Δοκίμια (27)
Επίγειοι παράδεισοι και επίγειες κολάσεις
Επιλέγων ή Συντάκτης Μανώλης Ροσμαράκης
Βασίλης Κάλφας. Νέο βιβλίο στη σειρά Διάλογοι για την αρχαιότητα των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, μια σειρά που ανανέωσε τον τρόπο προσέγγισης της αρχαίας ελληνικής και της πρώιμης βυζαντινής αρχαιότητας. Επιλογή ελάχιστα γνωστών κειμένων με κοινό θεματικό πυρήνα, καλές και προσιτές μεταφράσεις, χωρίς την παράθεση του αρχαίου πρωτοτύπου, λίγες ερμηνευτικές σημειώσεις, σύντομες εισαγωγές που φωτίζουν τα στοιχεία που συνδέουν τα επιλεγμένα κείμενα.
Ο συγκεκριμένος τόμος περιλαμβάνει 6 ιδιωτικές επιστολές πατέρων της Εκκλησίας του 4ου αιώνα μ.Χ. (του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου Νύσσης* και του Ιωάννου Χρυσοστόμου), που απευθύνονται σε φιλικά τους πρόσωπα και δεν θίγουν ευθέως θεολογικά προβλήματα.
“Τα Μυστικά των Λέξεων”, των Noam Chomsky και Andrea Moro - Ερμηνεία και φιλοσοφική διάσταση των απόκρυφων μυστηρίων των λέξεων
Επιλέγων ή Συντάκτης Φώτης Νυχτολέας
Μίλτος Τόσκας. Δύο διαπρεπείς γλωσσολόγοι συζητούν, ανιχνεύουν, σκιαγραφούν το γλωσσικό σύστημα – ομηρικό ζήτημα δίχως ακλόνητες βεβαιότητες κι ενάντια σε κάθε εξουσιαστική, εδραιωμένη, παγιωμένη ακλόνητη αντίληψη. Ο Νόαμ Τσόμσκι ανήσυχο πνεύμα, φιλόσοφος και πολιτικός, πεισματάρης ακτιβιστής συνομιλεί με τον με τον εξίσου διαπρεπή γλωσσολόγο και φίλο του Αντρέα Μόρο προσπαθώντας μεταξύ άλλων να αποκωδικοποιήσουν την εσωτερική δομή του ανθρώπινου μυαλό με βασικό τους στόχο να δώσουν το δυνατόν περισσότερες απαντήσεις σε διαχρονικά ερωτήματα κι άλλα που γεννώνται καθημερινά σχετικά με τα μυστικά των λέξεων. Σαν παρακαταθήκη και ταυτόχρονα σαν ένα βήμα για τη συνέχεια της μελέτης στο μέλλον.
Δύο βιβλία εξερευνούν το τίμημα που πληρώσαμε παραδίδοντας άνευ προηγουμένου εξουσία στις Μεγάλες Τεχνολογικές Εταιρείες — και εξηγούν γιατί είναι επιτακτική ανάγκη να αρχίσουμε να την παίρνουμε πίσω.
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Σούζη Παλαιοκώστα
Μίλτος Τόσκας. Το 2013 ο αρθρογράφος Adrian
Wooldridge επινόησε μια λέξη και προειδοποίησε για τον ερχομό
του «techlash», μιας εξέγερσης ενάντια στους πλούσιους και
ισχυρούς της Silicon Valley, που τροφοδοτήθηκε από
την αυξανόμενη συνειδητοποίηση του κοινού ότι αυτοί
οι «κυρίαρχοι του κυβερνοχώρου» δεν ήταν οκαλοπροαίρετοι
φορείς ενός φωτεινού μέλλοντος όπως ισχυρίζονταν.
Φιλοσοφικά αντίδοτα στην απλοϊκή σκέψη
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Σπύρος Μανουσέλης. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν θεωρείται πλέον το «μαγικό θέατρο του νου» ή το «μαύρο κουτί της σκέψης», αλλά είναι, αντίθετα, μια πολύπλοκη γνωστική μηχανή. Μια βιολογική μηχανή που επιλέχθηκε και εδραιώθηκε από τη βιολογική εξέλιξη επειδή διασφάλιζε και διασφαλίζει μέσω των νοητικών φαινομένων που παράγει την επιβίωσή μας. Τη γνωστική αξία αυτής της αναγωγιστικής βιολογικής και εξελικτικής εξήγησης των νοητικών φαινομένων αμφισβητεί το βιβλίο «Νους και Κόσμος» του Τόμας Νέιγκελ, ενώ το βιβλίο «Γούστο» του Τζόρτζιο Αγκάμπεν εμβαθύνει στην ιστορία της φιλοσοφίας και της αισθητικής, για να αποκαλύψει τις ρίζες της πολύ σκοτεινής νοητικής και κοινωνικής λειτουργίας του γούστου στον δυτικό πολιτισμό.
Το αλάτι του Bad Ischl, είναι ένα δυνατό βιβλίο του Κώστα Μαυρουδή, δύσκολο όμως ρε φίλε
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Αν το βιβλίο αυτό ήταν βουνό, ποιο θα'ταν; Το Πήλιο, με τις ωραίες παραλίες του. Αν ήταν ζώο; Χαμελαίων σε ολλανδικό βοτανικό κήπο. Φαΐ; Μουσακάς με πολλά μπαχαρικά, μμμ... θα μπορούσε να'ταν και τουρλού. Αν ήταν σημαία; Των ΛΟΑΤ να ανεμίζει με ήλιο και βροχή, να παντρεύονται οι φτωχοί. Ταινία; Του Γκοντάρ με αρχή, μέση και τέλος αλλά όχι πάντα μ'αυτήν τη σειρά, εξού και οι πολλαπλοί συνειρμοί του θεατή που συντονίζεται με τις ταινίες του. Αν ήταν παιχνίδι; Το Κάμα Σούτρα ως αφορμή για αυτοσχεδιασμούς σε ρε μινόρε. Και τέλος, αν ήταν πόλη; Το ιστορικό κέντρο της Αθήνας βεβαίως, με την Ιστορία αυτοπροσώπως να βοηθάει όποιον της ζητήσει να σκάψει την εφήμερη πραγματικότητα.
Και οι νεκροί υπήρξαν κάποτε ζωντανοί+ ένα σταγονίσιο σχόλιο
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Σ.Δ. Όποτε "τύχαινε" και προκαλούσα με την κατάστασή μου θλίψη, στεναχώρια και πόνο σε άλλους, δεν το άντεχα. Χαρά ναι, τότε βρισκόμουν στο στοιχείο μου κι απογειωνόμουν. Όμως λύπη, όχι, ποτέ. Γι'αυτό παρακαλούσα μία ανώτερη δύναμη με ένα άμπρα κατάμπρα να με εξαφάνιζε και στα πολύ δύσκολα, όταν πια δεν μπορούσα να το παλέψω, να εξαφάνιζε όλους αυτούς τους αγαπητούς συνανθρώπους μου που εξ αιτίας μου φαινόταν η αύρα τους να μαυρίζει.
Mπορεί το στρες να μας αρρωστήσει; Πώς η ψυχική επηρεάζει τη σωματική υγεία
Επιλέγων ή Συντάκτης Μανώλης Ροσμαράκης
Είναι παλαιά η συζήτηση κατά πόσον η ψυχική συνθήκη επιβαρύνει ή όχι τη σωματική υγεία. Είναι μια συζήτηση που φτάνει κάποτε σε αφοριστικές γενικεύσεις. Κατά καιρούς, τυχάρπαστοι τυχοδιώκτες έχουν εκμεταλλευτεί τον ανθρώπινο πόνο πάνω στην πιο ευάλωτη στιγμή ασθενών και συγγενών. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η ιατρική δείχνει να μετατοπίζεται, όχι φυσικά προς τέτοιες επικίνδυνες, αντιεπιστημονικές πρακτικές, αλλά προς μια φιλοσοφία η οποία χαρακτηρίζεται από μια πιο ολιστική προσέγγιση. Ο γιατρός Γκαμπόρ Ματέ, στο βιβλίο του «Οταν το σώμα λέει όχι. Το κόστος του κρυφού στρες», παρουσιάζει μια τέτοια οπτική πάνω στη σχέση της ανθρώπινης βιολογίας με το άγχος και τις συνέπειές του. Δεν είναι από τα γνωστά απλουστευτικά βιβλία «αυτοβοήθειας» αλλά μια απόπειρα διερεύνησης και συνάμα η αφήγηση μιας περιπετειώδους πορείας στον λαβύρινθο των συσχετισμών ανάμεσα στη σωματική και την ψυχική υγεία. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 28 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Key Books σε μετάφραση της Μαρίας Κουκιάδη. Η «Κ» προδημοσιεύει ένα ενδεικτικό απόσπασμα.
Πώς σχετίζεται η ρητορική μίσους με τον εξτρεμισμό;
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Θοδωρής Αντωνόπουλος. Η σχέση της γλώσσας με τη ρητορική μίσους και τον πολιτικό, θρησκευτικό ή ακόμα και μηδενιστικό εξτρεμισμό είναι το ζητούμενο της νέας μελέτης του Σωτήρη Λίβα.
«ΞΕΚΙΝΩ ΔΗΛΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ πίστη μου στον έντιμο δρόμο του Αλμπέρ Καμί και στο ότι πράγματι και εγώ ποντάρω στο ίδιο με αυτόν στοίχημα, στο ότι δηλαδή οι λέξεις είναι πιο ισχυρές από τα όπλα… Τι γίνεται όμως όταν αυτές οι ίδιες οι λέξεις μάς οδηγούν στον θάνατο;», ξεκινά το σκεπτικό του ο συγγραφέας, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και πρόεδρος του Τμήματος Ξένων Γλωσσών του Ιονίου Πανεπιστημίου.
«Έχει συμβεί, συμβαίνει και θα συμβεί ξανά και ξανά, μέχρι να μπορέσουμε να καταλάβουμε τους μηχανισμούς που καταλήγουν στο Ερζερούμ, στο Ντίλι, στη Σρεμπρένιτσα, στο Μπάμπι Γιαρ, στην Νταράμα…
Τίνα Μανδηλαρά: Ο τελευταίος τόμος από τα «Σημειωματάρια» του Αλμπέρ Καμύ αποκαλύπτει τις βασικές αρχές, τις σκέψεις του αλλά και τις εμπειρίες του από τα δύο ταξίδια του στην Ελλάδα.
«ΣΤΟ ΑΠΟΓΕΙΟ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ ‒ και η νύχτα ήρθε να με συναντήσει», γράφει σχεδόν προφητικά ο Αλμπέρ Καμύ στον τρίτο τόμο των ημερολογιακών του σημειώσεων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα από τις εκδόσεις Πατάκη με τον τίτλο Σημειωματάρια, Μάρτιος 1951-Δεκέμβριος 1959, σαν να προβλέπει το επερχόμενο τέλος του σε τροχαίο ατύχημα μια παγωμένη μέρα της 4ης Ιανουαρίου του 1960.
Μια φάση στον Ηλεκτρικό παραμονή πρωτοχρονιάς και του βιβλίου "Η τυραννία της αξίας" η αστροφεγγιά
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Είδαμε την "Λεοπάρδαλη του χιονιού", δηλαδή δυο δυτικούς τύπους που είχαν πάρει τα όρη και τα βουνά του Θιβέτ και που αν και διαφέραμε πολύ μας έκανε ένα κλικ η ζωή τους στην οθόνη, ζωή παρατηρητή βασικά της άγριας φύσης. Μετά τα σουβλάκια στο θορυβώδες Μοναστηράκι επιστρέφαμε με καλή διάθεση στον Πειραιά με τον ηλεκτρικό κι από εκεί με τα πόδια στη Δραπετσώνα.
Με το που μπήκαμε στο τρένο μια μικρούλα εν μέσω της πολυκοσμίας παραχώρησε τη θέση της για να καθίσει μια φίλη από την παρέα μας. Στην απέναντι θέση ένας κάπως μαζεμένος τύπος που σκάλιζε το προϊστορικό κινητό του μας πληροφόρησε ανάμεσα στα άλλα ότι η μικρή ήταν το 8ο παιδί του. Το 8ο λοιπόν, είχε όχι μόνο γλώσσα και μιλιά, αλλά και γνώμη. Υπερασπίστηκε με τα δικά της λόγια την επιλογή της, υποστηρίζοντας πως καλό είναι να βοηθάμε όσους έχουν ανάγκη ακόμα και για μικρά πράματα και πως όταν έχουμε αξίες και τις εφαρμόζουμε μας κάνουν όλους καλύτερους. Ήταν φανερό πως έμμεσα επιζητούσε την αποδοχή της πράξης της, και που όπως μας φάνηκε ο πατέρας της την πέρασε στο ντούκου, αν και μέσα του μπορεί και να καμάρωνε. Η φίλη μας όμως μετά χαράς συμφώνησε μαζί της.