Είναι δύσκολο να γίνει αυτό αντιληπτό από εμάς που τα βρήκαμε όλα έτοιμα. Για να κατανοήσει κάποιος που τον ενδιαφέρει το θέμα αυτήν την εξέλιξη, θα έπρεπε να έβλεπε από την αρχή και με χρονολογική σειρά τα πιο χαρακτηριστικά φιλμ που γυρίστηκαν σε όλες τις πατρίδες και να κατάφερνε ταυτόχρονα να διατηρούσε συνεχώς παρθένο το βλέμμα του. Θα παρατηρούσε φυσικά ότι όλοι οι σπουδαίοι σκηνοθέτες όλο και κάτι καινούργιο προσκόμιζαν στην τέχνη αυτήν. Λόγου χάρη ο Ρώσος Τζίγκα Βερτόφ (1896 -1954) και ο Ισπανός Λουίς Μπονιουέλ (1900 - 1983) που ξέφυγαν συνειδητά από τη στενή εξάρτηση αυτού που ακολουθεί απ'αυτό που συμβαίνει τώρα. Όπως επίσης ο Γάλλος Αλέν Ρενέ ( 1922 - 2014) και ο Ιταλός Μικελάτζελο Αντονιόνι (1912 - 2007), που άρχιζαν να ψελλίζουν τη νέα γλώσσα στη δεκαετία του '50. Αυτοί όμως οι τέσσερις έφεραν τα πάνω κάτω δημιουργώντας ταινίες όπου ο νέος τρόπος που επινόησαν εμφανιζόταν με ολοκληρωμένη μορφή. Εξ αιτίας μιας πνευματικής έντασης τόλμησαν κι έκαναν εκείνα τα άλματα στην γραφή που χάρισαν στον κινηματογράφο μια εκφραστική δύναμη ικανή να μιλήσει για όλα όσα, από τη γέννηση έως το θάνατο, απαρτίζουν τη ζωή και τις περιπέτειές της στον κόσμο και να αποκτήσει έτσι μία αυτονομία απέναντι στο θέατρο και τη λογοτεχνία.

Πρώτος της τετράς της διεθνούς, είναι ο Αμερικανός Ντέιβιντ Γκρίφιθ ( 1875 – 1948) με πιο χαρακτηριστικές τις ταινίες του «Η γέννηση ενός έθνους» ( 1915) και «Μισαλλοδοξία» (1916). Ακολούθησε ο Ρώσος Σεργκέι Μιχαήλοβιτς  Αϊζενστάιν ( 1898 – 1948) με πιο σημαντικές ταινίες του τις «Θωρηκτό Ποτέμκιν» ( 1925) και «Ιβάν ο τρομερός» ( 1945). Το 1941 ο Αμερικανός Όρσον Γουέλς ( 1915-1985) γύρισε την πρώτη του ταινία, τον «Πολίτη Κέην» μια ταινία αξεπέραστη και το 1962 τελείωσε το φιλμ «Η δίκη» ισάξιο του έργου του Κάφκα. Ο νεώτερος αυτής της τετράδας είναι ο Γάλλος κι Ελβετός Ζαν Λυκ Γκοντάρ ( 1930 - ). Η πρώτη ταινία του « Με κομμένη την ανάσα» (1960) και «Ο τρελός Πιερό» (1965) έδειξαν πως στον σινεμά όλα επιτρέπονται κι όλα μπορούν να γίνουν, αρκεί το αόρατο βλέμμα του καλλιτέχνη να δίνει ζωή στο φιλμ και ομορφιά. 

Πρόκειται για έναν κινηματογραφιστή που ήταν ταυτόχρονα ερασιτέχνης και επαγγελματίας, αστός κι αριστεριστής, λάτρης κι εχθρός του αμερικάνικου σινεμά, προδότης και πιστός, κλειστός και ανοιχτός. Από τότε που ξεκίνησε μέχρι σήμερα ο Γκοντάρ παραμένει μια διαρκής αντίφαση, στοιχείο που του επιτρέπει να αμφισβητεί συνεχώς τον εαυτό του και τα έργα του. Το έργο του δε διατηρεί μία ακαδημαϊκή Γκοντάρ με Άννα Καρίνα, μούσα του τη δεκαετία του '60  αξία ιστορικής αναφοράς, αλλά παραμένει ό,τι πιο μοντέρνο, πολιτικό , σέξι, προφητικό, κομψό και τολμηρό μας έχει χαρίσει μέχρι... αύριο το πρωί ακόμα η 7η τέχνη.* Παρόλο που οι ταινίες του σχεδόν ποτέ δεν συνάντησαν το μεγάλο κοινό, εξακολουθεί να θεωρείται από τους ομότεχνούς του ο κινηματογραφιστής που επηρέασε σχεδόν όλους τους αξιόλογους τους μετά απ'αυτόν. Ευτυχώς του το έχουν αναγνωρίσει δημόσια. 

Φέτος στο φεστιβάλ την Κανών προβλήθηκε η τελευταία ταινία του Γκοντάρ γυρισμένη σε 3D, με τίτλο «Αποχαιρετισμός στη γλώσσα». Και από αύριο Πέμπτη, αρχίζει στον σινεμά Λαίς το πρώτο αφιέρωμα που του γίνεται στην Ελλάδα και περιλαμβάνει 52 ταινίες του – 32 μεγάλου μήκους, 5 μεσαίου και 13 μικρού. Το αφιέρωμα “ Τώρα Γκοντάρ / Μaintenant GODARD” ξεκινάει την Πέμπτη 5 Ιουνίου και τελειώνει την Τετάρτη 18 Ιουνίου. Πρόκειται για μια συνεργασία της Ταινιοθήκης της Ελλάδας, του Γαλλικού Ινστιτούτου και της πρεσβείας της Ελβετίας. Τις ταινίες θα προλογίσουν σκηνοθέτες, κριτικοί, διευθυντές φωτογραφίας, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, ακαδημαϊκοί και αρχιτέκτονες.

Πατώντας εδώ  θα σας εμφανιστεί το πλήρες πρόγραμμα του αφιερώματος και όλες οι σχετικές πληροφορίες. 

* Απόσπασμα από ένα άρθρο του Χρήστου Μήτση στο Αθηνόραμα.