Λίγο πριν λήξει η διορία της Τρίτης που είχε δώσει ο Ντόναλντ Τραμπ, απειλώντας να “καταστρέψει έναν πολιτισμό” ΗΠΑ και Ιράν έφτασαν σε συμφωνία για εκεχειρία.Νωρίτερα, ωστόσο, το ενδεχόμενο μιας διπλωματικής διεξόδου φαινόταν αβέβαιο, καθώς δεν ήταν καν επιβεβαιωμένο αν υπήρχαν ενεργοί δίαυλοι επικοινωνίας. Όταν ο κ. Τραμπ απείλησε με καταστροφικά πλήγματα σε εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, γέφυρες και άλλες κρίσιμες υποδομές —ενέργεια που ενδέχεται να στοιχειοθετεί έγκλημα πολέμου βάσει του διεθνούς δικαίου— το Ιράν διέκοψε κάθε συμμετοχή στις έμμεσες διαπραγματεύσεις.
«Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα σβήσει απόψε, χωρίς δυνατότητα επιστροφής», ήταν η προειδοποίηση του κ. Τραμπ νωρίτερα την ίδια ημέρα, προσθέτοντας ωστόσο πως έλπιζε «ίσως σε κάτι επαναστατικά θετικό».
Τις ώρες που προηγήθηκαν της λήξης του τελεσιγράφου, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κλιμάκωσαν τις επιθέσεις τους, ενώ την ίδια στιγμή το Πακιστάν ενέτεινε τις πιέσεις για την επίτευξη εκεχειρίας. Ο Πακιστανός πρωθυπουργός, Σεμπάζ Σαρίφ, δήλωσε πως οι διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη με προοπτική ουσιαστικών αποτελεσμάτων, καλώντας παράλληλα το Ιράν να ανοίξει τα Στενά για δύο εβδομάδες.
Τελικά τις πρώτες πρωινές ώρες ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους συμφώνησαν να τεθεί σε εφαρμογή κατάπαυση του πυρός «παντού», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Λίγο αργότερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με ανάρτησή του επιβεβαίωσε ότι θα έχουμε κατάπαυση του πυρός για δύο εβδομάδες, σημειώνοντας ότι το Ιράν θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ.
Τι ανέφερε ο Τραμπ στο Truth Social:
Βάσει συνομιλιών με τον Πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ και τον Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, του Πακιστάν, κατά τις οποίες ζήτησαν να αναστείλω την καταστροφική δύναμη που πρόκειται να αποσταλεί απόψε στο Ιράν, και υπό την προϋπόθεση ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα συμφωνήσει στην ΠΛΗΡΗ, ΑΜΕΣΗ και ΑΣΦΑΛΗ ΔΙΑΝΟΙΞΗ των Στενών του Ορμούζ, συμφωνώ να αναστείλω τον βομβαρδισμό και την επίθεση κατά του Ιράν για περίοδο δύο εβδομάδων.
Αυτό θα είναι μια αμφίπλευρη ΚΑΤΑΠΑΥΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ! Ο λόγος που το πράττουμε είναι ότι έχουμε ήδη εκπληρώσει και υπερβεί όλους τους στρατιωτικούς στόχους και βρισκόμαστε σε πολύ προχωρημένο στάδιο ως προς μια οριστική Συμφωνία που αφορά τη μακροπρόθεσμη ΕΙΡΗΝΗ με το Ιράν και την ΕΙΡΗΝΗ στη Μέση Ανατολή.
Εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ως Πρόεδρος, και εκπροσωπώντας επίσης τις Χώρες της Μέσης Ανατολής, είναι Τιμή να βρίσκεται αυτό το μακροχρόνιο πρόβλημα κοντά στη λύση του. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το ζήτημα!
Η συμφωνία ήρθε λίγο πριν λήξει το τελεσίγραφο Τραμπ, με το οποίο απειλούσε ότι αν δεν υπήρχε κάποια συμφωνία μέχρι τις 03:00 ώρα Ελλάδος, θα κατέστρεφε ολοκληρωτικά τον πολιτισμό του Ιράν.
Ο Ιρανός πρεσβευτής στο Πακιστάν επιβεβαίωσε το βράδυ της Τρίτης ότι οι προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου έκαναν ένα «βήμα μπροστά», εξερχόμενες από ένα ιδιαίτερα κρίσιμο και ευαίσθητο στάδιο.
Οι όροι του Ιράν
Πριν λήξει η διορία του (στις 3 μετά τα μεσάνυχτα σήμερα Τετάρτη, ώρα Ελλάδος) προς το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι δέχεται την πρόταση του Πακιστάν για εκεχειρία δύο εβδομάδων.
Η συμφωνία εκεχειρίας είναι οι όροι ουσιαστικά που θέτει το Ιράν για να λήξει ο πόλεμος. Πάνω σε αυτούς θα ξεκινήσει η διαπραγμάτευση την Παρασκευή 10 Απριλίου.
Το Ισραήλ δεν είναι ικανοποιημένο από την εξέλιξη, σύμφωνα με αξιωματούχο, διότι δεν έχει πετύχει τους στόχους του στο Ιράν. Ωστόσο, λέει ότι θα σεβαστεί τις δύο εβδομάδες εκεχειρίας (περισσότερα εδώ).
Η κυβέρνηση του Ισραήλ δέχτηκε να κηρυχτεί κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, που εκφράστηκε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί (φωτογραφία αρχείου, επάνω, από το Reuters/Jonathan Ernst).
Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν το σχέδιό του ως βασικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης. Οι κύριοι όροι περιλαμβάνουν:
- Δέσμευση των ΗΠΑ ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθετικές ενέργειες
- Θέσπιση πρωτοκόλλου ασφαλούς διέλευσης στο Ορμούζ, που θα διασφαλίζει τον έλεγχο του Ιράν, σύμφωνα με τα συμφωνημένα
- Αποδοχή του δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου από την Τεχεράνη
- Άρση όλων των πρωτογενών κυρώσεων
- Άρση όλων των δευτερογενών κυρώσεων
- Κατάργηση όλων των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σε βάρος του Ιράν
- Κατάργηση όλων των αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA)
- Καταβολή αποζημιώσεων στο Ιράν για τις απώλειες από τον πόλεμο
- Αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή
- Τερματισμό του πολέμου απέναντι σε όλες τις δυνάμεις του λεγόμενου «άξονα της αντίστασης»συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Το διπλωματικό παρασκήνιο και ο ρόλος της Κίνας
Προς το παρόν η ασάφεια εξυπηρετεί και τις δυο πλευρές, όμως δεν είναι βέβαιο ότι θα γεφυρωθούν σύντομα όλες οι διαφορές παρά την αισιοδοξία των Πακιστανών μεσολαβητών. Σημαντικό ρόλο στο πιο κρίσιμο στάδιο των παρασκηνιακών επαφών λέγεται ότι έπαιξε και η Κίνα, ώστε να βρεθούν κοινά στοιχεία ανάμεσα στους 15 όρους που έθεσαν οι ΗΠΑ και στους 10 όρους που έθεσε το Ιράν.
Πέρα από τις εκατέρωθεν θριαμβολογίες- η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι υπερκαλύφθηκαν οι στρατιωτικοί στόχοι και η Τεχεράνη ότι συνέτριψε τον εχθρό αναγκάζοντάς τον να καθίσει στο τραπέζι- αυτή η πρώτη συμφωνία για παύση του πυρός δίνει στον Τραμπ μια διέξοδο απέναντι στις κλιμακούμενες εσωτερικές και διεθνείς αντιδράσεις, ενώ εξασφαλίζει στο ιρανικό καθεστώς την επιβίωσή του, τουλάχιστον στο προσεχές μέλλον, και φαίνεται να ικανοποιεί την απαίτησή του για μια ευρύτερη διευθέτηση που θα περιλαμβάνει τους πληρεξουσίους του.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο δικό του ανακοινωθέν, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν δηλώνει ότι θα προσέλθει στο Ισλαμαμπάντ με μεγάλη δυσπιστία απέναντί στις ΗΠΑ, για συνομιλίες που θα μπορούσαν να παραταθούν και τονίζει την ανάγκη να διατηρηθεί στον ύψιστο βαθμό η εθνική ενότητα που σφυρηλατήθηκε στη διάρκεια του πολέμου.
Panos Xaritos στο fb.
Θετική εξέλιξη δίχως αμφιβολία η αποψινή παράταση των διαπραγματεύσεων. Θετικό επίσης το γεγονός ότι το Ισραήλ ανακοίνωσε πως θα σεβαστεί την απόφαση Τράμπ (σε κάθε περίπτωση δίχως τις ΗΠΑ δεν μπορεί να σταθεί για πολύ σε
μια τέτοια αντιπαράθεση).
Η αποψινή συμφωνία εξακολούθησης του διαλόγου όμως δεν σημαίνει ότι πάμε με βεβαιότητα σε αποκλιμάκωση και παύση των επιχειρήσεων.
Χρειάζονται πολλές εκπτώσεις από τις θέσεις της Αμερικής που εμπεριέχονται στην πρόταση τους και δύσκολα θα γίνουν αποδέκτες κάποιες των Ιρανών που περιλαμβάνονται στα δέκα σημεία, όπως για παράδειγμα η παύση των επιθέσεων εναντίον των πληρεξουσίων της Τεχεράνης (εδώ αντιδρά το Ισραήλ) και η αμερικανική αποχώρηση από όλες τις βάσεις τους στην περιοχή του κόλπου.
Υπάρχει πολύς δρόμος και δύσκολος για να φτάσουμε στην ειρήνευση και εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετές μεταβλητές που κάνουν πιο δύσκολη την εξίσωση αυτή.
Πραγματικά θετική εξέλιξη, οι αντιδράσεις στη βάση του MAGA αλλά και εντός των Ρεπουμπλικάνων. Οι ενδιάμεσες εκλογές έφθασαν νωρίτερα για τον Τράμπ και αφορούν τον έλεγχο του κόμματος πρωτίστως.
Πτώση στις τιμές του πετρελαίου - άνοδος στα χρηματιστήρια
Οι τιμές του πετρελαίου υποχωρούσαν κατά 15% και πλέον τις πρώτες πρωινές ώρες, μετά τις ανακοινώσεις για εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν, που ανακούφισαν τις αγορές, με τους χρηματιστηριακούς δείκτες στην Ασία να απογειώνονται κατά τις πρώτες συναλλαγές.
Υποχώρησαν έτσι κάτω από το φράγμα των 100 δολαρίων, σε κλίμα ευφορίας για την προοπτική κατάπαυσης του πυρός στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή, όπου μαίνεται πόλεμος για πάνω από πέντε εβδομάδες.
