Στον φυσικό κόσμο, οι τεράστιες περιοχές του ΑΜΑΖΟΝΙΟΥ, του CERRADO και του ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ προστατεύονται μέσω προγραμμάτων όπως PROJETO AR, ARPA FOR LIFE, και του αυστηρού FOREST CODE, που υποχρεώνει κάθε ιδιοκτήτη γης στην Αμαζονία να διατηρεί 80% ΑΝΕΓΓΙΧΤΟ το οικόπεδο κάτι αδιανόητο για Ευρώπη . Οι τεχνικές αποκατάστασης περιλαμβάνουν ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ (REFORESTATION), ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ (NATURAL REGENERATION), και σύνθετα συστήματα ΑΓΡΟΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ (AGROFORESTRY), όπου καφές, κακάο και μπανάνα καλλιεργούνται κάτω από σκίαση δέντρων, απορροφώντας έως 10 ΤΟΝΟΥΣ CO₂/ΕΚΤΑΡΙΟ/ΕΤΟΣ. 

Τους σχεδιασμούς αυτούς επιβλέπουν φορείς όπως:

• EMBRAPA (ΕΘΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΓΡΟΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ)

• IBAMA (ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ)

• ICMBio (ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ)

• MINISTÉRIO DO MEIO AMBIENTE (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ)

• Πανεπιστήμια USP, UFRJ, UFPR, UNESP

• Το διαστημικό ινστιτούτο INPE με δορυφόρους CBERS και συστήματα παρακολούθησης αποψίλωσης.

Στον αστικό κόσμο, πόλεις όπως ΚΟΥΡΙΤΙΜΠΑ, ΣΑΟ ΠΑΟΛΟ, ΜΠΕΛΟ ΟΡΙΖΟΝΤΕ, ΡΙΟ ΝΤΕ ΤΖΑΝΕΪΡΟ και ΜΑΝΑΟΥΣ θεωρούνται πρωτοπόρες. 

Η ΚΟΥΡΙΤΙΜΠΑ ανέπτυξε τα ΠΑΡΚΑ-ΣΦΟΥΓΓΑΡΙΑ, πράσινες λεκάνες που απορροφούν όμβρια και προστατεύουν από πλημμύρες Η πόλη φύτεψε 1,5 ΕΚΑΤ. ΔΕΝΤΡΑ με συμμετοχή σχολείων και πολιτών.  

Δημιούργησε πράσινους διαδρόμους και εφάρμοσε πρώτη στον κόσμο το BRT – BUS RAPID TRANSIT, ένα δίκτυο λεωφορείων σε αποκλειστικές λωρίδες, που μειώνει εκπομπές, χρόνο διαδρομής και θερμική καταπόνηση. Ταυτόχρονα ανέπτυξε το GREEN BUS SYSTEM, όπου πράσινες λεωφορειακές αρτηρίες σκιάζονται από δέντρα, ρίχνοντας τη θερμοκρασία των δρόμων κατά 2–3°C.

Αυτός ο συνδυασμός πράσινου και μεταφορών σχεδιάστηκε από τον δήμαρχο JAIME LERNER, ο οποίος έθεσε τη βάση της σύγχρονης οικολογικής πολεοδομίας λέγοντας ότι «Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΝΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ,ΟΧΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΦΘΟΝΟΙΑ».

Στον κοινωνικό κόσμο, οι φαβέλες του ΡΙΟ ΝΤΕ ΤΖΑΝΕΪΡΟ, του ΣΑΟ ΠΑΟΛΟ και του ΜΠΕΛΟ ΟΡΙΖΟΝΤΕ αποτελούν μία από τις πιο δημιουργικές οικολογικές σκηνές του πλανήτη. Εκεί δραστηριοποιούνται ισχυροί συνεταιρισμοί όπως οι COOPERATIVAS DE CATADORES, που οργανώνουν ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΜΠΟΥΚΑΛΙΩΝ, χαρτιού, μετάλλου και ηλεκτρονικών. Οι κάτοικοι μαζεύουν πλαστικά μπουκάλια και τα ανταλλάσσουν με τρόφιμα, εισιτήρια μεταφορών ή είδη πρώτης ανάγκης — ένα μοντέλο κοινωνικής και περιβαλλοντικής οικονομίας

Προγράμματα όπως FAVELA VERDE και HORTA NA LAJE μετατρέπουν ταράτσες σε φυτεμένα δώματα, δημιουργούν μικρούς αστικούς λαχανόκηπους, εγκαθιστούν συλλογή όμβριων και επιδιορθώνουν κοινόχρηστους χώρους. Οι παρεμβάσεις αυτές κατεβάζουν τη θερμοκρασία κατά 3–4°C, αυξάνουν την ασφάλεια και ενισχύουν το κοινωνικό δίκτυο. Πολλοί κάτοικοι εκπαιδεύονται ως «οικο-συντονιστές», αναλαμβάνοντας τη διαχείριση του πρασίνου σε ολόκληρη γειτονιά.

ΠΩΣ ΟΙ ΦΤΩΧΕΣ ΦΑΒΕΛΕΣ ΚΑΝΟΥΝ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΤΑΡΑΤΣΕΣ — ΚΑΙ ΤΙ ΚΕΡΔΙΖΟΥΝ

Οι φαβέλες του ΡΙΟ ΝΤΕ ΤΖΑΝΕΪΡΟ, του ΣΑΟ ΠΑΟΛΟ και του ΜΠΕΛΟ ΟΡΙΖΟΝΤΕ αποδεικνύουν ότι η πράσινη πολιτική δεν είναι πολυτέλεια — είναι ανάγκη. Εκεί οι κάτοικοι φτιάχνουν πράσινα δώματα, αστικούς κήπους, συλλογή όμβριων, πράσινους τοίχους και ανακύκλωση πλαστικών — μόνοι τους, χωρίς εργολάβους, χωρίς επιδοτήσεις, χωρίς κρατική υποστήριξη.

Χτίζουν με ό,τι έχουν:

– ελαφρά υποστρώματα από ανακυκλωμένα υλικά,

– θρυμματισμένα μπουκάλια ως αποστράγγιση,

– χώμα λίγων εκατοστών,

– φυτά ανθεκτικά (αλόη, βασιλικός, τομάτες, πιπεριές).

Συλλέγουν νερό της βροχής με αυτοσχέδιους σωλήνες.

Οι COOPERATIVAS DE CATADORES (συνεταιρισμοί ανακυκλωτών) δίνουν υλικά, τεχνογνωσία και ανθρώπινα χέρια.

Μέσα σε δύο ημέρες μία ταράτσα μπορεί να πρασινίσει.

Και τι κερδίζουν;

• Θερμοκρασία –3 έως –5°C στα σπίτια.

• Λιγότερο κλιματιστικό → μικρότερο κόστος ζωής.

• Φρέσκια τροφή από τη δική τους ταράτσα.

• Καθαρότερο αέρα και λιγότερη σκόνη.

• Καλύτερη ασφάλεια: οι ζωντανοί χώροι δεν εγκαταλείπονται.

• Μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή.

Αυτό ακριβώς αποδεικνύει ότι η οικολογία είναι κοινωνική πολιτική.

Παράλληλα, η Βραζιλία έχει αναπτύξει ένα προηγμένο σύστημα διάγνωσης και ενίσχυσης δέντρων:

• ΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ (VTA) για μορφολογία, δομή και αστοχίες.

• ΗΧΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ – SONIC TOMOGRAPHY για σήψη, κοιλότητες και ρηγματώσεις.

• RESISTOGRAPH για διάτρηση υψηλής ακρίβειας.

• ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ – EIT για αγωγιμότητα ιστών και πρώιμες βλάβες.

• SPAD ΜΕΤΡΗΣΗ ΧΛΩΡΟΦΥΛΛΗΣ, SAP FLOW ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ, POROMETER για διαπνοή και φωτοσύνθεση.

• Συνδυασμός με δορυφορικό NDVI, σύστημα SINDI, δορυφόρους CBERS και δεδομένα INPE.

• ΕΔΑΦΙΚΗ & ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ της ριζόσφαιρας.

• ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ για δείκτες στρες (HSP, CAT, SOD).

Για ενίσχυση του δέντρου εφαρμόζουν:

• ΕΝΔΟΚΟΡΜΙΚΕΣ ΕΓΧΥΣΕΙΣ – TREE IV

• ΒΙΟΔΙΕΓΕΡΤΕΣ ΜΥΚΟΡΡΙΖΑΣ

• ΟΡΜΟΝΙΚΑ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΑ ΦΥΚΙΩΝ – ΧΟΥΜΙΚΑ – ΒΕΤΑΪΝΕΣ

• ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ

• STRESS HARDENING στα φυτώρια ,δηλ δημιουργούν φυτά με αντοχές για το περιβάλλον που θα μεγαλώσουν.

Σε όλες αυτές τις δράσεις συμμετέχουν κρατικοί και δημοτικοί φορείς όπως:

• SECRETARIAS MUNICIPAIS DE MEIO AMBIENTE (ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ)

• CONAMA (ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ)

• Πανεπιστημιακά εργαστήρια στη USP, UFPR, UFRJ, UNESP

• Κοινότητες, συνεταιρισμοί και δίκτυα πολιτών.

Γι’ αυτό η Βραζιλία είναι μπροστά: όχι επειδή είναι τέλεια ή πλούσια, αλλά επειδή αναγκάστηκε να συνδυάσει ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ — ΚΟΙΝΩΝΙΑ — ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ — ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ — ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΠΟΛΙΤΩΝ. Μια χώρα με βαθιά φτώχεια και ανισότητες έχει καταφέρει να αναπτύξει μερικές από τις πιο δημιουργικές ιδέες για το πώς μια πόλη και μια κοινότητα μπορούν να ζουν ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΕΙΣ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ.

Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν αυτή η γνώση μπορεί να αντέξει απέναντι στην παγκόσμια πίεση για ξυλεία, σόγια και μεταλλεύματα. Εκεί κρίνεται όχι μόνο το μέλλον της Βραζιλίας αλλά και το μέλλον του πλανήτη.

ΚΑΙ ΑΥΤΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ;

Όταν κάποιος μου λέει «η μελέτη αυτά δεν γίνεται »,ειρωνικά  η απάντηση μου είναι απλή:

ΑΝ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΦΤΩΧΟΤΕΡΕΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΟΥ ΡΙΟ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ  στο ΚΕΡΑΤΣΙΝΙ–ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑ.

Στο Κερατσίνι–Δραπετσώνα:

• Ταράτσες σχολείων μπορούν να πρασινίσουν με ελαφρύ υπόστρωμα 3–4 cm.

• Δημοτικά κτίρια μπορούν να αποκτήσουν φυτεμένες στέγες με ελάχιστο κόστος.

• Οι πράσινοι άξονες που σχεδιάστηκαν στη μελέτη μπορούν να αλλάξουν μικροκλίμα γειτονιάς όπως στην ΚΟΥΡΙΤΙΜΠΑ.

• Τα NDVI δεδομένα δείχνουν ότι το θερμικό κέρδος θα είναι πραγματικό και μετρήσιμο.

Εδώ υπάρχει επιστημονική μελέτη, τεχνικά δεδομένα, χρηματοδότηση, μηχανικοί και γεωπόνοι.

Στις φαβέλες δεν υπάρχουν τίποτα από αυτά.

Και όμως το κάνουν.

Η Βραζιλία δείχνει τον δρόμο: 

ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΟΤΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ 

 ΓΝΩΣΗ ,ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ .

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ 

ΓΕΩΠΟΝΟΣ Γ.Π.Α .

Σ.Δ. Θεολόγος Ιγνατιάδης

Να υπενθυμίσουμε ότι αυτές τις μέρες στην πόλη - πύλη του Αμαζονίου Μπέλεμ, γίνεται η 30η συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή και γαι πρώτη φορά η κυβέρνηση των Η.Π.Α δεν συμμετέχει με απόφαση του Τραμπ. Αυτονόητο είναι πια ότι εδώ και κάποια χρόνια όλα όσα γίνονται υπέρ του περιβάλλοντος σε όλον τον κόσμο, να όπως αυτά που αναφέρει το παραπάνω άρθρο για τη Βραζιλία, δουλεύουν και κατά της κλιματικής αλλαγής, που όπως έχει αποδείξει η επιστήμη πρόκειται για τον μεγαλύτερο κίνδυνο που απειλεί την ανθρωπότητα. Λέμε η ανθρωπότητα, γιατί ο πλανήτης θα επιβιώσει, πάρα πολλοί όμως άνθρωποι, ιδιαίτερα από τον νότο και από τα λαϊκά στρώματα δύσης κι ανατολής θα πληρώσουν ακόμα και με την ζωή τους την ανθρωπογενή κλιματική κρίση.

Όσο για την δημοτική αρχή Κερατσινίου Δραπετσώνας μου δημιουργεί συνεχώς την εντύπωση με αυτά που κάνει και με όσα δεν κάνει, ότι στο μείζον πρόβλημα της κλιματικής κρίσης ή δεν του δίνει τη σημασία που του αρμόζει όπως το ίδιο κάνουν και κάποιες κομμουνιστογενείς κινήσεις και βαρέα κομμουνιστικά κόμματα ή ότι δεν το θεωρεί πραγματικό πρόβλημα, να κάτι κάτι κοντά στην απάτη, όπως λόγου χάρη διατείνεται ο Τραμπ.

Και έξτρα: kathimerini.gr/world/ Βραζιλία: Η μεγαλύτερη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε 15 χρόνια