Πέμπτη, 08 Ιανουαρίου 2026 07:47
H τέλεια αλλαγή καθεστώτος - όταν η σύλληψη είναι καλύτερη από την καταστροφή, του Andrés Izarra, Βενεζουελανός δημοσιογράφος, συγγραφέας και πρώην πολιτικός
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Orestes Kolokouris. Ο Andrés Izarra υπήρξε υπουργός Επικοινωνίας επί Τσάβες. Σήμερα παρεμβαίνει κριτικά στη διεθνή συζήτηση για τη Βενεζουέλα, τον αυταρχισμό και τις γεωπολιτικές στρατηγικές των ΗΠΑ, μέσα από άρθρα και αναλύσεις με αιχμηρό πολιτικό λόγο.
Α.Ιzarra: Τα ξημερώματα της 3ης Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε αυτό που πολλοί από εμάς θεωρούσαμε αδύνατο να γίνει χωρίς να πληρωθεί βαρύ τίμημα: μια αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα.
Ελικόπτερα Chinook που μετέφεραν δυνάμεις Delta εισήλθαν στο Καράκας, απήγαγαν τον Μαδούρο και λίγες ώρες αργότερα τον άφησαν σε ένα κελί στο Μπρούκλιν. Στις 5 Ιανουαρίου παρουσιάστηκε ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστή με την κατηγορία της ναρκοτρομοκρατίας.
Μια τελειότητα κάτι παραπάνω από ύποπτη
Για να συλλάβουν τον Νοριέγα (μη εκλεγμένος στρατιωτικός δικτάτορας του Παναμά) το 1989, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάστηκε να ισοπεδώσουν το Ελ Τσορίγιο και να σκοτώσουν χιλιάδες ανθρώπους. Η επιχείρηση κράτησε σχεδόν έναν μήνα.
Πού ήταν ο «τσαβικός» στρατός; Τα ένοπλα colectivos; Η μπολιβαριανή πολιτοφυλακή; Οι ρωσικοί πύραυλοι; Ο «παρατεταμένος λαϊκός πόλεμος» που υπόσχονταν;
«Το πιο εύκολο [για τους Γιάνκηδες] δεν θα είναι να μπουν αλλά να βγουν», καυχιούνταν οι καρέκλες. Μπήκαν, βγήκαν και πήραν το θήραμά τους χωρίς την παραμικρή αντίσταση.
Η ιστορία θα πρέπει να διαλευκάνει τις λεπτομέρειες της διαπραγμάτευσης που άνοιξε στον Μαδούρο και στη σύζυγό του τις πόρτες μιας ομοσπονδιακής φυλακής υψίστης ασφαλείας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η τακτική επιτυχία δεν ανήκει μόνο στις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις. Είναι και το αποτέλεσμα μιας τέλεια εκτελεσμένης προδοσίας.
Η στρατηγική νίκη
Η επιχείρηση αυτή επαναπροσδιορίζει την «αλλαγή καθεστώτος» για τον 21ο αιώνα, υπό το φως των βάλτων του Ιράκ και του Αφγανιστάν.
Ο στρατηγικός της θρίαμβος ήταν ότι κατόρθωσε να εξασφαλίσει τον πραγματικό έλεγχο της Βενεζουέλας χωρίς να πληρώσει το κόστος της «εθνικής ανασυγκρότησης». Δεν υπάρχει θεσμική αναδόμηση, ούτε αφοπλισμός των πολιτοφυλακών, ούτε δημιουργία νέων δυνάμεων ασφαλείας. Δεν υπάρχει κατοχή με εκατό χιλιάδες στρατιώτες επί μία δεκαετία. Δεν υπάρχει εξέγερση, ούτε κενό εξουσίας, ούτε χάος προς διαχείριση.
Ο Τραμπ το είπε ωμά: πρόκειται για την αρπαγή των πόρων, ξεκινώντας από το πετρέλαιο. Η δημοκρατία μπορεί να περιμένει.
Αυτό που εφαρμόζει σήμερα ο Τραμπ, με τον ενθουσιώδη συνεργό των Ροδρίγκες [αδελφός και αδελφή], δεν είναι απελευθέρωση: είναι μια νεοαποικιακή ιδιοποίηση. Οικειοποιείται, με την καθαρή δύναμη, το δικαίωμα να κυβερνά τη χώρα. Να αποφασίζει ποιος διοικεί και ποιος όχι. Να ανοίγει το υπέδαφος της Βενεζουέλας στις πετρελαϊκές του εταιρείες. Να διαχειρίζεται μια χώρα 31 εκατομμυρίων κατοίκων σαν να ήταν μια παραχώρηση.
Αν επρόκειτο για δημοκρατική μετάβαση, αν η Ντέλσι ήταν το προσωρινό γεφύρωμα που φαντάζονται ορισμένοι, θα υπήρχαν εκλογές σε λίγους μήνες, και όχι μια περίοδος προσαρμογής στην αμερικανική πετρελαϊκή κατοχή.
Η αλλαγή καθεστώτος δεν είχε ως στόχο τη δημοκρατία στη Βενεζουέλα.
Στόχος της είναι ο αμερικανικός έλεγχος.
Δεν είναι ο Μπαλαγκέρ (διάδοχος του δικτάτορα Τρουχίγιο στη Δομινικανή Δημοκρατία από το 1931 έως το 1966 όπου και δολοφονήθηκε)
Λέγεται ότι η Ντέλσι θα ήταν ένας Μπαλαγκέρ: η συνεχίστρια που προετοιμάζει τη δημοκρατική μετάβαση.
Δεν είναι έτσι.
Ο Τρουχίγιο είχε οικοδομήσει ένα προσωποπαγές καθεστώς, ενσάρκωνε το κράτος. Όταν δολοφονήθηκε, το κενό ήταν αναπόφευκτο. Ο Μπαλαγκέρ λειτούργησε ως ανάχωμα όσο οργανωνόταν η μετάβαση.
Ο μαδουρισμός είναι κάτι άλλο. Δεν είναι ένα προσωποπαγές καθεστώς, αλλά ένα πατρονικό: ένα δίκτυο στρατιωτικών, γραφειοκρατών και επιχειρηματιών που κατέλαβε το κράτος για να το διαχειρίζεται ως λάφυρο.
Ένα καθεστώς δεν ορίζεται από τα ονόματα όσων το συγκροτούν ούτε από τη ρητορική του. Ορίζεται από τον τρόπο λειτουργίας της εξουσίας: σε ποιον οφείλει πίστη, υπό ποιες πιέσεις λειτουργεί, ποια είναι τα όρια του τι μπορεί να κάνει ή να πει.
Για χρόνια, ο μαδουρισμός νομιμοποιούνταν —τουλάχιστον στον λόγο του— από την «αντίστασή» του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι μπολιβαριανοί κυβερνώντες μπορούσαν να είναι διεφθαρμένοι, αυταρχικοί ή ανίκανοι, αλλά ήταν «αντιιμπεριαλιστές». Αυτή η μυθοπλασία τους παρείχε εσωτερική συνοχή και πολιτική στήριξη.
Αυτή η μυθοπλασία έλαβε τέλος.
Σήμερα, η Ντέλσι Ροδρίγκεζ βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται επειδή την έβαλε εκεί ο Τραμπ. Οφείλει τη θέση της στην Ουάσιγκτον. Μπορεί να επαναλαμβάνει συνθήματα, να διατηρεί το υπουργικό συμβούλιο, να επικαλείται τον Τσάβες, ακόμη και να διεξάγει την καμπάνια «Free Maduro». Όμως η ουσία του καθεστώτος έχει αλλάξει. De facto, πρόκειται για μια εξουσία υποταγμένη στο αμερικανικό ντιρεκτίβο.
Η νίκη του Τραμπ ήταν ότι άρπαξε το τιμόνι από τον Μαδούρο χωρίς να στείλει το αυτοκίνητο στον γκρεμό και κάθισε ο ίδιος στη θέση του οδηγού.
Όταν πέφτει ο ηγέτης ενός προσωποπαγούς καθεστώτος, το σύστημα καταρρέει. Δεν υπάρχει κράτος χωρίς αυτόν.
Όταν πέφτει ο αρχηγός μιας μαφίας, η δομή δεν καταρρέει: προσαρμόζεται. Αναζητά νέο προστάτη. Διαπραγματεύεται την επιβίωσή της.
Οι πίστεις δεν είναι ούτε ιδεολογικές ούτε ηθικές. Είναι συμβατικές. Αυτό που μετρά είναι να συνεχιστεί η μπίζνα.
Γι’ αυτό ο Τραμπ μπόρεσε να εκτοπίσει τον νονό χωρίς να διαλύσει τη δομή. Δεν κατέστρεψε τον τσαβικό μηχανισμό για να χτίσει κάτι νέο. Τον κατέλαβε και τον έθεσε στην υπηρεσία του.
Αυτή είναι η τέλεια αλλαγή καθεστώτος. Όχι επειδή είναι ηθικά αποδεκτή ή νομικά δικαιολογημένη, αλλά επειδή πετυχαίνει τον στόχο της —τον έλεγχο μιας χώρας— χωρίς να πληρώσει τα κόστη που βύθισαν τις Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.
Δεν θα χρειαστεί να εξηγηθεί γιατί αμερικανοί στρατιώτες πεθαίνουν στο Καράκας σε πέντε χρόνια. Ούτε να δικαιολογηθούν δισεκατομμύρια δολάρια ανασυγκρότησης. Το πετρέλαιο θα ρέει, τα συμβόλαια θα υπογράφονται και η τοπική κυβέρνηση θα υπακούει χωρίς η Ουάσιγκτον να χρειάζεται να κυβερνά άμεσα.
Γι’ αυτό το γεγονός είναι ιστορικό. Όχι λόγω της στρατιωτικής επιχείρησης, αλλά λόγω του προτύπου που εγκαινιάζει:
Δεν καταστρέφεις πια ένα κράτος, το καταλαμβάνεις.
Δεν καταλαμβάνεις ένα έδαφος, ελέγχεις τις ελίτ του.
Δεν κάνεις nation-building. Αναπροσανατολίζεις το υπάρχον έθνος.
Και όλα λειτούργησαν επειδή το καθεστώς Μαδούρο δεν ήταν επαναστατικό, αλλά μαφιόζικο.
Και τα μαφιόζικα κράτη, από τη φύση τους, είναι μεταβιβάσιμα.
Για ισπανόφωνους, το ορίτζιναλ : https://pulso.blog/posts/2026/2026-01-05/?fbclid=IwY2xjawPMKG1leHRuA2FlbQIxMABicmlkETBVeTBzTXBVbGxOR2c1QUtVc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHuiqVvE2jkcUliRR07OZd8mxYm6uIACXEyjAX9Gk6xxLq-yil7Uwrzb8gxP1_aem_SyoajOyvFu-3YAVrlaMgZA
Σ.Δ Βενεζουέλα: Διεθνές Δίκαιο, ισχύς και σφαίρες επιρροής Πηγή: Protagon.gr του Κώστα Υφαντή
Κατηγορία
Σχολιασμός επικαιρότητας
Λάκης Ιγνατιάδης
Ραβδοσκοπία ατζαμή
Τελευταία άρθρα από τον/την Λάκης Ιγνατιάδης
- Καβάφης ΙΙ, μμμμ... μάλλον γι'αυτούς που έχουν μία ανεξέλεγκτη ροπή για να κολλήσουν + μία σταγονίσια ιδέα
- Πέντε ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη ( Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 - 29 Απριλίου 1933) που κάθε φορά που τα διαβάζω νιώθω να ομορφαίνω εντός, εκτός κι εναλλάξ + άλλα τινά
- Φαύλος κύκλος, του Κώστα Καλλίτση
- Το πιο σημαντικό μάθημα μαθηματικών του 21ου αιώνα βρίσκεται ένα κλικ μακριά μας
- Μια αναφορά στη ζωή και τις ταινίες του Θεόδωρου Αγγελόπουλου (Αθήνα, 27 Απριλίου, 1937 - Δραπετσώνα, 2011) + ένα σταγονίσιο σχόλιο
