Ιατροβιολογικές επιστήμες (58)
Υπάρχει σχέση ανάμεσα στο έντερο στο άγχος και την κατάθλιψη; Ένας γιατρός απαντά + τρία βιβλία μας βοηθούν να καταλάβουμε τι παίζεται, πως και τι μπορούμε να κάνουμε εμείς για την ψυχοσωματική υγεία μας
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Σ.Δ. Τα τελευταία λίγα χρόνια πήραμε είδηση ότι γίνεται ένας σχετικός ντόρος και στην Ελλάδα για τη σχέση εντέρου και εγκεφάλου.
Μόδα είναι που θα περάσει ή όντως όσοι υποστηρίζουν αυτήν την αμφίδρομη σχέση καταθέτουν δυνατά επιστημονικά επιχειρήματα;
Στην ιατρική πάντως αυξάνονται τους τελευταίους αιώνες οι άνθρωποι που έχουν περασμένη στο πολιτισμικό "DNA" τους την άποψη ότι όλα κρίνονται στην πράξη.
Αν λοιπόν αυξάνονται οι ομάδες συνεργαζόμενων γιατρών που έχοντας στο μικροσκόπιο την αλληλοεπίδραση εντέρου και εγκεφάλου με διάφορους τρόπους οδηγούν συστηματικά σε θεραπεία γαστρεντερολογικών και ψυχοσωματικών νοσημάτων που έχουν διαγνωστεί, τότε σίγουρα πλέουμε στα χωρικά ύδατα της ιατρικής επιστήμης. Το θέμα είναι πόσο μακρυά μπορεί η ιατρική να πάει και σε τι βάθος να φτάσει αυτή την πρόκληση του 21ου.
Νέα εποχή στο Νοσοκομείο Μεταξά με την πρώτη ενδοσκοπική βιοψία παγκρέατος που θεωρείται μία από τις πλέον προηγμένες τεχνικές
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ομάδα διαχείρισης
Μια σημαντική εξέλιξη για το Νοσοκομείο Μεταξά και συνολικά για το Εθνικό Σύστημα Υγείας αποτελεί η επιτυχής διενέργεια της πρώτης βιοψίας παγκρέατος με τη χρήση ενδοσκοπικού υπερήχου (EUS), μια διαδικασία που ενισχύει ουσιαστικά τις δυνατότητες έγκαιρης και ακριβούς διάγνωσης κακοηθειών του πεπτικού συστήματος.
Η Γαστρεντερολογική Κλινική του Νοσοκομείου Μεταξά απέκτησε για πρώτη φορά σύγχρονο εξοπλισμό ενδοσκοπικού υπερήχου, ενισχύοντας τις διαγνωστικές και επεμβατικές της δυνατότητες στον τομέα της ογκολογίας. Η πρώτη επέμβαση πραγματοποιήθηκε σε γυναίκα ασθενή, με επιτυχή λήψη ιστολογικού υλικού από την ουρά του παγκρέατος με υψηλή ακρίβεια και ασφάλεια.
Η επιστήμη επαναπροσδιορίζει τη γήρανση – Τα 70 δεν θεωρούνται πια γηρατειά
Επιλέγων ή Συντάκτης Φώτης Νυχτολέας
Άννα - Μαρία Δρόσου. Πρόσφατη επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η γήρανση δεν συμβαίνει γραμμικά - μάλιστα, αρχίζει πολύ αργότερα από ό,τι πιστεύουμε...
Σε ποια ηλικία θεωρείται κάποιος «ηλικιωμένος» σύμφωνα με την επιστήμη;
Συνήθως απαντάμε σε αυτό το ερώτημα αυθόρμητα, επηρεασμένοι από κοινωνικές αντιλήψεις και πολιτισμικά στερεότυπα.
Ωστόσο, πρόσφατα δεδομένα παρουσιάζουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα για τη γήρανση.
Η έρευνα από το Πανεπιστήμιο Stanford, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine, αποκαλύπτει ότι η βιολογική έναρξη του γήρατος εμφανίζεται μόλις στα 78 έτη, πολύ αργότερα απ’ όσο φανταζόμασταν.
Οι σημαντικότερες ανακαλύψεις στην Ιατρική το 2025
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Σούζη Παλαιοκώστα
Το 2025 δεν ήταν απλώς μια ακόμη χρονιά επιστημονικής προόδου, αλλά μια
περίοδος όπου η ιατρική έδειξε ξεκάθαρα προς ποια κατεύθυνση κινείται: πιο
προληπτική, πιο εξατομικευμένη και πιο ανθρώπινη.
Το 2025 αναδεικνύεται σε χρονιά-ορόσημο για την ιατρική έρευνα, με μελέτες που ανοίγουν νέους δρόμους στη διάγνωση, την πρόληψη και τη θεραπεία σοβαρών ασθενειών. Το κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό JAMA (Journal of the American Medical Association) ξεχώρισε εννέα ερευνητικές εργασίες και κλινικές δοκιμές που δημοσιεύθηκαν από τον Οκτώβριο του 2024 έως και τον Σεπτέμβριο του 2025 και θεωρούνται καθοριστικές για το μέλλον της υγείας.
Ο εθισμένος εγκέφαλος - Οι αδιαφανείς εθιστικοί μηχανισμοί σε ουσίες και συμπεριφορές, του Σπύρου Μανουσέλη
Επιλέγων ή Συντάκτης Τρύφων Μπεκετιάδης
Τα τελευταία χρόνια έγινε μια πολύ ενδιαφέρουσα (διαγνωστικά) και σημαντική (νομικοπολιτικά) αλλαγή στην ιατρική ορολογία: ό,τι συνήθως ονομάζαμε «εξάρτηση» ενός οργανισμού, πρέπει πλέον να θεωρείται και να ονομάζεται «εθισμός». Αυτή η μετονομασία είναι επιβεβλημένη διότι οι παθολογίες λόγω εθισμού δεν αφορούν μόνο τη χρήση παράνομων ή νόμιμων εθιστικών ουσιών (ναρκωτικά, αλκοόλ, καπνός, καφές, διάφορα φάρμακα), αλλά και εθιστικές διαταραχές της ατομικής και συλλογικής συμπεριφοράς. Κάτι που καταγράφηκε και πρώτη φορά επίσημα στην πέμπτη αναθεωρητική έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου για τις Ψυχικές Διαταραχές ή DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-V) της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, αλλά και στις σχετικές οδηγίες στο International Classification of Diseases του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Σπύρος Μανουσέλης. Η σύγχρονη «επιδημία της κατάθλιψης» αποτελεί, άραγε, εκδήλωση μιας εγκεφαλικής ψυχοπαθολογικής συμπεριφοράς ή, αντίθετα, είναι μόνο η «διαφημιστική επινόηση» για την προώθηση αντικαταθλιπτικών φαρμακευτικών προϊόντων, όπως διατείνονται ορισμένοι κοινωνικοί ψυχολόγοι και ψυχοθεραπευτές; Η απάντηση εξαρτάται από το πώς ορίζει κανείς και άρα με ποια κριτήρια αναγνωρίζει αυτή την «αποκλίνουσα» συμπεριφορά
Η έδρα όλων των φοβικών και βίαιων συμπεριφορών
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Σούζη Παλαιοκώστα
Σπύρος Μανουσέλης. Τι συμβαίνει όταν βραχυκυκλώνει το εγκεφαλικό μας κύκλωμα φόβου-βίας; Και γιατί η τυφλή ανθρώπινη βία είναι συνήθως γένους αρσενικού; Οι έρευνες των βιοψυχολογικών μηχανισμών της ανθρώπινης επιθετικότητας και των φόβων που μας προκαλεί προσφέρουν κάποιες πειστικές απαντήσεις τόσο για τα ενδογενή όσο και για τα εξωγενή αίτια της βίας και του φόβου. Ομως, ενώ αναμφίβολα υπάρχουν κάποια βιολογικά αίτια για τις πιο ακραίες επιθετικές και φοβικές συμπεριφορές μας, η κοινωνική εγκληματικότητα δεν οφείλεται αποκλειστικά ή, έστω, πρωτίστως σε βιολογικά αίτια.
Μπούλινγκ στον φονικό εγκέφαλο
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Σπύρος Μανουσέλης. Γιατί η «τυφλή» βία και ο παραλυτικός φόβος που τη συνοδεύει αποτελούν πλέον τα σταθερά και δυσεξάλειπτα συστατικά της εγκεφαλικής και κοινωνικής ζωής μας; Για τις σύγχρονες νευροεπιστήμες τόσο το ανατομικό υπόστρωμα όσο και τα λειτουργικά εγκεφαλικά κυκλώματα του φόβου και της βίας εμπλέκονται άμεσα και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους προκειμένου να καθορίσουν τις αντιδράσεις του οργανισμού μας στις αφόρητες πιέσεις και στις καταστροφικές αλλαγές που βιώνει. Διαβάζοντας κανείς για αυτά τα πρόσφατα επιστημονικά επιτεύγματα, καλό θα ήταν να έχει πάντα κατά νου ότι κάθε προσπάθεια για μια αποκλειστικά νευροβιολογική εξήγηση του κυκλώματος της ανθρώπινης βίας και του φόβου μπορεί να λειτουργήσει νομιμοποιητικά και τελικά απανθρωποποιητικά: εκλογικεύοντας ή δικαιολογώντας «επιστημονικά» τις πιο απάνθρωπες και αντικοινωνικές πράξεις βίας.
Γενετική μελέτη στη Βρετανία αποκάλυψε 60 νέες παθήσεις
Επιλέγων ή Συντάκτης Φώτης Νυχτολέας
Περίπου 5.500 άτομα με σοβαρές αναπτυξιακές διαταραχές γνωρίζουν πλέον τη γενετική αιτία της κατάστασής τους, χάρη σε μια μεγάλη βρετανική μελέτη. Περισσότερες από 13.500 οικογένειες από 24 περιφερειακές υπηρεσίες γενετικής σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, συμμετείχαν στη μελέτη Deciphering Developmental Disorders (DDD), μια συνεργασία μεταξύ του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) και του Ινστιτούτου Wellcome Sanger, το οποίο ειδικεύεται στην ανάλυση DNA.
Εντοπίστηκαν αποτυπώματα του ψεύδους στον ψευδοπλόκο εγκέφαλο
Επιλέγων ή Συντάκτης Μανώλης Ροσμαράκης
Σπύρος Μανουσέλης. Η ανίχνευση των εγκεφαλικών προϋποθέσεων του «συνδρόμου του Πινόκιο» ● Ποιες είναι οι εγκεφαλικές προϋποθέσεις για τη δημιουργία των μικρών και των μεγάλων ψεμάτων που λένε οι άνθρωποι; Πρόσφατες έρευνες σχετικά με τις εγκεφαλικές δομές που ενεργοποιούνται όποτε λέμε ψέματα, έδειξαν ότι στον εγκέφαλό μας ενεργοποιούνται διαφορετικές δομές του προμετωπιαίου φλοιού, ανάλογα με το αν λέμε «λευκά» ή «μαύρα» ψέματα ● Υπάρχει άραγε μια φερέγγυα και αξιόπιστη μηχανή ανίχνευσης του ψεύδους; Η απάντηση είναι ένα κατηγορηματικό «όχι».