ΦωτεινόΣέπιαΣκοτεινόΜεγέθυνση (+)Σμίκρυνση (-)Χωρίς σχόλιαΜε σχόλιαΠιο στενόΠιο φαρδύ
Κυριακή, 14 Ιουνίου 2026 12:47

Πικρό ποτήρι για Τραμπ και Νετανιάχου, του Πέτρου Παπακωνσταντίνου + ”Κλείνει” η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Η Τεχεράνη δεσμεύτηκε να μην αποκτήσει πυρηνικά

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια 
kathimerin8Στη διάρκεια της οκταετούς σύγκρουσης με το Ιράκ, ο ιδρυτής της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν Ρουχολάχ Χομεϊνί είχε ορκιστεί ότι δεν θα σταματούσε τον πόλεμο μέχρι την ολοκληρωτική συντριβή του εχθρού. Όταν ανακοίνωσε στους ομοεθνείς του, την 21η Ιουλίου του 1988, ότι είχε δώσει το πράσινο φως για μια συμφωνία ειρήνης που θα άφηνε τον Σαντάμ Χουσεϊν στη θέση του, είπε ότι «αυτή η απόφαση είναι πιο φονική κι από δηλητήριο», αλλά αποφάσισε να πιει το πικρό ποτήρι για το καλό της χώρας του. Παρόμοια γεύση θα αφήσει στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κλείνει σήμερα τα ογδόντα του χρόνια, το Μνημόνιο Συνεννόησης που προβλέπεται να υπογράψουν, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, από ώρα σε ώρα οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.
 
 Κανείς λογικός άνθρωπος δεν θα έβαζε το χέρι του στη φωτιά ότι η αισιόδοξη πρόβλεψη του Αμερικανού προέδρου θα βγει αληθινή. Το CNN μέτρησε 35 περιπτώσεις, από τα τέλη Μαρτίου μέχρι την περασμένη εβδομάδα, όπου ο Τραμπ προεξοφλούσε ειρήνευση εντός λίγων ημερών ή και ωρών, για να επιστρέψει ευθύς αμέσως στις εχθροπραξίες. Η 36η κυβίστησή του ήταν η πιο θεαματική. Την Τρίτη και την Τετάρτη εξαπέλυσε δύο κύματα βομβαρδισμπών, επικαλούμενος την κατάρριψη αμερικανικού ελικοπτέρου Απάτσι από τους Ιρανούς, για να εισπράξει και στις δύο περιπτώσεις απαντητικά πυρά εναντίον αμερικανικών βάσεων σε Ιορδανία, Μπαχρέιν και Κουβέιτ. Το πρωί της Πέμπτης απειλούσε ότι θα καταλάβει το στρατηγικής σημασίας νησί Χαργκ και θα θέσει υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ όλο το ιρανικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο «λίγο- πολύ, όπως κάναμε στη Βενεζουέλα». Λίγες ώρες αργότερα, όμως, ακύρωσε τα πολεμικά του σχέδια και προεξόφλησε υπογραφή του Μνημονίου Συνεννόησης εντός του Σαββατοκύριακου, πιθανόν στην Ευρώπη.
 
Το Ιράν δεν βιάστηκε να συμμεριστεί τη βιασύνη του Αμερικανού προέδρου. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι το κείμενο του σχεδίου συμφωνίας είχε «σε μεγάλο βαθμό οριστικοποιηθεί» από τους διαπραγματευτές, αλλά η τελική έγκριση από την ανώτατη ηγεσία δεν είχε ακόμη δοθεί. Όταν γράφονταν αυτές οι γραμμές, δεν είχε δημοσιοποιηθεί το ακριβές περιεχόμενο του Μνημονίου. Αμερικανικά μέσα που επικαλούνταν ανώτερους αξιωματούχους ανέφεραν ότι το υπό έγκριση σχέδιο παρατείνει την εκεχειρία κατά 60 ημέρες και περιλαμβάνει και τον Λίβανο- κάτι που, αν επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει οδυνηρό ράπισμα για τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος δήλωσε ότι η χώρα του δεν αποτελεί μέρος της επικείμενης συμφωνίας.
 
Τα Στενά του Ορμούζ προβλέπεται να ανοίξουν εντός 30 ημερών, χωρίς το Ιράν να εισπράττει διόδια, με παράλληλη άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ. Επιπλέον, θα αρθούν οι κυρώσεις σε ό,τι αφορά την πώληση ιρανικού πετρελαίου και θα αποδεσμευτεί ένα μέρος των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων σε τρίτες χώρες, όπως το Κατάρ. Τα κρίσιμα θέματα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και της άρσης των υπόλοιπων αμερικανικών κυρώσεων θα είναι αντικείμενα εντατικών διαπραγματεύσεων στους δύο μήνες της εκεχειρίας. Οι πληροφορίες λένε ότι ο Τραμπ είναι έτοιμος να αποδεχθεί την αραίωση των υπαρχόντων αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου στο εσωτερικό του Ιράν υπό διεθνή επίβλεψη, μια σημαντική υποχώρηση από τις μέχρι τώρα θέσεις του.
 
Μπορεί εύλογα να εικάσει κανείς ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε πάρει εδώ και κάμποσες μέρες την απόφαση να πιει το πικρό ποτήρι και ότι οι βομβαρδισμοί και οι απειλές της περασμένης εβδομάδες δεν ήταν παρά θεατρικές χειρονομίες για να σωθούν τα προσχήματα μιας χωλαίνουσας υπερδύναμης που δήθεν διαπραγματεύεται από θέση ισχύος. Αλλά τα γεγονότα είναι πεισματάρικα. Η Αμερική και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου με τέσσερις διακηρυγμένους στόχους: Πρώτον, τη γρήγορη ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος. Δεύτερον, την ολοσχερή καταστροφή του πυρηνικού του προγράμματος. Τρίτον, τον δραστικό περιορισμό του οπλοστάσιου και της εμβέλειας των βαλλιστικών του πυραύλων. Και τέταρτον, την οριστική διάρρηξη του δεσμού ανάμεσα στην Τεχεράνη και τον «Άξονα της Αντίστασης» Χεζμπολάχ- Χούθι- Χαμάς- σιιτικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ.
 
Ύστερα από 106 μέρες πολέμου, Τραμπ και Νετανιάχου δεν έχουν πετύχει κανέναν από τους στόχους τους. Αν και έχασε κορυφαία στελέχη του, το ιρανικό καθεστώς είναι σήμερα, από πολιτική άποψη, πολύ ισχυρότερο από ό,τι ήταν την 28η Φεβρουαρίου, έχοντας συσπειρώσει τον λαό γύρω από τη σημαία. Το πυρηνικό του πρόγραμμα, παρά τα πλήγματα που δέχθηκε τον Ιούνιο του 2025 συνεχίζεται και οι βαλλιστικοί του πύραυλοι τρυπάνε την ισραηλινή αντιπυραυλική ασπίδα και πλήττουν αμερικανικές βάσεις. Ο δεσμός με τη Χεζμπολάχ είναι πιο ισχυρός από ποτέ, με το Ιράν να πλήττει για πρώτη φορά απ’ ευθείας το Ισραήλ σε αντίποινα για τη φονική εκστρατεία του στον Λίβανο, ενώ οι Χούθι απειλούν να κλείσουν τα Στενά του Μπαμπ αλ Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, σε συμπαράσταση προς την Τεχεράνη.
 
Σε αυτά ήρθε να προστεθεί ένα τέταρτο, τεράστιο πρόβλημα που δεν υπήρχε την 28η Φεβρουαρίου, ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, το οποίο μάλιστα δελεάζει το Ομάν να συμπράξει σε ένα μελλοντικό σύστημα είσπραξης «τελών» (διοδίων με άλλο όνομα). Με άλλα λόγια, αυτός ο πόλεμος οδηγεί όντως σε μια νέα τάξη πραγμάτων στη Μέση Ανατολή, μόνο που αυτή θα είναι πολύ διαφορετική από εκείνη που οραματίζονταν οι Τραμπ και Νετανιάχου τον περασμένο Φεβρουάριο.
 
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Επική Γκάφα του Τραμπ κατέδειξε με τον πιο δραματικό τρόπο τα όρια της αμερικανικής ισχύος, πράγμα που θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες σε πολλά μέτωπα. Σε περιφερειακή κλίμακα, ο μεγάλος χαμένος είναι το Ισραήλ. Ο γνωστός Αμερικανός νεοσυντηρητικός Ρόμπερτ Κέιγκαν έγραφε πρόσφατα στο περιοδικό The Atlantic ότι «το εβραϊκό κράτος θα βγει από τον πόλεμο περισσότερο απομονωμένο από κάθε άλλη στιγμή της Ιστορίας του, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον πιο αξιόπιστο προστάτη του, τις Ηνωμένες Πολιτείες». Η έκρηξη οργής του Τραμπ απέναντι στον Νετανιάχου, με βωμολοχίες που διέρρευσαν σκόπιμα και ουσιαστικά επιβεβαιώθηκαν από τον Λευκό Οίκο και με υπεροπτικά σχόλια του τύπου «θα κάνει ό,τι του υπαγορεύσω» αποτελούν σημεία των καιρών. Αν η γενοκτονία της Γάζας προκάλεσε γενική κατακραυγή από την προοδευτική Αμερική, το γεγονός ότι ο Τραμπ ακολούθησε τον Νετανιάχου στον ατυχή πόλεμο κατά του Ιράν διηύρυνε τη δυσφορία απέναντι στο Ισραήλ σε μεγάλη μερίδα συντηρητικών πολιτών.
 
Το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στο εγγύς μέλλον παραμένει αβέβαιο. Ήδη την Παρασκευή, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εμφάνιζαν συγκρουόμενες εκδοχές για το περιεχόμενου του σχεδίου συμφωνίας, ενώ οι αρχικές πληροφορίες περί υπογραφής συμφωνίας την Κυριακή στη Γενεύη δεν επαληθεύονταν. Αλλά ακόμη κι αν υπογραφεί το Μνημόνιο, θα πρόκειται μόνο για μια προκαταρκτική συμφωνία, που θα αφήνει μείζονα ζητήματα ανοιχτά. Ο όποιος συμβιβασμός θα είναι εύθραυστος, καθώς και τα δύο μέρη θα εξακολουθήσουν να βρίσκονται με το δάχτυλο στη σκανδάλη- άλλωστε οι προηγούμενες εκεχειρίες στη Γάζα, στον Λίβανο και στον Κόλπο έδειξαν ότι παρόμοιες συμφωνίες έχουν την τάση να διαρκούν μέχρι να στεγνώσει το μελάνι στο χαρτί με τις υπογραφές. Ο Νετανιάχου θα κάνει το παν για να ανατινάξει τις γέφυρες συνεννόησης, καθώς η συνέχιση του πολέμου, ή μάλλον των πολέμων, είναι ο μόνος δρόμος που βλέπει για να αποφύγει την επαπειλούμενη εκλογική καρμανιόλα- ήδη ο υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατς απείλησε με ανάληψη μονομερούς δράσης εναντίον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
 
Με αυτά τα δεδομένα δεν αποκλείεται η διολίσθηση σε μια ζώνη λυκόφωτος, του τύπου «ούτε πόλεμος, ούτε ειρήνη», με περιορισμένες συγκρούσεις που θα απειλούν ανά πάσα στιγμή να κακοφορμίσουν σε γενικευμένο πόλεμο. Από αυτή την άποψη, η νέα Μέση Ανατολή δεν θα παύει να θυμίζει την παλιά.
Καθημερινή, 14 Ιουνίου 2026
 
Σ.Δ. Σχετικά με τα πυρηνικά του Ιράν: 
Ο Τραμπ επιμένει να απορρίπτει την -υπογραφείσα το 2015- συμφωνία για τον πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης (JCPOA) που είχε διαπραγματευτεί η διοίκηση του Μπαράκ Ομπάμα. Σύμφωνα με εκείνη τη συμφωνία, το Ιράν δεσμευόταν να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, μείωνε τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που είχε στην κατοχή του (σε κάτω από 300 κιλά), περιόριζε το ποσοστό εμπλουτισμού ουρανίου για μια περίοδο 15 ετών (στο 3,67%), ανασχεδίαζε/αναδιαμόρφωνε τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις (ξηλώνοντας μάλιστα πολλές από αυτές) και αποδεχόταν να τεθεί το πυρηνικό του πρόγραμμα υπό διεθνή έλεγχο και εποπτεία για ένα διάστημα τουλάχιστον 25 ετών. Σε αντάλλαγμα, εξασφάλιζε τη σταδιακή/μερική άρση κυρώσεων και το ξεπάγωμα ιρανικών κεφαλαίων/περιουσιακών στοιχείων.  

Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε μονομερώς τις ΗΠΑ από αυτήν τη συμφωνία το 2018, κατά την πρώτη θητεία του στην αμερικανική προεδρία. 

Περίπου οχτώ χρόνια μετά πια, κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του πια, ο Τραμπ επιμένει να διαμηνύει ότι πρόκειται να φέρει/επιβάλει μια νέα συμφωνία που θα είναι καλύτερη από την JCPOA του Ομπάμα. 

Προς το παρόν πάντως, ο Αμερικανός ηγέτης έχει φέρει έναν νέο πόλεμο με το Ιράν (ή δύο, εάν συνυπολογίσει κανείς τη σύγκρουση του 2015) και δύο εκεχειρίες: μία τον περασμένο Απρίλιο και μια νέα τώρα τον Ιούνιο η οποία συνοδεύεται και από ένα νέο μνημόνιο κατανόησης. Τι μας λέει αυτό το μνημόνιο; Οτι ΗΠΑ και Ιράν παρατείνουν την εκεχειρία σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν κάποιες από τις άμεσες επιπτώσεις αυτού του πολέμου, αλλά και όχι παράλληλα και τις αιτίες του οι οποίες πρόκειται να συζητηθούν σε μεταγενέστερη φάση. «Το όποιο ειρηνευτικό σχέδιο πρέπει να εξαλείφει τις βαθύτερες αιτίες του πολέμου, πράγμα το οποίο δεν γίνεται», θα μπορούσε να πει κανείς δανειζόμενος μια φράση που τείνει να επαναλαμβάνει η ρωσική πλευρά στο μέτωπο του Ουκρανικού. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ήρθε ως αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν. Πριν από τις 28 Φεβρουαρίου, τα Στενά ήταν ανοιχτά. Αφού ξανανοίξουν ωστόσο, το αγκάθι του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης θα παραμένει, όπως άλλωστε και το έτερο αγκάθι του ιρανικού βαλλιστικού οπλοστασίου το οποίο το Ισραήλ θα συνεχίσει να υπενθυμίζει στις ΗΠΑ. Θα καταφέρει, άραγε, ο Τραμπ να φέρει μια συμφωνία που θα μπορούσε να θεωρηθεί «καλύτερη» από την JCPOA; Μέχρι στιγμής πάντως, όλοι δείχνουν να κρατούν μικρό καλάθι… μικρό και εύφλεκτο. 

Και 
Αρση των αμερικανικών κυρώσεων για το πετρέλαιο, πυρηνικά όρια και ”ξεπάγωμα” περιουσιακών στοιχείων – Τι περιλαμβάνει το τελικό προσχέδιο του μνημονίου συνεννόησης με τις ΗΠΑ  news247.gr/kosmos/ ”Κλείνει” η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Η Τεχεράνη δεσμεύτηκε να μην αποκτήσει πυρηνικά   
Κατηγορία Σχόλια - Αναλύσεις
Σούζη Παλαιοκώστα

Τελευταία άρθρα από τον/την Σούζη Παλαιοκώστα

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Η κάθαρση απαιτεί τις συνδυασμένες δυνάμεις δύο τουλάχιστον άθλων του Ηρακλή, του καθαρισμού της κόπρου του Αυγείου και του αποκεφαλισμού της Λερναίας Ύδρας. Μόνο που ο Ηρακλής υπήρξε μυθικό πρόσωπο... Δύο αναρτήσεις στο fb του Antonis Liakos που προκρίνοντας τη ριζική βελτίωση των δημόσιων ΜΜΜ αμφισβήτησε τη δωρεάν μετακίνηση »

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

επιστροφή στην κορυφή