Βιβλίο

Βιβλίο (30)

fb79Ο Marcus du Sautoy*, κορυφαίος Άγγλος μαθηματικός και εκλαϊκευτής της επιστήμης, υπογράφει το βιβλίο «Η Τέχνη της Συντόμευσης | Τρόποι για να σκεφτόμαστε καλύτερα» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

Ο τίτλος του φαντάζει λίγο ειρωνικός, ιδίως σε μια συγκυρία όπως η σημερινή, όπου η ευκολία και η αποφυγή του κόπου τείνουν να ανακηρυχθούν σε μέγιστες αξίες με τη βοήθεια της τεχνολογίας.

Ο συγγραφέας προφανώς δεν προτείνει τέτοιους είδους απλουστεύσεις, ούτε το βιβλίο του αποτελεί κάποιον οδηγό αποφυγής της μελέτης και της σκληρής δουλειάς.

Στόχος του είναι να αναδείξει, κάτι που ίσως γνωρίζουν καλύτερα οι μαθηματικοί, ότι τα μαθηματικά δεν είναι μόνο οι απρόσωποι τύποι και οι εξισώσεις της σχολικής τάξης, αλλά η πανάρχαια τέχνη της συντόμευσης.

Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου 2025 19:54

ο "γέρος" ( Λεονάρδο Παδούρα), του Giannis Pantelakis, από το fb

Επιλέγων ή Συντάκτης

paduraΠριν λίγες μέρες ο σπουδαίος Λεονάρδο Παδούρα ( Αβάνα, 1955) έκλεισε τα 70 του χρόνια και σε ένα πολύ ωραίο άρθρο του στην El Pais δείχνει λίγο ανήσυχος για τον ‘’’αξιοθρήνητο χαρακτηρισμό που μπορεί να ισχύει και για μένα, ηλικιωμένος, γέρος, πολίτης της τρίτης ηλικίας᾽᾽. Φαίνεται να τον απασχολεί καιρό αυτό, το περασμένο καλοκαίρι που επισκέφτηκε την Αθήνα, σε μια ομιλία του έκανε συχνά αναφορές στην ηλικία του. Ωστόσο, τελικά είναι αισιόδοξος, το άρθρο έχει τίτλο ‘’Γιορτάστε τη ζωή’’.

Στο άρθρο θυμάται τον Έρνεστ Χεμινγουέι (από τον οποίο επηρεάστηκε πολύ στη συγγραφή) που αυτοκτόνησε με ένα όπλο πεπεισμένος στα 62 του χρόνια ότι δεν θα μπορέσει να ξαναγράψει γιατί η πνευματική του ικανότητα είχε μειωθεί πολύ και ήδη αρκετοί γνωστοί του τον αποκαλούσαν ‘’Ο γέρος’’. 

Δευτέρα, 27 Οκτωβρίου 2025 16:21

Μπακάλ, η μίνι αλήθεια της Ελλάδας, του Νίκου Ξυδάκη

Επιλέγων ή Συντάκτης

ets12Μόνο παρόν

 

Ακουσα έναν φυσικομαθηματικό να λέει ότι όλα είναι ένα διαρκές τώρα, ένα άπειρο παρόν, δεν υπάρχει πριν και μετά, μόνο τώρα, το πριν και το μετά μάς τα σκαρώνει η μνήμη, αυτή η τόσο ανθρώπινη λειτουργία. Προέκτεινα λοιπόν αυτή τη σκέψη στο πώς αντιλαμβανόμαστε τον τόπο μας, που αλλάζει γοργά· για μένα, λόγου χάριν, η πόλη αλλά και τα νησιά που μεγάλωσα, αλλάζουν πιο γοργά από όσο μπορώ να αφομοιώσω συναισθηματικά. Ισως αυτό είναι δική μου αδυναμία, αδυναμία μετά από μια ορισμένη ηλικία· ένας νεότερος δεν συγκρίνει, δεν κουβαλάει μνημονικά φορτία, δεν νοσταλγεί. 

