Μάρω Βασιλειάδου. Η γλώσσα του σώματος αυτής της μεσήλικης γυναίκας έδειχνε πως ήταν λυπημένη, ίσως θυμωμένη, σίγουρα κουρασμένη, αλλά σταθερά γειωμένη, με βλέμμα που δεν κοίταζε το μέλλον αλλά προσπαθούσε να αντέξει το παρόν.
Και αν κάποιοι την επέκριναν, αν θεωρούσαν φέρ’ ειπείν ότι η στυλιζαρισμένη απλότητα έκανε το άγαλμα να φαίνεται αδέξιο, ότι το κεφάλι της γυναίκας ήταν μεγάλο και οι πατούσες ασχημάτιστες, ότι ο ρεαλισμός που υιοθέτησε ο γλύπτης υπερτόνιζε το κοινωνικό περιεχόμενο του έργου εις βάρος της τέχνης, μπορούν τώρα να ελπίζουν σε μια δημόσια γλυπτική που θα αποδίδει με άλλο τρόπο τιμή στους ανώνυμους –μια εργάτρια, μια καθαρίστρια, μια νοσοκόμα σε οίκο ευγηρίας, μια οικιακή βοηθός– που αποτελούν μέρος της συλλογικής μνήμης στις πάλαι ποτέ «λαϊκές» γειτονιές της πρωτεύουσας.
Η «Γυναίκα του λαού» δεν υπάρχει πια στην πλατεία. Στη θέση της έχει απομείνει το βάθρο με ένα σκούρο τετράγωνο σημάδι που άφησε ο ορείχαλκος επάνω στην πέτρα. Την απουσία της διαπίστωσε νωρίς το πρωί της προηγούμενης Πέμπτης μια περαστική που έβγαζε βόλτα τον σκύλο της. Ο δήμος κατέθεσε μήνυση κατ’ αγνώστων και ο δήμαρχος Νίκαιας – Αγ. Ι. Ρέντη δήλωσε πως η κλοπή του αγάλματος «δεν είναι απλώς μια εγκληματική πράξη απέναντι στη δημόσια περιουσία, είναι προσβολή απέναντι στην ιστορική μνήμη και στη συλλογική ταυτότητα της πόλης».
Μεγάλα λόγια από δημόσια στόματα είχε ξανακούσει η «Γυναίκα του λαού» στη ζωή της, την οποία σπάνια κάποιος αφηγείται, και ίσως γι’ αυτό οι παλάμες της ήταν σφιγμένες σε γροθιές. Ηξερε ευθύς εξαρχής όταν είδε τους κλέφτες ότι δεν επρόκειτο να σωθεί, και μάλλον έχει ήδη χαθεί μέσα σε κάποια από τις κλειδαμπαρωμένες μάντρες της Αθήνας που καίνε τα παλιοσίδερα.
Απλώς, θα ήταν καλό να μην της πει κανείς ότι η ύπαρξή της ήταν τόσο ασήμαντη για την πολιτεία που κανείς δεν φρόντισε να την προστατεύσει από τη μαφία του σκραπ – έστω να τη φωτίζει τη νύχτα, ώστε να κλέβεται πιο δύσκολα. Σταδιακά και μέσα στην αδιαφορία, η Ελλάδα αποψιλώνεται από τα γλυπτά της και ατιμώρητα βυθίζεται σε άνοια.
Ξένια Κουναλάκη. Ολα τα καλοκαίρια που θυμάμαι τον εαυτό μου, ακούω περί εμπρησμών – από Τούρκους, αντιεξουσιαστές, εχθρούς της πατρίδας γενικότερα. Η ιστορία με τους Τούρκους πυρομανείς κάπως ατόνησε, αλλά στις διαδεδομένες θεωρίες συνωμοσίας προστέθηκαν εσχάτως οι ανεμογεννήτριες. Μου ανέλυσε πριν από μερικές εβδομάδες την άποψή του ένας ταξιτζής νησιού, το ελληνικό ισοδύναμο του Μελ Γκίμπσον: Οι φωτιές μπαίνουν για να αποψιλωθούν τα δάση και να δημιουργηθούν αιολικά πάρκα. «Το να βάλει φωτιά σε ένα δάσος μια εταιρεία η οποία νόμιμα μπορεί να τοποθετήσει εκεί ανεμογεννήτριες δεν έχει νόημα – δεν είναι το ίδιο με τους οικοπεδοφάγους, π.χ., που αποδεδειγμένα έκαιγαν εκτάσεις για να χτίσουν εκεί παράνομα», εξηγούσε πέρυσι η Θεοδότα Νάντσου του WWF Ελλάς. Παρ’ όλα αυτά, οι καχύποπτοι δεν έχουν πειστεί. Συνωμοσιολογικές ιστοσελίδες φιλοξενούν μαρτυρίες κατοίκων που βλέπουν, υποτίθεται, ανεμογεννήτριες να ξεφυτρώνουν σε καμένη γη. Οι Αρχές δεν φροντίζουν να διαλύσουν τέτοιου είδους γκρίζες καταγγελίες, γιατί εν μέρει βολεύουν, αφού συσκοτίζουν την ανεπάρκειά τους.
Το ίδιο ισχύει με τους φερόμενους «αντιεξουσιαστές» εμπρηστές στο Γηροκομείο Πάτρας – όπως άφηναν να διαρρεύσει υπουργοί και φιλοκυβερνητικές πηγές. Γιατί να θέλουν να βάλουν φωτιά; Δεν βγάζει νόημα. Γιατί να επιμένουν οι ίδιοι και οι συνήγοροί τους ότι είναι εθελοντές πυροσβέστες; Και όμως, επί δύο εβδομάδες, όσο παρέμεναν προφυλακισμένοι οι δύο νεαροί, διακινείτο από την αστυνομία το αμφιλεγόμενο αφήγημα, ενώ ακόμη και η Πυροσβεστική επέμενε ότι η συγκεκριμένη πυρκαγιά δεν προήλθε από ανθρώπινη ενέργεια, αλλά ήταν αποτέλεσμα του γνωστού φυσικού φαινομένου της «κηλίδωσης» (μετάδοση καύτρας).
Οι πυρκαγιές, όμως, είναι παγκόσμιο φαινόμενο, το βλέπουμε από την Ιταλία και την Ισπανία μέχρι την Καλιφόρνια και το Ορεγκον. Η κλιματική αλλαγή είναι η κύρια αιτία, οι εμπρησμοί στη συντριπτική τους πλειονότητα (80%-94% ανάλογα με την περιοχή) οφείλονται σε αμέλεια. Από εκεί και πέρα κάθε φωτιά έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα στη χώρα μας, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «Κ», πολλές φορές φταίει ο ΔΕΔΔΗΕ. Ο δαπανηρός ομολογουμένως εκσυγχρονισμός των υποδομών μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας είναι εκ των ων ουκ άνευ για να περιοριστεί η εκδήλωση πυρκαγιών.
Συνεπώς, οι Αρχές κακώς σκιαμαχούν με ανεμόμυλους κι «αντεξουσιαστές» για να συγκαλύψουν τη δική τους ανικανότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο αρμόδιος υπουργός Γιάννης Κεφαλογιάννης βιάστηκε να πανηγυρίσει στα τέλη Ιουλίου ότι τα καμένα δάση μειώθηκαν κατά 90%-95%, για να αλλάξει ρητορική αυτήν την εβδομάδα: «Είναι ίσως το πιο δύσκολο καλοκαίρι της τελευταίας 20ετίας σε όλη την Ευρώπη».
