Σάββατο, 20 Σεπτεμβρίου 2014 21:23

Φάκελος Αμφίπολη

Συντάκτρια 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Τι περιέχει; Κάποια ιστορικά στοιχεία βασικά από την Wikipedia, ένα κατατοπιστικό άρθρο που το αλίευσε από το Ίντερνετ η Βιργινία Δαμβέργη και το δημοσίευσε το Portal με τον τίτλο "Αμφίπολη: το χώμα εκδικείται", ένα σημείωμα που το ανάρτησε στον τοίχο της στο Facebook η Μύρινα Καλαϊτζή και μας άρεσε και ένα βιντεάκι που μας κάνει μια 4΄18'' βόλτα σε μια εικονική αναπαράσταση της περιοχής της Αμφίπολης στην αρχαιότητα.
 
Σκεφτήκαμε πως επειδή γίνεται ντόρος, όσοι ενδιαφέρονται να δουν κάποια στοιχεία αυτής της ιστορίας που μας προέκυψε και την κάνανε πρωτοσέλιδο και θέαμα και στοιχείο προπαγάνδας, καλό είναι να καθαριστεί από τα περιττά. Για όσους ενδιαφέρονται. 

 

Ιστορικές πληροφορίες.

Στην περιοχή της Αμφίπολης έχουν βρεθεί ίχνη ανθρώπινης παρουσίας από το 3.000 π.Χ. Το 480 π.Χ. ο Ξέρξης περνώντας από την περιοχή έθαψε ζωντανούς εννέα νεαρούς άντρες και εννέα παρθένες ως θυσία σε ποτάμιο θεό. Ένα χρόνο μετά, στην Αμφίπολη, ο βασιλιάς της Μακεδονίας Αλέξανδρος Α΄ νίκησε τα υπολείμματα του στρατού του Ξέρξη. Η πρώτη απόπειρα της Αθήνας, το 465 π.Χ., να αποικήσει την περιοχή απέτυχε. Θράκες πελταστές συνέτριψαν στον Δραβήσκο την οπλιτική φάλαγγα 2.500-3.000 Αθηναίων αποίκων της πόλης των Εννέα Οδών, οι οποίοι προχωρούσαν στη θρακική ενδοχώρα με σκοπό την κατάληψη των προσοδοφόρων χρυσωρυχείων της και των μεγάλων δασών της. Η Αθήνα επανήλθε την εποχή του Περικλή, το 437 π.Χ., ιδρύοντας την Αμφίπολη. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη η πόλη ονομάστηκε έτσι επειδή ο ποταμός Στρυμόνας ρέει γύρω από την πόλη περιβάλλοντάς την, αλλά για την ετυμολογία υπάρχουν και άλλες θεωρίες. 

Στην συνέχεια η Αμφίπολη έγινε η κύρια βάση των Αθηναίων στην Θράκη και στόχος των Σπαρτιατών. Κατά την διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου οι Σπαρτιάτες κατέλαβαν την πόλη. Πριν από την κατάληψη, για την σωτηρία της πόλης στάλθηκε από τους Αθηναίους μία αποστολή υπό την ηγεσία του Θουκυδίδη (του μετέπειτα ιστορικού). Η αποστολή απέτυχε, γεγονός που οδήγησε τον Θουκυδίδη στην εξορία. Το 422 π.Χ στάλθηκε ο Κλέων ο οποίος σκοτώθηκε κατά τη μάχη της Αμφίπολης, μίας σφοδρής σύγκρουσης στην οποία βρήκε τον θάνατο και ο Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας. Με την Νίκειο ειρήνη, η Σπάρτη δεσμευόταν να αποδώσει την Αμφίπολη στην Αθήνα, κάτι που δεν το έκανε και αποτέλεσε σημείο νέων τριβών και ένα από τα θέματα που στάθηκαν αιτία να παραβιαστεί η ειρήνη και να ξαναρχίσει ο Πελοποννησιακός Πόλεμος.

Οι Αθηναίοι δεν κατάφεραν να ανακαταλάβουν την πόλη ξανά παρά τις πολλές απόπειρες που έκαναν τα επόμενα χρόνια. Τελευταία ήταν το 358 π.Χ., η οποία και αυτή δεν είχε αίσια έκβαση. Έναν χρόνο μετά η πόλη καταλήφθηκε από τον Φίλιππο και έγινε μέρος του Βασιλείου των Μακεδόνων. Ο Φίλιππος φρόντισε να μεταφέρει εκεί μεγάλο αριθμό υπηκόων του για να αλλάξει τη σύσταση του πληθυσμού προς όφελός του. Την περίοδο του Μεγάλου Αλεξάνδρου η Αμφίπολη και το επίνειό της στο Αιγαίο είχαν εξελιχθεί σε πολύ σημαντική ναυτική βάση των Μακεδόνων, και γενέτειρα τριών σημαντικών ναυάρχων, του Νέαρχου, του Ανδροσθένη και του Λαομέδοντα. Από εκεί ξεκίνησε και ο στόλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου για την Ασία. Στην ελληνιστική εποχή, άποικοι από την πόλη ίδρυσαν -με προτροπή του Σελεύκου- μια ομώνυμη πόλη στις όχθες του Ευφράτη, επί της παλαιοτέρας αραμαϊκής Θαψάκου.

Με την πτώση του Μακεδονικού Βασιλείου από τους Ρωμαίους, η Αμφίπολη έγινε μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η πόλη ορίστηκε πρωτεύουσα μίας από τις τέσσερις διοικητικές περιφέρειες στις οποία χώρισαν οι Ρωμαίοι την Μακεδονία, τις επονομαζόμενες μερίδες. Η μερίδα της Αμφίπολης στην συνέχεια ενσωματώθηκε στην επαρχία της Θράκης. Από την πόλη διερχόταν η περίφημη Εγνατία οδός.

Τα τελευταία χρόνια της αρχαιότητας η Αμφίπολη ευνοήθηκε από την οικονομική ανάπτυξη της Μακεδονίας, κάτι που μαρτυρούν και οι πολλές εκκλησίες της πόλης. Στην Αμφίπολη ανασκάφτηκαν εντυπωσιακές σε μέγεθος και διακόσμηση εκκλησίες του 5ου και 6ου αιώνα μ.Χ. Μετά τις επιδρομές των Σλάβων στα τέλη του 6ου αιώνα μ.Χ. η Αμφίπολη ερήμωσε σταδιακά για να εγκαταλειφθεί εντελώς τον 8ο αιώνα όταν οι περισσότεροι κάτοικοι κατέφυγαν στην κοντινή παραθαλάσσια πόλη Ηιώνα (Ἠϊών), που πλέον είχε μετονομαστεί από τους Βυζαντινούς σε Χρυσόπολη.

Η Αμφίπολη είναι γενέτειρα πολλών σημαντικών προσώπων όπως:

  • Ζωΐλος, ο κυνικός φιλόσοφος (400-320 π.Χ.) ο επονομαζόμενος και Ομηρομάστιξ.
  • Ερμαγόρας ο Αμφιπολίτης, στωικός φιλόσοφος και μαθητής του Περσαίου.
  • Πάμφιλος, ο ζωγράφος ο οποίος εισήγαγε στη ζωγραφική τη συστηματική διδασκαλία της Γεωμετρίας και των Μαθηματικών.
  • Ο γλύπτης και ζωγράφος Αετίων.
  • Ο ιστορικός Φίλιππος.

 

Το σημείωμα της Μύρινας Καλαϊτζή 

 
Επειδή πολλά διαβάζουν τα ματάκια μας και ακόμη περισσότερα ακούνε τα αυτάκια μας, μερικές ελάχιστες
διευκρινίσεις, για όποιον ενδιαφέρεται. 
 
Ο όρος "μακεδονικός τάφος" ΔΕΝ είναι χρονολογικός όρος. Χρησιμοποιώντας την γεωγραφική περιοχή στην
οποία
 
 
επιχωριάζει κατ' εξοχήν, δηλ., την αρχαία Μακεδονία, ονοματίζει και αντιστοιχεί σε έναν
 
 
συγκεκριμένο
 
τύπο τάφου.
 
 
Τύπος που χρησιμοποιήθηκε από τη μακεδονική βασιλική αυλή και τη μακεδονική
 
 
αριστοκρατία
(και
 
 
εδώ οι όροι
 
 
"μακεδονική βασιλική αυλή" και "μακεδονική αριστοκρατία" εννοούνται στην
 
 
πολιτική τους
 
 
διάσταση,
 
 
όχι για να
 
 
δηλώσουν αυστηρά την ιδιαίτερη φυλετική καταγωγή των μελών τους,
 
 
καθώς μέλη της
 
 
μακεδονικής
 
 
αριστοκρατίας
 
 
ήταν, π.χ., και Θεσσαλοί την καταγωγή), χονδρικά παύει να
 
 
υπάρχει μετά την
 
 
κατάλυση του
 
 
μακεδονικού βασιλείου
 
 
από τους Ρωμαίους. Παρ' όλ' αυτά, φαίνεται πως
 
 
*σποραδικά* δείγματα
 
 
του τύπου
 
 
ανεγείρονται κατά τη διάρκεια της
 
 
ρωμαϊκής κυριαρχίας επί μακεδονικού
 
 
εδάφους. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Άρα, ο όρος "μακεδονικός τάφος" όπως χρησιμοποιείται στην αρχαιολογική και ιστορική έρευνα και
βιβλιογραφία έχει
 
 
κατ' αρχήν την έννοια ενός συγκεκριμένου τύπου ταφικού μνημείου, μερικά από τα βασικά
 
 
χαρακτηριστικά του οποίου
 
 
είναι ότι πρόκειται για κτιστό τάφο (σε αντίθεση με έναν λαξευτό τάφο), με
ορθογώνιας κάτοψης θαλάμους (δωμάτια)
 
 
που στεγάζονται με καμάρα, και το μνημείο καλύπτεται από χωμάτινο
 
τύμβο και παραμένει υπόγειο και αθέατο ως τέτοιο
 
 
μετά την καλύψή του από τους ζώντες περαστικούς.
Περιφανές σήμα του τάφου είναι κατ' αρχήν ο ίδιος ο τύμβος και
 
 
κατά δεύτερον λίθινα σήματα-μνημεία που
μπορεί να έστεκαν επί ή παρά τον τύμβο. 
 
 
 
 
 
 
Κατ' επέκταση, ο μακεδονικός τάφος ναι, σχετίζεται κατ' αρχάς με τη μακεδονική πολιτική εξουσία - αλλά οι
 
 
 
 
 
 
 
 
ιδεολογικές του, πολιτικές του και πολιτισμικές του συνδηλώσεις οφείλουν κάθε φορά να είναι προς
 
 
διερεύνηση. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Άρα, στη συζήτηση περί την χρονολόγηση του τάφου η αντίθεση "μακεδονικός" vs "ρωμαϊκός" είναι όχι μόνο
 
 
 
 
 
 
 
 
λανθασμένη και μηχανιστική αλλά και απογοητευτική, καθώς χάνει από το προσκήνιο μια ολόκληρη δυναμική
 
 
 
 
 
 
 
 
συζήτηση που θα αναπτυχθεί και οφείλει να αναπτυχθεί για τις φιλοδοξίες και τις "προγραμματικές δηλώσεις"
 
του
 
 
μνημείου, μέσα από τα χαρακτηριστικά που επιλέχθηκε να συνδυάσει.
 
 
 
 

Ο τάφος της Αμφίπολης είναι στα βασικά του χαρακτηριστικά ένας μακεδονικός τάφος - ναι, με ιδιαιτερότητες,
 
ναι, με
 
 
εξαιρετικά μεμονωμένα χαρακτηριστικά, αλλά με ορίζοντα στοιχεία που από όσα προς το παρόν έχουν
αποκαλυφθεί
 
 
"πατάνε" πάνω στον βασικό τύπο-, ανεξαρτήτως της χρονολόγησης την οποία του προσάπτει και 
για την οποία τον
 
 
κατηγορεί με πρωτοφανή σφοδρότητα και εκδικητικότητα (απέναντι σε εχθρούς άλλους,
 
ξένους προς το ίδιο το μνημείο)
 
 
ο καθένας.
 
 
 
Myrina Kalaitzi
 
17 Σεπτεμβρίου στην περιοχή Athens

Πατώντας  εδώ  θα σας εμφανιστεί το άρθρο με τον τίτλο. Αμφίπολη: το χώμα εκδικείται.
 
Πατώντας  εδώ  θα σας εμφανιστεί το βιντεάκι που έχει κάνει μία αναπαράσταση του
 
χώρου. Μέτριο είναι, αλλά έχει μία αληθοφάνεια ικανοποιητική. Αν έχετε υπόψη σας κάποιο καλύτερο θα μας το
 
στείλετε; 
Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου 2014 14:46

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση