Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Τετάρτη, 25 Μαρτίου 2026 19:10

Για το βραβείο Abel (το επονομαζόμενο Νόμπελ των μαθηματικών) που απονεμήθηκε φέτος για πρώτη φορά από το 2003 που ξεκίνησε, σε έναν Γερμανό με το όνομα Γκερτ Φάλτιγκς

Επιλέγων ή Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

abel1Μία γνώση απ'αυτές που χρήσιμες σίγουρα δεν είναι αλλά κάτι τι προσθέτουν στο πολιτισμικό σύμπαν ανθρώπων που το έχουν να το εμπλουτίζουν με τέτοιες πληροφορίες.Το πιο πιθανόν είναι πως οι ψαγμένοι συνάνθρωποί μας σε τέτοια θέματα θα γνωρίζουν ότι Νόμπελ μαθηματικών δεν υπάρχει και κακό δεν είναι και όσοι έχουν μια κλίση σε τέτοια θέματα να το μάθουν. Και γιατί δεν υπάρχει; Πέρα από ένα αστικό μύθο που κυκλοφορεί ευρέως, το βέβαιο είναι πως ο Άλφρεντ Νόμπελ δεν συμπεριέλαβε τον κλάδο των μαθηματικών στη διαθήκη του το 1901 , πιθανότατα επειδή θεωρούσε ότι τα μαθηματικά δεν προσφέρουν άμεση, πρακτική ωφέλεια στην ανθρωπότητα σε σχέση με τη φυσική ή τη χημεία.

Ότι με τα χρόνια η κυριάρχη άποψη στους κύκλους των επιστημών άλλαξε άρδην και σχεδόν όλοι συμφωνούν πως άμεσα κι έμμεσα τα μαθηματικά είναι η ζωωδότρια επιστήμη όλων των άλλων θετικών επιστημών ακόμα και αυτά που χαρακτηρίζονται ως θεωρητικά μαθηματικά και που πολλαπλασιάζονται από την ίδια δυναμική των μαθηματικών δίχως να φαίνεται ότι έχουν απολύτως καμία χρησιμότητα. Μια ερώτηση που είχα κάνει στον εαυτό μου πριν χρόνια είναι αν κάποτε θα σταματήσουν οι άνθρωποι να ανακαλύπτουν ,σύμφωνα με τον Πλάτωνα, νέα μαθηματικά ή σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, να επινοούν νέα μαθηματικά, και τι θα σημαίνει αυτό άραγε για τα μαθηματικά και τη σχέση τους με την ανθρωπότητα. Ναι, προφανώς απάντηση δεν μπόρεσα να δώσω τότε που ήμουν μικρός και αδαής, και φαντάζομαι και ούτε κανείς άλλος θα μπορέσει τα επόμενα πολλά πολλά χρόνια, το ερώτημα όμως δεν παρουσιάζει ένα ενδιαφέρον, έστω δίχως καμία φανερή χρησιμότητα; 

Βασικά τα μαθηματικά πολλά δίνουν σε όλες τις επιστήμες και ότι παίρνουν απ'αυτές είναι οι προκλήσεις και διάφορα ερεθίσματα. Σ'αυτό κατέληξε στον 21ο αιώνα και η Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων και αποφάσισε να καθιερώσει το τρόπον τινά Νόμπελ για τα Μαθηματικά με το όνομα Βραβείο Άμπελ. Όπου Νιλς Χένρικ Άμπελ σπουδαίος Νορβγηγός Μαθηματικός, που το 2002 που πήρε την απόφαση η Νορβηγική κυβέρνηση ήταν τα 200 χρόνια από τη γέννησή του. abel2 Κι έτσι προέκυψε το βραβείο Άμπελ που το απονέμει μια πενταμελής επιτροπή μαθηματικών σε ετήσια βάση σε μαθηματικούς με εξαιρετικά επιτεύγματα και συνοδεύεται από το ποσό των 740 χιλ. ευρώ. Όσο για τον Άμπελ ( ΕΔΩ- ma8imatikos.gr/niels-henrik-abel) όσοι ενδιαφέρονται πιστεύω πως έχει ενδιαφέρον να μάθουν για το εξαιρετικό έργο που παρήγαγε στα 27 φτωχά και κακότυχα χρόνια που έζησε στη Νορβηγική γη. Να προσθέσουμε πως ο Άμπελ πέθανε από φυματίωση. Να προσθέσω επίσης το σχόλιο που εγραψε ο φίλος Μάκρας στο fb: Stratos Makras: Πάντως Λάκη ο Niels Abel, παρά τις δύσκολες συνθήκες της ζωής του ήταν ένας χαρούμενος μαθηματικός, όπως ήταν και ο Jean Lerond D' Alembert. Και στο σχόλιο που έγραψα Θεολόγος Ιγνατιάδης / Stratos Makras Και καλότυχος όμως που βρέθηκε στο δρόμο του εκείνος ο καθηγητής που τον βοήθησε τα μάλα σε όλα. Η απάντηση Stratos Makras / Θεολόγος Ιγνατιάδης Αν ο προηγούμενος καθηγητής του δεν είχε σκοτώσει, κυριολεκτικά, στο ξύλο έναν συμμαθητή του η ζωή του ίσως ήταν διαφορετική αλλά αυτά ποιος τα ξέρει;

Το πρώτο βραβείο Άμπελ απενεμήθη το 2003 στον Γάλλο Μαθηματικό Ζαν Πιέρ Σελ. Ως προς την εθνικότητα το βραβείο αυτό το έχουν κερδίσει Αμερικανοί 9, Ρωσοαμερικανοί 2, Ουγγροαμερικανοί 2, Ινδοαμερικανοί 1, Βελγοαμεριακνοί 1, Άγγλοι 2, Καναδάς 1, Γάλλοι 5, Ρωσογάλλοι 1, Σουηδοί 1, Βέλγοι 1, Ισραηλίτες 2, Αργεντίνοι 1, Γιαπωνέζοι 1, και το 2026 ο μοναδικός μέχρι τώρα Γερμανός Γκέρτ Φάλτινγκς. Το 2019 είχαμε την μοναδική γυναίκα μαθηματικό Κάρεν Ούλενμπεγκ καθηγήτρια στο Ώστιν του Τέξας που βραβεύτηκε.  Ας ελπίσουμε ότι μέσα στον 21ο θα βραβευτούν και άλλες πολλές γυναίκες.

Είναι ένα θέμα πάντως το αν γενικά στις επιδόσεις των γυναικών στις θετικές επιστήμες πιο σημαντικό ρόλο παίζει το φύλο ή οι κοινωνικοί ρόλοι με ότι αυτοί συνεπάγονται. Άραγε αυτή η ψαλίδα που υπάρχει χιλιετίες τώρα είναι δυνατόν να κλείνει αισθητά τους επόμενους αιώνες ή να το θέσω αλλιώς, την εν δυνάμει ισότητα σ'αυτές τις επιστήμες να την θεωρήσουμε και ένα κριτήριο γενικά της ισότητας των φύλων; Αλήθεια δεν ξέρω. Εσείς τι λέτε; Ξέρω όμως πως μου φαίνεται σχεδόν απίθανο κάποτε σε αθλητικές αναμετρήσεις να βγαίνουν νικήτριες οι γυναίκες κι αυτό να θεωρείται φυσιολογικό. Ακόμα και αθλήματα που συνδυάζουν τέχνη και εννοείται με δύναμη, να όπως ας πούμε το ποδόσφαιρο.

Να συμειώσουμε εδώ ότι τα βραβεία είναι περισσότερα από τις χρονιές γιατί υπήρξαν χρονιές που δώθηκαν σε δύο ή και σε τρεις ακόμα μαθηματικούς. Για περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά τους 31 μαθηματικούς που βραβεύτηκαν από το 2003 με το βραβείο Άμπελ και για ποια εργασία τους στο wikipedia.org. Αν τώρα κάποτε, λέμε τώρα, βραβευθεί με το Άμπελ ένας Έλληνας, που θα ήταν πιο υψωμένο μέσα μου αν θα ζει και θα εργάζεται στην Ελλάδα, είτε ζω είτε όχι τότε, να ξέρετε ότι θα χαρώ. Παίζει όμως στον νεκρό να μην του κάνει ούτε κρύο ούτε ζέστη, έτσι δεν είναι;

Το Βραβείο Abel 2026 απονεμήθηκε στον Gerd Faltings τον πρώτο Γερμανό που λαμβάνει αυτή τη σημαντική διάκριση, αντίστοιχη του Νόμπελ.

Η Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων τον βράβευσε για τη συμβολή του στην αριθμητική γεωμετρία και ειδικότερα για την ανάπτυξη ισχυρών μεθόδων και την επίλυση μακροχρόνιων Διοφαντικών εξισώσεων, όπως εκείνες των Louis Mordell και Serge Lang.

Το έργο του Faltings έχει μεταμορφώσει τον κλάδο, καθώς συνδυάζει τη μελέτη των αριθμών με τη γεωμετρία. Το 1983 έγινε διεθνώς γνωστός όταν απέδειξε με εντελώς νέες μεθόδους την εικασία του Mordell, η οποία αφορούσε το πλήθος των ρητών λύσεων σε ορισμένες πολυωνυμικές εξισώσεις. Η εικασία αυτή, που είχε διατυπωθεί το 1922 και θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολη, αποδείχθηκε τελικά σωστή και έκτοτε είναι γνωστή ως θεώρημα του Faltings. Το αποτέλεσμα αυτό είχε βαθιές συνέπειες για τη μελέτη των Διοφαντικών εξισώσεων και επηρέασε σημαντικά μεταγενέστερες εξελίξεις, όπως η απόδειξη του Τελευταίου Θεωρήματος του Φερμά από τον Andrew Wiles, στην οποία ο Faltings συμμετείχε στη διαδικασία ελέγχου.

Η ιδέα πίσω από αυτά τα προβλήματα έχει ρίζες ήδη από την αρχαιότητα, με τον Διόφαντο της Αλεξάνδρειας να μελετά εξισώσεις που σχετίζονται με Πυθαγόρειες τριάδες. Στη σύγχρονη προσέγγιση, η ύπαρξη λύσεων συνδέεται με γεωμετρικές ιδιότητες των εξισώσεων, όπως το γένος μιας αλγεβρικής καμπύλης, δηλαδή τον αριθμό των «οπών» της. Όταν το γένος είναι μεγαλύτερο του 1, οι λύσεις δεν είναι άπειρες αλλά πεπερασμένες, γεγονός που εξηγεί και τη σημασία του θεωρήματος του Faltings.

 Ο Φάλντιγκς γεννήθηκε  το 1954 στο Γκελζενκίρχεν από γονείς ακαδημαϊκούς και σπούδασε μαθηματικά και φυσική στο Πανεπιστήμιο του Μύνστερ και σε πολύ νεαρή ηλικία έγινε καθηγητής, ενώ εργάστηκε και σε κορυφαία πανεπιστήμια όπως το Harvard και το Princeton. Το 1986 τιμήθηκε με το Fields Medal*, ενώ συνολικά θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης αριθμητικής γεωμετρίας, με έργο που επηρέασε βαθιά την εξέλιξη των μαθηματικών.

Ο Faltings είναι επίτιμος διευθυντής του Max Planck Institute for Mathematics, ενός κορυφαίου κέντρου μαθηματικής έρευνας, όπου έχουν εργαστεί και άλλοι διακεκριμένοι μαθηματικοί όπως ο Peter Scholze.

Η απονομή του βραβείου, η οποία συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο περίπου 740.000 ευρώ και θεωρείται μία από τις υψηλότερες τιμές στον χώρο των μαθηματικών, θα πραγματοποιηθεί στις 26 Μαΐου 2026 στο Όσλο από τον διάδοχο του νορβηγικού θρόνου πρίγκηπα Haakon.

* Το Μετάλλιο Φιλντς, επίσημα γνωστό ως Διεθνές Μετάλλιο για Εξαιρετικές Ανακαλύψεις στα Μαθηματικά είναι βραβείο που απονέμεται σε δύο, τρεις ή τέσσερις μαθηματικούς κάτω των 40 ετών σε κάθε διεθνές συνέδριο της Διεθνούς Μαθηματικής Ένωσης (IMU), το οποίο διεξάγεται κάθε τέσσερα χρόνια. Το όνομα του βραβείου είναι προς τιμήν του Καναδού μαθηματικού Τζον Τσαρλς Φιλντς  , ο οποίος εγκαινίασε το βραβείο, σχεδίασε το μετάλλιο και ανέλαβε την κάλυψη του χρηματικού ποσού των 15χιλ δολαρίων Καναδά που συνοδεύει το βραβείο. Το βραβείο απονεμήθηκε για πρώτη φορά το 1936 στον Φινλανδό μαθηματικό Λαρς Άλφορς και στον Αμερικανό μαθηματικό Τζέσι Ντάγκλας

Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 29 Μαρτίου 2026 13:01
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Τελευταία άρθρα από τον/την Λάκης Ιγνατιάδης

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση