Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και πιο εμφανές ότι η αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα δεν αφορά μόνο το εμπόριο, την τεχνολογία ή την οικονομική επιρροή. Πρόκειται για μια συνολική γεωπολιτική σύγκρουση που εκτείνεται σε πολλαπλά επίπεδα: από τις αλυσίδες παραγωγής και τους ενεργειακούς πόρους μέχρι τις στρατιωτικές συμμαχίες και τον έλεγχο στρατηγικών περιοχών του πλανήτη. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Μέση Ανατολή παραμένει ένας από τους πιο κρίσιμους γεωπολιτικούς κόμβους. 

Η ένταση γύρω από το Ιράν εντάσσεται σε αυτή τη μεγαλύτερη εικόνα. Οι ενεργειακές ροές από την περιοχή επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία. Για την Κίνα, ειδικά, η σταθερότητα των ενεργειακών προμηθειών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση της οικονομικής και βιομηχανικής της ανάπτυξης. Τα τελευταία χρόνια, σημαντικό μέρος των πετρελαϊκών εξαγωγών χωρών όπως το Ιράν αλλά και η Βενεζουέλα κατευθυνόταν προς την κινεζική αγορά. Η διατάραξη αυτών των ροών δημιουργεί νέες πιέσεις και μεταβάλλει τους συσχετισμούς ισχύος στο διεθνές ενεργειακό σύστημα.

Παράλληλα, η κλιμάκωση της έντασης δείχνει ότι η σύγκρουση δεν παραμένει περιορισμένη γεωγραφικά. Οι επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων και η εμπλοκή κρατών που μέχρι πρότινος δεν βρίσκονταν στο άμεσο επίκεντρο δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια ευρύτερη ανάφλεξη. Σε αυτή την αλυσίδα γεγονότων, η Ανατολική Μεσόγειος φαίνεται να μετατρέπεται σε μια νέα ζώνη στρατηγικής έντασης.

Η επίθεση με ιρανικά drones εναντίον βρετανικών βάσεων στην Κύπρο αποτελεί μια εξέλιξη που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Η παρουσία μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί, σε συνδυασμό με τη γεωγραφική του θέση, καθιστά την Κύπρο κρίσιμο κόμβο στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή. Η ενεργοποίηση του δόγματος κοινής άμυνας Ελλάδας – Κύπρου και η αποστολή ελληνικών φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών στην περιοχή ενισχύουν την πιθανότητα η Ελλάδα να εμπλακεί πιο άμεσα σε μια σύγκρουση που μπορεί να λάβει απρόβλεπτες διαστάσεις. (Σ.Δ. Δεν είναι πάντως ένα κρίσιμο θέμα προς συζήτηση, αν σε αυτή τη φάση η Ελλάδα πρέπει να υποστηρίξει επί της ουσίας την άμυνα της Κύπρου ή όχι; -  ertnews.gr/ Μετά την Ελλάδα, Γαλλία και Γερμανία στέλνουν πολεμικές ενισχύσεις στην Κύπρο  ).

Αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο για τη χώρα μας. Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή, με ανοιχτά ζητήματα ασφαλείας και σημαντικές προκλήσεις στο άμεσο περιβάλλον της. Η πιθανότητα εμπλοκής σε έναν πόλεμο που ξεπερνά κατά πολύ τα άμεσα εθνικά της συμφέροντα δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη στρατηγική κατεύθυνση της εξωτερικής πολιτικής.

Σε τέτοιες στιγμές θα περίμενε κανείς έναν ουσιαστικό δημόσιο διάλογο για τα όρια και τις προτεραιότητες της ελληνικής εμπλοκής σε διεθνείς συγκρούσεις. Η συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, ακόμη και έμμεσα, δεν είναι μια απλή τεχνική απόφαση. Είναι μια βαθιά πολιτική επιλογή που επηρεάζει την ασφάλεια, την οικονομία και τη θέση της χώρας στο διεθνές σύστημα.

Ταυτόχρονα, η στάση μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων δείχνει ότι η κρίση μπορεί να επεκταθεί ακόμη περισσότερο. Δηλώσεις κυβερνήσεων όπως της Γερμανίας και της Γαλλίας ότι ενδέχεται να εμπλακούν ενεργά σε περίπτωση συνέχισης των επιθέσεων κατά στρατιωτικών βάσεων δείχνουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο γεωπολιτικό δίλημμα: θα επιλέξει τον δρόμο της διπλωματίας και της αποκλιμάκωσης ή θα παρασυρθεί σε μια στρατιωτική κλιμάκωση που θα μετατρέψει την περιοχή σε μόνιμο πεδίο σύγκρουσης;

Η μέχρι τώρα εικόνα δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη. Οι μεγάλες δυνάμεις φαίνεται να αντιμετωπίζουν τις συγκρούσεις ως εργαλεία άσκησης επιρροής και ανακατανομής ισχύος. Σε αυτή τη λογική, η ειρήνη και η σταθερότητα υποχωρούν μπροστά σε στρατηγικούς ανταγωνισμούς που θυμίζουν όλο και περισσότερο τις σκοτεινές περιόδους του 20ού αιώνα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα θα έπρεπε να λειτουργεί ως δύναμη σταθερότητας και διπλωματίας στην περιοχή. Αντί όμως να ενισχύεται μια τέτοια στρατηγική, φαίνεται να κυριαρχεί η λογική της πλήρους ευθυγράμμισης με τις στρατηγικές επιλογές των μεγάλων συμμάχων. Μια επιλογή που ενδέχεται να μετατρέψει τη χώρα σε κρίκο μιας ευρύτερης στρατιωτικής αλυσίδας.

Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα πολιτικά μηνύματα που εκπέμπονται από κυβερνητικά στελέχη. Η διαδικτυακή υπόκλιση του Άδωνη Γεωργιάδη χθες προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δεν αποτελεί απλώς μια συμβολική κίνηση. Αντίθετα, αποτυπώνει μια πολιτική νοοτροπία πλήρους ευθυγράμμισης με τις στρατηγικές επιλογές αυτών των χωρών. Μια νοοτροπία που, αν μετατραπεί σε κεντρική κατεύθυνση της εξωτερικής πολιτικής, ενδέχεται να οδηγήσει τη χώρα σε ακόμη βαθύτερη εμπλοκή σε μια σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες.

Η προοπτική αυτή θα έπρεπε να προβληματίζει ολόκληρο το πολιτικό σύστημα. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν αποτελούν ένα μακρινό γεγονός που αφορά μόνο τις μεγάλες δυνάμεις. Είναι μια κρίση που μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια, την οικονομία και τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας.

Η Αριστερά καλό θα ήταν να σταματήσει να αναλώνεται σε συζητήσεις για το αν θα κάνει την όποια συμμαχία, με ποιον μπορεί να συνεργαστεί και με ποιον όχι. Η κοινωνία αυτή τη στιγμή έχει ανάγκη από μια πολιτική δύναμη νηφάλια και αποφασιστική, που θα θέτει καθαρά και συγκροτημένα ορισμένες βασικές πολιτικές γραμμές: ότι κανένας Έλληνας στρατιώτης δεν πρέπει να βρεθεί εκτός συνόρων, ότι πρέπει να σταματήσει ο ανεφοδιασμός των αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων από τη Σούδα και ότι η χώρα δεν μπορεί να μετατρέπεται σε ορμητήριο πολέμου.

Σε μια περίοδο όπου οι κυβερνήσεις φαίνεται να οδηγούν τις κοινωνίες σε όλο και πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές επιλογές, η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στα κόμματα αλλά και στην ίδια την κοινωνία. Η ειρήνη, η δημοκρατία και η ανεξαρτησία μιας χώρας δεν διασφαλίζονται μόνο μέσα από κυβερνητικές αποφάσεις. Διασφαλίζονται όταν οι πολίτες αποφασίζουν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους.

Πηγή:  epohi.gr