Στον Πειραιά, το Αιγάλεω, το Περιστέρι και τον Κολωνό (με 14,9 έως 13,9 θανάτους ανά 1.000 κατοίκους) ζουν περισσότεροι νέοι, οι οποίοι όμως πεθαίνουν με μεγαλύτερη συχνότητα, σε σύγκριση με την Εκάλη, το Μαρούσι και τη Γλυφάδα, όπου ζουν περισσότεροι ηλικιωμένοι αλλά έχουν χαμηλότερη θνησιμότητα (11,8 έως 10,9 θανάτους ανά 1.000 κατοίκους).

Αν συνδυάσουμε τα στοιχεία αυτά με την κατανομή των εισοδημάτων, ξεδιπλώνεται η πλήρης εικόνα. Στις ίδιες περιοχές - τον Πειραιά και τις δυτικές συνοικίες - παρατηρείται ο υψηλότερος δείκτης εισοδηματικής ανισότητας. Δηλαδή, μεγάλα τμήματα του πληθυσμού είναι φτωχά ή πολύ φτωχά, ενώ αντίστοιχα στα βόρεια και νότια προάστια συναντάμε πολύ περισσότερους εύπορους.

Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον: Οι νεανικοί πληθυσμοί με χαμηλά εισοδήματα βιώνουν υψηλότερη θνησιμότητα σε σχέση με τους γερασμένους πληθυσμούς με υψηλά εισοδήματα.

Προσθέτοντας περισσότερους παράγοντες, οι διαφορές γίνονται πιο ξεκάθαρες:

Ποιότητα περιβάλλοντος: Η δυτική Αθήνα και ο Πειραιάς πλήττονται από υψηλή ρύπανση, ενώ τα βόρεια και νότια προάστια απολαμβάνουν καθαρότερο αέρα, περισσότερο πράσινο και απουσία ρυπογόνων δραστηριοτήτων όπως η βιομηχανία και το λιμάνι.

Πρόσβαση στην υγεία: Οι δυτικές περιοχές βασίζονται σε δύο ή τρία υποβαθμισμένα δημόσια νοσοκομεία, ενώ τα βόρεια και νότια προάστια έχουν περισσότερες επιλογές, συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικής υγειονομικής περίθαλψης.

Εργασιακές συνθήκες και ποιότητα διατροφής: Παίζουν κι αυτές ρόλο, ενισχύοντας την ανισότητα.

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν μια θλιβερή πραγματικότητα: Η φτώχεια συνδέεται με αυξημένη θνησιμότητα, ενώ ο πλούτος με μακροζωία. Το Λεκανοπέδιο της Αττικής παραμένει διχασμένο ανάμεσα σε ζώνες φτωχών και πλουσίων: από τη μια πλευρά, ο Πειραιάς και ο Δυτικός Τομέας· από την άλλη, ο Βόρειος και ο Νότιος Τομέας.

Αν και αυτή η πραγματικότητα υφίσταται για πάνω από έναν αιώνα, δεν πρέπει να τη συνηθίσουμε.

ΥΓ. Τα δεδομένα προέρχονται από το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) και την έρευνα «Ένα μωσαϊκό της θνησιμότητας στην Περιφέρεια Αττικής, 2014-2021» του Χαράλαμπου Δάντη. Το θέμα σχολιάστηκε στην "Καθημερινή" https://www.kathimerini.gr/.../anisotita-ton-thanaton.../ από τους καθηγητές Βύρωνα Κοτζαμάνη (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) και Αλέξη Μπένο (ΑΠΘ). Επιπλέον, οι ανισότητες καταγράφονται στο Πανταζής, Π., Ψυχάρης, Ι. (2016) Στεγαστικός διαχωρισμός με βάση το φορολογητέο εισόδημα στην μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας, στο Μαλούτας Θ., Σπυρέλλης Σ. (επιμ.) Κοινωνικός άτλαντας της Αθήνας. https://www.athenssocialatlas.gr/άρθρο/εισοδηματικές-ομάδες/