Την περίοδο 2019-2023, το συνολικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 8,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτό, όμως, μόλις 130 εκατομμύρια ευρώ κατευθύνθηκαν στους μισθωτούς, κάτι λιγότερο από 1,6% της συνολικής αύξησης.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξη της τελευταίας πενταετίας δεν ωφέλησε τους εργαζόμενους. Ενώ το ΑΕΠ αυξήθηκε, τα εισοδήματα από εργασία παρέμειναν στάσιμα. Διότι η μερίδα του λέοντος από την οικονομική μεγέθυνση κατευθύνθηκε στα κερδοφόρα στρώματα του κεφαλαίου, μέσω φοροελαφρύνσεων, επιδοτήσεων και διευκολύνσεων.

Την ίδια στιγμή, το πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων συρρικνώθηκε, καθώς οι αυξήσεις στους μισθούς υπολείπονταν δραματικά του πληθωρισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΕ, η αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού μειώθηκε κατά σχεδόν 9% μεταξύ 2021 και 2023, εξαιτίας των αυξήσεων στο κόστος ενέργειας, τροφίμων και ενοικίων.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει ως επιτυχία την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 830 ευρώ μικτά (από 650 ευρώ το 2019). Ομως, η αύξηση αυτή δεν αντιστάθμισε τον πληθωρισμό της ίδιας περιόδου, που έφτασε σωρευτικά περίπου το 20%. Με άλλα λόγια, οι εργαζόμενοι έχουν σήμερα μικρότερη αγοραστική δύναμη απ’ ό,τι πριν από πέντε χρόνια, παρότι τα στατιστικά δείχνουν «αύξηση εισοδημάτων».

Παράλληλα, η μείωση της ανεργίας που επικαλείται η κυβέρνηση οφείλεται κυρίως στη μερική απασχόληση, στα ευέλικτα ωράρια και στη μετανάστευση νέων εργαζομένων. Το μοντέλο αυτό διατηρεί χαμηλά τους δείκτες ανεργίας, αλλά δεν δημιουργεί αξιοπρεπείς, σταθερές θέσεις εργασίας.

Η ίδια έκθεση δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος προήλθε από τα κέρδη των επιχειρήσεων και τα εισοδήματα από περιουσία. Αυτό σημαίνει ότι τα φορολογικά και οικονομικά μέτρα των τελευταίων ετών λειτούργησαν αναδιανεμητικά υπέρ των υψηλών εισοδημάτων.

Οι φοροελαφρύνσεις στις επιχειρήσεις, η μείωση του φόρου μερισμάτων και η απουσία προοδευτικής φορολογικής κλίμακας συνέβαλαν στη διεύρυνση των ανισοτήτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το ανώτερο 20% των νοικοκυριών στην Ελλάδα κατέχει πλέον πάνω από το 45% του συνολικού εισοδήματος, ενώ το κατώτερο 20% περιορίζεται σε λιγότερο από 6%.

Τι θα έκανε μια αριστερή κυβέρνηση;

Μια αριστερή οικονομική στρατηγική θα αντιμετώπιζε αυτό το φαινόμενο με παρεμβάσεις αναδιανομής και ενίσχυσης της εργασίας. Συγκεκριμένα:

■ Επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων ως υποχρεωτικού πλαισίου καθορισμού μισθών.
■ Αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθών με βάση τον πληθωρισμό.
■ Φορολογική μεταρρύθμιση με αύξηση της φορολογίας στα υψηλά εισοδήματα και μείωση στον ΦΠΑ στα βασικά αγαθά.
■ Επιβολή φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών και των τραπεζικών επιχειρήσεων.
■ Ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, δημόσια υγεία, παιδεία και στέγαση, ώστε να ανακουφιστεί το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Η οικονομία δεν είναι αφηρημένοι αριθμοί. Είναι το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων που εργάζονται, παράγουν και προσπαθούν να ζήσουν αξιοπρεπώς. Οταν οι αριθμοί ευημερούν, αλλά οι άνθρωποι υποφέρουν, τότε το πρόβλημα δεν είναι η «ανεπάρκεια ανάπτυξης», αλλά η στραβή κατανομή της.

Οι εργαζόμενοι μένουν πίσω, την ώρα που η κυβέρνηση θριαμβολογεί για «ρεκόρ επενδύσεων» και «ισχυρή ανάπτυξη».

* Πολιτική και οικονομική αναλύτρια

Πηγή: https://www.efsyn.gr/nisides/489556_i-elliniki-oikonomia-anaptyssetai-alla-horis-toys-ergazomenoys