anagnostisΗ δική μας σοφία αρχίζει εκεί που τελειώνει η σοφία του συγγραφέα (Μαρσέλ Προυστ)

Όταν ανοίγουμε ένα βιβλίο μεταφερόμαστε στον κόσμο των σελίδων του, όπως τον έπλασε ο/η συγγραφέας αλλά και όπως τον φτιάχνουμε εμείς με βάση τις δικές μας εμπειρίες. Κανείς δεν διαβάζει το ίδιο βιβλίο και κανένα βιβλίο δεν το διαβάζουμε δύο φορές με τον ίδιο τρόπο.

Η ανάγνωση είναι μια εμπειρία πνευματική όσο και ψυχική. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει νιώσει τις ευεργετικές ιδιότητές της. Όταν διαβάζουμε, μέσα μας ενεργοποιείται μια διεργασία με αποτελέσματα που μπορεί να είναι ανακουφιστικά, καθαρκτικά, επουλωτικά, ακόμα και θεραπευτικά. Αυτή ακριβώς η επίδραση αποτελεί και τη βάση της λεγόμενης βιβλιοθεραπείας.

thalis10Πώς είναι να μοιράζεσαι την ίδια κιμωλία και να συνομιλείς καθημερινά με έναν θρύλο της επιστήμης στα εικοσιεπτά σου χρόνια; Πώς μπορεί να αποτυπωθεί στις σελίδες ενός βιβλίου η συνεργασία σου με τον νομπελίστα μαθηματικό John F. Nash (1928-2015), ο οποίος, ενώ πάλευε από νωρίς στη ζωή του με τη σχιζοφρένεια, κατάφερε να λύσει μερικά από τα δυσκολότερα προβλήματα στη σύγχρονη ιστορία της επιστήμης;

Στο βιβλίο του, «John Nash, Όταν μοιραστήκαμε την ίδια κιμωλία» (Εκδόσεις Καστανιώτη), ο Έλληνας μαθηματικός Μιχαήλ Θ. Ρασσιάς παραδίδει ένα σπάνιο, πολύτιμο ντοκουμέντο της συνεργασίας του με τον κορυφαίο μαθηματικό, λίγο καιρό πριν από τον τραγικό θάνατο του Αμερικανού νομπελίστα και της συζύγου του, Alicia, σε τροχαίο δυστύχημα στο Νιου Τζέρσεϊ το 2015.

ets24 Τα τελευταία χρόνια σπανίως τελειώνω ένα βιβλίο. Το συνηθισμένο είναι κάπου στη μέση να το παρατάω και αυτό έχει αρχίσει να μου προκαλεί μια λύπη. Αυτό όμως το διάβασα όλο, εννοείται δίχως να πιέσω τον εαυτό μου. Και το τέλειωσα παρόλο που ήταν ένα αρκετά βαρύ και πυκνό βιβλίο στοχασμού. Ήταν όμως, σύμφωνα με τα δικά μου κριτήρια, ένα καλογραμμένο βιβλίο με ουσία. Και το πιο σημαντικό αναφέρονταν στον Μίλαν Κούντερα, έναν λογοτέχνη που από την αρχή που τον πρωτοδιάβασα, κάπου εκεί στα τέλη της δεκαετίας του '70, μέχρι και τώρα που ξαναδιάβασα κάποια από τα βιβλία του, τον έχω στα πάνω πάνω ράφια των προτιμήσεών μου.

Παρασκευή, 01 Αυγούστου 2025 18:16

Καθαρή σκέψη ή «παθιασμένο σκέπτεσθαι», του Βασίλη Κάλφα

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια

ets22Η διάκριση νοήματος και αλήθειας φαίνεται να προηγείται και να στηρίζει τη διάκριση Σκέψης και Γνώσης. Ακόμη και οι πιο αφηρημένες μορφές γνώσης, όπως τα μαθηματικά και η θεωρητική φυσική, που εμείς θα βλέπαμε ως κατ’ εξοχήν εκφράσεις καθαρού στοχασμού, παρακάμπτονται από την Αρεντ, γιατί δεν αναζητούν νοήματα αλλά αλήθειες. Καταλαβαίνουμε τι εννοεί η Αρεντ στηριζόμενοι περισσότερο στις μεταφορές και τις εικόνες που μας προσφέρει (συχνά από τον χώρο της ποίησης) παρά σε ασφαλείς συλλογισμούς.

 

ets20Τρία βιβλία προτείνουν οι «Μηχανές του Νου» αυτό το καλοκαίρι, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύτατο γνωστικά πεδίο επιστημονικής έρευνας: από τις πιο πρόσφατες φυσικές θεωρίες μέχρι τις ανατρεπτικές επιστημολογικά προσεγγίσεις του άπειρου σύμπαντος, και από τον ρόλο του διποδισμού στην εξέλιξη της ανθρώπινης φύσης μέχρι τις εγκεφαλικές προϋποθέσεις για την εμφάνιση συνείδησης και της ανθρώπινης ηθικής. Πρόκειται για τρεις πολύ επιτυχημένους διεθνώς τίτλους εκλαϊκευτικών επιστημονικών βιβλίων που τα υπογράφουν τρεις κορυφαίοι ερευνητές-συγγραφείς, το πρωτότυπο επιστημονικό έργο των οποίων παρουσιάζεται πρώτη φορά στα ελληνικά.

Κυριακή, 27 Ιουλίου 2025 07:40

Σκέψεις για τη δουλεία στην αρχαία Ελλάδα

Επιλέγων ή Συντάκτης

ets17Βασίλης Κάλφας. Εφόσον κανείς στην αρχαιότητα δεν μιλά ρητώς για τη δουλεία (ούτε για να τη δικαιολογήσει ούτε για να την αμφισβητήσει ούτε καν για να αναφέρει την ποσοστιαία αναλογία δούλων και ελευθέρων), ο Ισμάρ αναζητεί το «αποτύπωμα της δουλείας στο φαντασιακό των ελληνικών κοινωνιών», ψάχνοντας «ανάμεσα στις γραμμές ή στο περιθώριο των πιο γνωστών κειμένων, στις μη συνειδητές προϋποθέσεις τους»

Το βιβλίο του Ισμάρ είναι αυτό που λέει ο υπότιτλός του.

Παρασκευή, 18 Ιουλίου 2025 17:52

Στη σκιά της τσιμινιέρας, του Θωμά Σίδερη

Επιλέγων ή Συντάκτης

siderisΗ εγκατάσταση των προσφύγων στις γειτονιές του Πειραιά και η χρησιμοποίησή τους ως φτηνά εργατικά χέρια.
Από το «Χασαπάκι» του Μάρκου και τον «Εργάτη τιμημένο» του Ρούκουνα στη «Λέλα των Βούρλων»

Υπήρχε κάποτε ένα ρέμα που κατέληγε στη θάλασσα. Υπήρχαν παιδιά που έπαιζαν μέσα στο ρέμα κυνηγώντας βατράχια. Κάποτε τα παιδιά αρρώσταιναν με πυρετό και πριν προλάβουν να τα δει ένας γιατρός, έσβηναν, όπως ο ήχος από την μπουρού των καραβιών που χάνονταν στο πέλαγο. Υπήρχαν πολλές παράγκες γύρω από το ρέμα, παραπήγματα με τσίγκους, λαμαρίνες και ξύλα. Όταν έπιανε μπουρίνι και φούσκωνε το ρέμα, ο χείμαρρος παράσερνε τις παράγκες που ταξίδευαν σαν καρυδότσουφλα μέχρι τη θάλασσα. Παράσερνε και τους ανθρώπους που πνίγονταν στα νερά της κι έμεναν για πάντα στην αγκαλιά της.