Πρόκειται για το δεύτερο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ του Ανδρέα Χατζηπατέρα, με τον ευφάνταστο τίτλο «Human Fiction» (δεν θα μπορούσε ίσως να βρει πιο κατάλληλο για το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ).

Ο σκηνοθέτης το 2018 συντρόφευσε τον Μανώλη Γλέζο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τον «Τελευταίο Παρτιζάνο», την πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του. Ο σχεδόν 25χρονος τότε Ανδρέας είχε αναδείξει τη ζωή και την πορεία του σπουδαίου αγωνιστή –και ουσιαστικά ένα μεγάλο κομμάτι της Ιστορίας της χώρας– με πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Παρότι πολύ νέος και με το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του να το έχει ζήσει στη Στοκχόλμη (όπου μένει ακόμα, μοιράζοντας τον χρόνο του μεταξύ Σουηδίας και Ελλάδας), ο σκηνοθέτης είχε κατορθώσει όχι μόνο να κάνει τον Μ. Γλέζο να τον εμπιστευτεί, αλλά και να αφεθεί σε μια κινηματογραφική, πλέον, περιπέτεια με αλήθεια και αρκετές δόσεις χιούμορ («Αλλιώς πώς να βγει η ζωή του αριστερού;» όπως μας είχε πει κάποτε ο εκλιπών).

Τώρα, επτά χρόνια μετά, ο Ανδρέας Χατζηπατέρας επανέρχεται με ένα εξίσου ουσιώδες, αλλά τελείως διαφορετικό ντοκιμαντέρ: το «Human Fiction» είναι ένα ντοκιμαντέρ που όσο βαθιά πηγαίνει στο μέλλον τόσο αντίστοιχα ταξιδεύει και στο παρελθόν.

Γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στην Ουγκάντα, όπου ο σκηνοθέτης είχε βρεθεί για κάποια άλλα γυρίσματα. «Ημουν εκεί για μία άλλη παραγωγή, η οποία καθυστερούσε», μας λέει με τα σπαστά ελληνικά του, για τα οποία μας ζητά διαρκώς συγγνώμη. «Αποφάσισα, λοιπόν, να βρω ένα δικό μου θέμα και άρχισα να συνομιλώ με επιστήμονες, παλαιοντολόγους κυρίως. Με έπαιρναν μαζί τους ενώ ψάχνανε, ούτε και ήξερα για τι, περπατώντας σε τεράστιες, αχανείς εκτάσεις. Κάποιες στιγμές σταματούσαν και μάζευαν από κάτω μία τόση δα πετρούλα, η οποία αποδεικνυόταν πως ήταν κομμάτι ενός εργαλείου που δημιουργήθηκε από τον πρωτόγονο άνθρωπο, εκατομμύρια χρόνια πριν, και άλλα που είχαν γίνει από τον Homo Sapiens πριν από 300-400 χιλιάδες χρόνια. Νόμιζα πως μου κάνουν πλάκα, δεν μπορούσα να πιστέψω πως σε μια τέτοια έκταση, γεμάτη πέτρες και βράχια και χώμα, μπορούσαν να ξεχωρίσουν ένα τόσο δα κομμάτι της Ιστορίας μας», μας λέει ο σκηνοθέτης.

Το ντοκιμαντέρ ξεκινά με την υπόθεση πως η ανθρωπότητα έχει καταστραφεί, αλλά έχει αφήσει πίσω της κάποιες «μνήμες» τις οποίες βρίσκουν πιο εξελιγμένα είδη. Και συνεχίζει με αυτούς τους επιστήμονες να μιλάνε όχι μόνο επιστημονικά, αλλά βαθιά φιλοσοφικά. Ολόκληρη η αφήγηση της ταινίας είναι υπαρξιακή και μας εντυπωσίασε το γεγονός πως ένας τόσο νέος άνθρωπος (το σενάριο ανήκει και αυτό στον Ανδρέα Χατζηπατέρα), σήμερα, που ζει σε μεγαλουπόλεις, μπορεί και έχει την ικανότητα να «βλέπει» με αυτόν τον τρόπο τον ίδιο τον άνθρωπο.

