Φίλες και φίλοι,

Ο καινούριος κύκλος μαθημάτων του Mathesis βρίσκεται ήδη στην πλατφόρμα μας, με τρία νέα μαθήματα Ιστορίας, Φιλολογίας και εκλαϊκευμένης Αστρονομίας και τρεις επαναλήψεις από τις ενότητες της Φιλοσοφίας, των Τεχνών και της Πληροφορικής.

Σε αυτόν τον κύκλο, η Μαρία Ευθυμίου θα μας μεταφέρει στις σημαντικότερες στιγμές της ελληνικής ιστορίας από τη μυκηναϊκή εποχή μέχρι τον 20ό αιώνα, ενώ η Αγγέλα Καστρινάκη θα μας εισαγάγει στον κόσμο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη για να αποκρυπτογραφήσουμε τον έρωτα στα διηγήματά του.

Και ύστερα, κοιτώντας προς τον έναστρο ουρανό, θα συζητήσουμε μαζί με τον Παναγιώτη Ευαγγελόπουλο για τη διαχρονική προσπάθεια του ανθρώπου να κατανοήσει τα μυστήρια του σύμπαντος.

ΙΣΤ1.4 Κεντρικά σημεία της ιστορίας του Ελληνισμού (Νέο)

Στο μάθημα αυτό θα μιλήσουμε για τα κυριότερα γεγονότα της Ιστορίας του Ελληνισμού τα τελευταία τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια.

Ξεκινώντας από τις Μυκήνες, θα ταξιδέψουμε μέχρι τις ελληνικές αποικίες της Μεσογείου και του Ευξείνου Πόντου και, ακολουθώντας το εκστρατευτικό σώμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, θα φθάσουμε ως τα βάθη της Ασίας. Θα γνωρίσουμε τα ελληνιστικά χρόνια και τη ρωμαϊκή εποχή και θα δούμε τη γέννηση, την άνοδο και την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ύστερα, μαζί με εμπόρους, ναυτικούς και ιερείς, θα περιδιαβούμε τέσσερις αιώνες Τουρκοκρατίας μέχρι να φθάσουμε στην Επανάσταση του 1821 και τη δημιουργία του Ελληνικού Κράτους. Θα μιλήσουμε τέλος για τη Νεότερη Ιστορία μας, για τον Καποδίστρια, τον Όθωνα, τον Βενιζέλο, τους Βαλκανικούς πολέμους και τη Μικρασιατική εκστρατεία, και την προσπάθεια της χώρας μας να ορθοποδήσει μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τις ταραγμένες δεκαετίες που τον ακολούθησαν.

Το μάθημα αναδεικνύει τη μεγάλη εικόνα και τα κυριότερα χαρακτηριστικά κάθε περιόδου της Ελληνικής Ιστορίας. Σκοπός του είναι να κατανοήσουμε την ουσία και την αλληλεξάρτηση των πραγμάτων στον πολιτισμό, την οικονομία, την πολιτική και την κοινωνία, χωρίς να σταθούμε σε πολλές χρονολογίες, ονόματα και πιο ειδικές πληροφορίες.

ΦΙΛ4.1 Παπαδιαμάντης ο ερωτικός και ανέραστος (Νέο)

Στο μάθημα αυτό θα μιλήσουμε για τον Παπαδιαμάντη, τον σπουδαιότερο ίσως πεζογράφο των νεοελληνικών γραμμάτων. Και ειδικότερα, θα μιλήσουμε για μια ορισμένη όψη του έργου του Παπαδιαμάντη, την ερωτική. Στην πορεία του μαθήματος θα προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τα ιδιαίτερα αινιγματικά ερωτικά του διηγήματα και να ανακαλύψουμε τη γοητεία πίσω από όσα ο Παπαδιαμάντης μάς κρύβει. Μελετώντας μια σειρά συγκλονιστικά όμορφων κειμένων, θα γνωρίσουμε τον μαγικό κόσμο του Παπαδιαμάντη και θα δούμε επίσης τη σχέση του συγγραφέα με τον έρωτα, τον γάμο, τον αισθησιασμό και τη θρησκεία.

ΕΥΡ4.1 Το “γήινο” Σύμπαν μελετά… το ουράνιο (Νέο)

Το μάθημα αυτό επιχειρεί μια συστηματική αλλά προσιτή προσέγγιση της διαχρονικής σχέσης του ανθρώπου με τον ουρανό. Εξετάζει πώς το «γήινο σύμπαν», δηλαδή οι ανθρώπινες κοινωνίες και οι πολιτισμοί τους, προσπαθούν να κατανοήσουν τη δομή και τη λειτουργία του «ουράνιου σύμπαντος». Αφετηρία αποτελεί η ιδέα, διατυπωμένη χαρακτηριστικά από τον Carl Sagan, ότι ο άνθρωπος είναι το μέσο μέσω του οποίου το Σύμπαν παρατηρεί και μελετά τον εαυτό του. Παράλληλα, το μάθημα αντλεί έμπνευση από την εκπαιδευτική προσέγγιση του κ. Στέφανου Τραχανά στο βιβλίο του «Το αμάρτημα της Εύας», όπου η έμφαση δίνεται στην κατανόηση βασικών εννοιών μέσα από απλές αλλά ουσιαστικές συλλογιστικές διαδρομές.

Η προσέγγιση δεν περιορίζεται αυστηρά στην ιστορία της αστρονομίας ή στη σύγχρονη αστροφυσική. Αντίθετα, συνδυάζει διάφορα στοιχεία τους αλλά και βασική γεωμετρία. Από τις πρώτες ουράνιες παρατηρήσεις με γυμνό μάτι και τη μετάβαση στην εποχή του τηλεσκοπίου, έως βασικές εφαρμογές της Ευκλείδειας Γεωμετρίας, το μάθημα καταλήγει σε μια εισαγωγική ματιά στη σύγχρονη αστροφυσική.

Σκοπός του μαθήματος είναι να αναδείξουμε κάποια από τα βασικότερα στοιχεία του ανθρώπινου αστρονομικού ταξιδιού από τις απαρχές παρατήρησης του ουρανού από τον προϊστορικό άνθρωπο μέχρι τη σύγχρονη επιστήμη, η οποία χρησιμοποιεί επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια.

ΦΛΣ8.1 Η Φιλοσοφία του Καντ: Οι όροι και τα όρια της γνώσης (Ε)

Τι μπορώ να γνωρίζω; Υπό ποιους όρους, δηλαδή υπό ποιες προϋποθέσεις, μπορώ να γνωρίζω και μέχρι ποια όρια;

Λίγα μόλις χρόνια πριν τη Γαλλική Επανάσταση, ο Καντ επιχείρησε με την Κριτική του καθαρού Λόγου μια ανάλογη «επανάσταση του τρόπου σκέψης». Σκοπό είχε να δείξει πώς όντα σαν εμάς –«πεπερασμένα έλλογα όντα»– μπορούν να έχουν έγκυρη γνώση, χωρίς αυτό να πρέπει να το εγγυηθεί κάποιος έξω από μας: ο Θεός ή η φύση. Το πρώτο μέρος της Κριτικής εκθέτει τους όρους υπό τους οποίους μπορούμε πράγματι να έχουμε έγκυρη γνώση για τα αντικείμενα της εμπειρίας μας: τους όρους υπό τους οποίους προσλαμβάνουμε αντικείμενα με τις αισθήσεις μας και τους όρους υπό τους οποίους σκεφτόμαστε αυτά τα αντικείμενα. Το δεύτερο μέρος καταδεικνύει τα όρια της γνώσης μας: γιατί η σκέψη αναγκαστικά αποτυγχάνει να αναφερθεί σε αντικείμενα πέραν της εμπειρίας.

