρον των πολιτών και δη των νέων – που τώρα απομακρύνονται από αυτήν. Και, γιατί όχι, την Ελλάδα να αποκτά μια ισχυρή κυβέρνηση συνεργασίας από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση, σε 12 μήνες, με το σύστημα της απλής αναλογικής.