Τον ρωτάμε αν αυτό συνιστά μία ξεκάθαρη πολιτική πράξη. «Αν ο ανθρωπισμός είναι πολιτική πράξη, τότε ναι», μας απαντά. «Δεν θεωρώ ότι ζούμε πράγματα που δεν έχουν γίνει και στο παρελθόν. Αλλά, πώς γίνεται να αφηνόμαστε ξανά και ξανά σε ένα σκοτεινό παρελθόν δίχως να μαθαίνουμε από αυτό; Γιατί δεν βλέπουμε –αν μας αρέσει τόσο το παρελθόν– ακόμα πιο πίσω, τότε, που για να επιβιώσεις έπρεπε να εξελιχθείς!

»Ο πρωτόγονος άνθρωπος φαντάστηκε, οραματίστηκε, σχεδίασε στο μυαλό του και μετά έκατσε με τεράστια υπομονή και σκάλισε ένα κομμάτι πέτρα ώστε να το κάνει λείο και οξύ και να μπορεί να γίνει εργαλείο. Αυτή είναι μία αδιανόητη διαδικασία. Απολύτως αξιοθαύμαστη. Πλέον, απλά πάμε στο μαγαζί και παίρνουμε ένα εργαλείο. Ή μάλλον, απλά καταναλώνουμε αγαθά που δεν χρειαζόμαστε καν. Καμία φαντασία, κανένα όραμα, καμία υπομονή, καμία τεχνική γνώση... Με αυτόν τον τρόπο δεν υπάρχει εξέλιξη.

»Οχι, δεν θεωρώ ότι πλέον πάμε μπροστά. Σε ποιο μέλλον προχωράμε; Σε αυτό που σκοτώνουμε ανθρώπους έτσι, επειδή δεν θέλουμε να υπάρχουν; Σε αυτό που καταστρέφουμε το περιβάλλον, τις ενεργειακές πηγές, τα ζώα και τα φυτά; Σε αυτό που δεν μπορείς να επικοινωνήσεις ουσιαστικά, αν και υπάρχουν δεκάδες μέσα επικοινωνίας; Καμία εξέλιξη δεν βλέπω σε όλα αυτά», δηλώνει.

«Η πέτρα είναι η ιστορία της ύπαρξής μας. Η φαντασία και η μυθοπλασία που οδηγεί στη δημιουργία είναι ο μόνος δρόμος εξέλιξης. Χώμα, πέτρα, νερό, δέντρο – αυτά είναι τα υλικά της προόδου. Οχι η καταστροφή τους, αλλά η διατήρηση και η συμβίωση μαζί τους. Σήμερα απλώς τα καταστρέφουμε, καταναλώνοντας απίστευτες ποσότητες από τα πάντα. Είμαστε καταδικασμένοι. Καταδικασμένοι», ακούγεται στο φιλμ. «Νομίζω ότι ξεχνάμε πόσο εύθραυστοι είμαστε ως άνθρωποι. Πόσο ευάλωτοι. Νομίζουμε ότι είμαστε άτρωτοι», μας απαντά ο σκηνοθέτης όταν τον ρωτάμε τι μνήμες θα αφήσουμε εμείς πίσω μας. «Τι μνήμες να αφήσουμε αν έχουμε ξεχάσει ποιοι είμαστε και από πού προερχόμαστε;» καταλήγει.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το «Human Fiction» είναι μια παραγωγή της Exile Films και της Faliro House Productions, από τις βραβευμένες παραγωγούς Βάλερυ Κοντάκου και Δέσποινα Παυλάκη («Η Βασίλισσα της Νέας Υόρκης»), με executive producer τον Χρήστο Β. Κωνσταντακόπουλο.

Πηγή: efsyn.gr/tehnes/sinema/