Το μάθημα επιχειρεί, με έναν εισαγωγικό τρόπο, να δώσει εντούτοις μια συνολική εικόνα για το εγχείρημα της Κριτικής του καθαρού Λόγου. Εξετάζεται επίσης το πώς ο Καντ εξειδικεύει τους όρους της δυνατής γνώσης και οδηγείται στις Μεταφυσικές πρώτες αρχές της φυσικής επιστήμης. Επεξηγούνται επιπλέον ορισμένοι βασικοί όροι και έννοιες της Κριτικής του καθαρού Λόγου.

Το μάθημα αυτό εξετάζει τη θεωρητική φιλοσοφία του Καντ και αποτελεί το πρώτο μέρος της σειράς τριών αυτοτελών -αλλά και συνδεόμενων μεταξύ τους- μαθημάτων πάνω στο έργο του μεγάλου Γερμανού στοχαστή.

ΤΧΝ1.1 Νέα Όνειρα: Εισαγωγή στην Τέχνη των Νέων Μέσων (Ε)

Το εργαστήριο εισάγει με απλό, κατανοητό και διασκεδαστικό τρόπο θέματα σχετικά με την επονομαζόμενη «Τέχνη των Νέων Μέσων» (new media art), η οποία συχνά αποκαλείται και «Υβριδική Τέχνη». Σε αυτό το πλαίσιο, παρουσιάζονται ποικίλα «νέα μέσα» και οι δυνατότητες που αυτά παρέχουν καθώς και πολλά σχετικά έργα καλλιτεχνών από ολόκληρο τον κόσμο.

Το εργαστήριο περιλαμβάνει δημιουργικές ασκήσεις, στις οποίες οι συμμετέχοντες εμπλέκονται ενεργά, καθώς καλούνται να σκεφτούν τις δικές τους, πρωτότυπες ιδέες σχετικά με τα θέματα που παρουσιάζονται. Επιπλέον, προτείνονται δημιουργικές δραστηριότητες που μπορούν να διεξαχθούν εύκολα και χωρίς -ή με μικρό- κόστος, στο σπίτι ή στην τάξη.

Το συγκεκριμένο εργαστήριο δεν αποτελεί ένα ακαδημαϊκό μάθημα ιστορίας της Τέχνης. Είναι μια βιωματική και ψυχαγωγική εμπειρία που απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και έχει ως βασικό στόχο να πυροδοτήσει τη (δημιουργική) σκέψη και την καλλιτεχνική δημιουργία.

HY1.2 Προχωρημένος προγραμματισμός με Python (E)

Το «Προχωρημένος προγραμματισμός με Python» είναι ένα διαδικτυακό μάθημα, συνέχεια του εισαγωγικού μαθήματος «Εισαγωγή στην Python» του Mathesis. Απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινό που ενδιαφέρεται να εμβαθύνει τις γνώσεις του στον προγραμματισμό με τη γλώσσα Python, μια γλώσσα που έχει ευρεία χρήση στις μέρες μας. Τα θέματα που καλύπτονται στο μάθημα αφορούν τον προγραμματισμό με αντικείμενα, τη μόνιμη αποθήκευση δεδομένων, τον προγραμματισμό γραφικών διεπαφών και τεχνικές ανάπτυξης παιχνιδιών. Το μάθημα, διάρκειας 6 εβδομάδων, απαιτεί 60 ώρες μελέτης συνολικά —10 ώρες την εβδομάδα— και περιλαμβάνει πολλά παραδείγματα ανάπτυξης σύνθετων εφαρμογών, όπως παιχνιδιών. Είναι κατάλληλο για ανθρώπους που έχουν ήδη κάποιες γνώσεις προγραμματισμού στην Python ή άλλη γλώσσα και ενδιαφέρονται να αναπτύξουν πιο απαιτητικές εφαρμογές με την Python, στη δουλειά τους ή στον ελεύθερο χρόνο τους.