Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Τετάρτη, 01 Απριλίου 2026 12:33

Τελικά δεν ήταν πρωταπριλιάτικο, ήταν δυστυχώς αλήθεια....ναι, πρωταπριλιά έφυγε ο ποιητής που αγάπησε το λαϊκό τραγούδι

Επιλέγων ή Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

gorpas«Θα καταργήσω τον ουρανό, θα καταργήσω τη γη και θ’ αφήσω μόνο ένα ουζερί για ένα πιοτό, για ένα τραγούδι, για ένα χορό κ’ εσύ να περνάς απ’ έξω» (Αναπόληση, συλλογή Πανόραμα, 1975).

Κώστας Μπαλαφούτης. Εχω ακούσει πολλά, διαφορετικά και αντιφατικά για τον Θωμά Γκόρπα.

Ομως ακόμη και αυτά για τα οποία τον «κακολογούν» σε εμένα φαντάζουν γοητευτικά. Ισως γιατί μου ταιριάζει το έργο του με τις πολλαπλές αναφορές στο λαϊκό τραγούδι και στους εκπροσώπους του.

Το έπραξαν κι άλλοι συνοδοιπόροι του, ίσως όμως όχι με τόση λατρεία και τέτοια «εμμονή».
 Τα λαϊκά τραγούδια μοιάζουν με πουλιά

μαύρα περήφανα έρημα ωραία και προδομένα
μεσ’ απ’ τα σπλάχνα των Τσιτσάνηδων πετάγονται καθώς
μεσ’ απ’ τα σπλάχνα του εργάτη: Σας μισώ
μεσ’ απ’ τα σπλάχνα του φαντάρου: Δεν θέλω
καθώς μεσ’ απ’ τα σπλάχνα του εραστή πετάγεται: Τι μπορώ
να κάνω για σένα αγάπη μου; Και κλαίει…
(Τα λαϊκά τραγούδια, συλλογή Παλιές ειδήσεις, 1966)

Ορισμένοι, δε, στίχοι λαϊκών τραγουδιών παρεμβάλλονται αυτούσιοι σε πονήματά του. Ενδεικτικοί είναι και ορισμένοι τίτλοι ποιημάτων του: Με τον τρόπο του Στέλιου Καζαντζίδη, Ακούγοντας δημοτικό τραγούδι, Μπουζουκτσίδικο 1966, Απόστολος Χατζηχρήστος κ.ά. 

Την «Αμαξα μες στην βροχή» την τραγουδάμε όλοι
Μα ο Χατζηχρήστος ρε παιδιά διψάει και κρυώνει
Στον Κάτω Κόσμο μοναχός, μόνος και ξεχασμένος
Με το μπουζούκι του αγκαλιά, βουβός φαρμακωμένος

Ο Θωμάς Γκόρπας γεννήθηκε στο Μεσολόγγι στις 20 Οκτωβρίου 1935. Με τη ζωή και το έργο του αμφισβήτησε θεσμούς, δογματισμούς, κάθε μορφή κατεστημένης εξουσίας, ακόμα και τον θάνατο. Βλέπετε, έφυγε Πρωταπριλιά του 2003.

Το 1954 εισάγεται στην Πάντειο, χωρίς όμως τελικά να πάρει το πτυχίο του. Συνέχισε να ζει στην Αθήνα κάνοντας διάφορα επαγγέλματα: εργάτης, λογιστής, παλαιοβιβλιοπώλης, επιμελητής εκδόσεων και σταδιακά πέρασε στη δημοσιογραφία. Συχνάζει στο πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας στη Στοά Μαυρίδη, στο Πατάρι του Λουμίδη και στο Βυζάντιο, που θα αποτελέσουν και το ντεκόρ πολλών πεζών και ποιημάτων του: «Ο Λουμίδης τω καιρώ εκείνω ήταν ένας μόντζος. Εκεί καθόμασταν πρωινά, μεσημέρια, βράδια και χαζεύαμε ήλιους και φεγγάρια μέσα από τα τζάμια και τα μελλοντικά τραγούδια μεσ’ απ’ τα σπλάχνα μας…».

Τον Ιανουάριο του 1957, στο περιοδικό «Λογοτέχνης» δημοσιεύεται το ποίημά του «Αθήνα 1956, οδός Αθηνάς». Θα ακολουθήσουν οι συλλογές «Σπασμένος καιρός» (1957), «Παλιές ειδήσεις» (1966), «Πανόραμα» (1975), «Στάσεις στο μέλλον» (1979 – συγκεντρωτική έκδοση), «Περνάει ο στρατός…» (1980, με απομυθοποιητικές φωτογραφίες και έγγραφα), «Τα θεάματα» (1983), «Τα ποιήματα, 1957-1983» (1995, εκδόσεις Γαβριηλίδης – συγκεντρωτική έκδοση στην οποία προστίθενται οι συλλογές «Ανεξάρτητα», «Γιουσουρούμ», «Ο μεγάλος δρόμος», «Το πατάρι»). Παράλληλα θα εκδώσει τις μελέτες «Διάγραμμα ιστορίας της νεοελληνικής λογοτεχνίας» (1966), «Το πανηγύρι τ’ Αη Συμιού» (1972), «Περιπετειώδες, κοινωνικό και μαύρο νεοελληνικό αφήγημα, 1850-1950» (1981).

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 είναι από τους εμπνευστές της Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Λεσχών και λίγο αργότερα επιμελείται περιοδικά, εφημερίδες, γράφει για το θέατρο και τον κινηματογράφο, υπογράφει σενάρια που γίνονται ταινίες (Βλάχικος Γάμος, Αγάπη που δεν σβήνει ο χρόνος, Τι κι αν γεννήθηκα φτωχός κ.ά.), φωτίζει το θέμα του Καραγκιόζη και διδάσκει ιστορία λογοτεχνίας και αγωγής του λόγου σε θεατρική σχολή.

Υπήρξε από τους πρωτοπόρους της «μπιτ» σκηνής στην Ελλάδα και το 1979 εκπροσώπησε τη χώρα μας στο πρώτο διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Μπιτ της Ρώμης. Από το 1975 έως το 1980 έζησε στο Παρίσι, όπου και έργα του μεταφράστηκαν στη γαλλική γλώσσα. Ηταν ένθερμος υποστηρικτής και γνώστης του λαϊκού τραγουδιού και των εκπροσώπων του γράφοντας διεισδυτικά κείμενα με αφορμή την προσωπικότητα και την πολύτιμη εργογραφία τους.

Λάτρευε τον Καζαντζίδη, τον Τσιτσάνη και ταυτόχρονα είχε ξεχωριστή αδυναμία και στους λιγότερο «παρασημοφορημένους» αλλά ουσιαστικούς καλλιτέχνες, σαν τους Χρυσίνη, Καραπατάκη, Λαύκα, Κυριαζή, Καρανικόλα κ.ά., που τους είχε γνωρίσει από κοντά.

 Τα λαϊκά τραγούδια πετάγονται σαν πουλιά μέσα από το σπλάχνα των Τσιτσάνηδων  

όπως μέσα από τα σπλάχνα του εργάτη, του φαντάρου, του εραστή πετάγονται οι επιθυμίες, ομολογημένες και μη. 

Σ.Δ. Ο Γκόρπας πολλά φευγάτα φεγγάρια του '70 με είχε συνεπάρει για τα καλά, τόσο ώστε έφτασα στα άκρα,. Μιλούσα λοιπόν γι'αυτόν σε φίλους και φίλες και κάποιες φορές μάλιστα όλο χαρά τους απάγγειλα και στίχους του, μα εντελώς στα κουφά. 

stagona4u.gr/ Ο “ωραίος καταραμένος ποιητής Θωμάς Γκόρπας”  

 poiein.gr/2006/ Θωμάς Γκόρπας, Αφιερωμένα Εξαιρετικά  

Νυχτερινός Επισκέπτης, ενημερωτική εκπομπή του δημοσιογράφου Αρη Σκιαδόπουλου.

youtu.be/ Ο Θωμάς Γκόρπας στον Αρη Σκιαδόπουλο 1997   

Στο επεισόδιο αυτό συνομιλεί με τον Μεσολογγίτη ποιητή Θωμά Γκόρπα ο οποίος αναφέρεται στο έργο του,στην ενασχόλησή του με τη δημοσιογραφία, στο κίνημα των νέων κινηματογραφιστών και την ένταξή του στο χώρο της Αριστεράς. Μετά τον πρόλογο του αφηγητή, ο Μεσολογγίτης ποιητής μιλάει, από το χώρο του γραφείου του, για τη γενέτειρά του, αναφερόμενος σ αυτήν σαν μία από τις πιο εύφορες λογοτεχνικά περιοχές της χώρας. Ακόμη, αναφέρεται σε άλλους ποιητές του 20ού αιώνα, στη μετα-σουρεαλιστική ποίησή του, στα βιβλία που έχει εκδώσει καθώς και στις επιρροές του. Μιλάει για τις σπουδές του και συσχετίζει το χθες με το σήμερα στη δημοσιογραφία. Κάνει λόγο για την ιδεολογική ένταξή του στο χώρο της Αριστεράς και την κατάρρευση του μαρξισμού. Τέλος, αναφέρεται στην ενασχόλησή του με το κίνημα των νέων κινηματογραφιστών αλλά και τον ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ και την παράδοση. Καθ όλη τη διάρκεια της συνέντευξης παρεμβάλλονται φωτογραφίες από εξώφυλλα βιβλίων του, πλάνα της πόλης του ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ, από οικογενειακές στιγμές και από τα στέκια του ποιητή, ενώ παράλληλα ο ίδιος παρουσιάζει αποσπάσματα έργων του.

 

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 01 Απριλίου 2026 17:21
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Τελευταία άρθρα από τον/την Λάκης Ιγνατιάδης

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση