Αυτή του η νίκη τοποθετεί τον ιρανό Τζαφάρ Παναχί στο βάθρο μιας εκλεκτικής κάστας δημιουργών που έχουν κερδίσει τα τρία μεγάλα βραβεία στα τρία μεγαλύτερα φεστιβάλ του κόσμου. Εκτός από το φετινό Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες είχε κερδίσει το 2015 τη Χρυσή Αρκτο στο Βερολίνο για το «Taxi» και το Χρυσό Λέοντα το 2000 στη Βενετία για τον «Κύκλο», μπαίνοντας τέταρτος στη λίστα με τους Μικελάντζελο Αντονιόνι, Ρόμπερτ Ολτμαν και Ανρί-Ζορζ Κλουζό.
Η τελετή λήξης που παρουσίασε ο Λοράν Λαφίτ ήταν συγκρατημένη σε λόγους, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στο φως του σινεμά - αυτό που χάθηκε σήμερα για αρκετές ώρες λόγω του black-out στις Κάννες και την ευρύτερη περιοχή της Νότιας Γαλλίας.
Τα βραβεία
Χρυσός Φοίνικας: στο «Eνα Απλό Ατύχημα» του Τζαφάρ Παναχί
Συγκινητική ήταν η εικόνα του Τζαφάρ Παναχί στην αίθουσα Λιμιέρ να χειροκροτείται από 2500 θεατές όρθιους και με την Κέιτ Μπλάνσετ και Ζιλιέτ Μπινός να τον περιμένουν επί σκηνής για να του παραδώσουν το Χρυσό Φοίνικα.
Φανερά συγκινημένος, ο 64χρονος Τζαφάρ Παναχί μίλησε για τη χώρα του και για την κοινότητα του σινεμά που οφείλει να ενώνει:
«Είναι δύσκολο να μιλήσω. Πριν πω οτιδήποτε να ευχαριστήσω την οικογένεια για όλο τον καιρό που ήταν κοντά μου. Και μετά όλο το συνεργείο που με ακολούθησε για να κάνουμε το φιλμ μαζί. Πιστεύω ότι είναι η πιο κατάλληλη στιγμή να ζητήσω κάτι από όλους τους Ιρανούς - που βρίσκονται στη χώρα ή έχουν καταφύγει κάπου αλλού στον κόσμο: να αφήσουμε τις διαφορές μας και να ελευθερώσουμε τη χώρα μας. Να μην αφήσουμε κανένα να μας πει τι πρέπει να κάνουμε, τι πρέπει να λέμε. Το σινεμά είναι μια κοινότητα. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να μας πει τι μπορούμε να κάνουμε και τι όχι.»
Το τι θα γίνει άμα τη επιστροφή του Παναχί στην Τεχεράνη κανείς δεν το γνωρίζει. Θα συλληφθεί από το αεροδρόμιο, ή θα υπάρξει επιείκεια, έστω και για τα μάτια του καλλιτεχνικού κόσμου;
Η ανακοίνωση του ονόματός του σήκωσε θύελλα χειροκροτημάτων, κάτι σαν πανηγυρικό δεδικασμένο για μια πολιτική δήλωση μέσα από το σινεμά ενός δημιουργού, εγνωσμένης αξίας και περιπετειώδους πορείας.
Οι Κάννες δεν έχουν διστάσει να κάνουν παρόμοιο statement στο παρελθόν. Ο Δρόμος του Γιλμάζ Γκιουνέι βραβεύτηκε με τον σκηνοθέτη φυλακισμένο και την ταινία του παράνομα προβεβλημένη, με έντονες διαμαρτυρίες από την επίσημη αντιπροσωπεία της γείτονας χώρας.
Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής: στο «Sentimental Value» του Γιοακίμ Τρίερ
«Σας ευχαριστώ πολύ, με συγκινήσατε πολύ, συνάδελφοι της Κριτικής Επιτροπής. Θέλω να μοιραστώ αυτό το βραβείο με αυτή την παρέα - την ομάδα της ταινίας, το συνεργείο και ειδικά τους ηθοποιούς μου. Είναι μεγάλο μου προνόμιο να είμαι σκηνοθέτης σας. Ζούμε σε καιρούς σκληρούς και κυνικούς Βομβαρδιζόμαστε με ανελέητες εικόνες. Ευχαριστώ το φεστιβάλ που μάς βομβαρδίζει με εικόνες ελευθερίας, αλληλεγγύης, μεγάλων ιδεών. Το σινεμά είναι μία γλώσσα διεθνής που ενώνει. Οπότε επιτρέψτε μου να μοιραστώ το βραβείο με όλους τους συναδέλφους μου από όλο τον κόσμο...»
Ο Χοακίμ Τρίερ, ο οποίος ευχαριστώντας τους συντελεστές και την οικογένειά του, στάθηκε ιδιαίτερα στον παππού του, τον επίσης σκηνοθέτη Erik Løchen που είχε έρθει στο διαγωνιστικό των Καννών με το Κυνήγι το 1960, τη χρονιά της Περιπέτειας, του Ποτέ την Κυριακή και της νικήτριας Ντόλτσε Βίτα του Φελίνι.
Βραβείο της Επιτροπής: (εξ ημισείας)
στο «Sirât» του Ολιβερ Λάσε - Ο Λάσε διηγήθηκε μια συνομιλία του με Παλαιστίνιο ταξιτζή, ο οποίος του είπε μία φράση που κρατά στην καρδιά του «εκφραζόμαστε διαφορετικά, για να γνωριστούμε».
και
στο «Ο Ηχος της Πτώσης» της Μάσα Σιλίνσκι: «Θέλω να ευχαριστήσω την ομάδα της ταινίας. Ηθελα να είναι ένας ύμνος στις γυναίκες που μέσα στις γενιές θυσιάστηκαν. Το θεωρώ πολύ σημαντικό να ακούγονται οι ιστορίες τους.»
Βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού: στον Βάγκνερ Μούρα για τον «Μυστικό Πράκτορα» του Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιου.
Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού: στην Ναντιά Μελιτί για τη «Μικρή Αδελφή» της Χαφσιά Χερζί
Βραβείο Σκηνοθεσίας: στον Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιου για τον «Μυστικό Πράκτορα».
Άλλη ταινία για τα βραζιλιάνικα διεφθαρμένα ’70ς, με το Είμαι Ακόμη Εδώ νωπό στη μνήμη και στα βραβεία της σεζόν που μόλις πέρασε, θα πείτε; Ναι, γιατί το σινεμά του Μεντόνσα δεν έχει καμία σχέση με εκείνο του Σάλλες. Είναι πιο φιλόδοξο αφηγηματικά, διαθέτει υφή, σωματικότητα, τραχύτητα, πυκνές λεπτομέρειες αλλά και αφαίρεση, πρόκληση στην πλοκή και τους χαρακτήρες, και αποπνέει απολαυστική κινηματογραφικότητα
Βραβείο Σεναρίου: στους αδελφούς Νταρντέν για τις «Νεαρές Μητέρες»
Ειδικό Βραβείο: στο «Resurrection» του Mπι Γκαν.
Χρυσή Κάμερα (για ταινία πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη): «The President's Cake» του Χασάν Χαντί (Ιράκ)
H ταινία έκανε πρεμιέρα και κέρδισε και το βραβείο κοινού στο τμήμα Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών.
Ειδική Μνεία Χρυσή Κάμερα: «Μy Father's Shadow» του Ακινόλα Ντέιβις Τζούνιορ (Νιγηρία)
Χρυσός Φοίνικας Μικρού Μήκους: «I'm Glad You're Dead Now» του Ταουφίκ Μπαρχόμ | Παλαιστίνη, Ελλάδα
Φεύγει με το χρυσό βραβείο η παραγωγή της ελληνικής Foss Productions (η ταινία γυρίστηκε εξολοκλήρου στην Ελλάδα, με ελληνική χρηματοδότηση) σε συμπαραγωγή με την γαλλική Kidam. Τρίτος Χρυσός Φοίνικας σε ταινία που φώτισε ο Γιώργος Βαλσαμής GSC.
Εκτός από το επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα όμως, οι διακρίσεις των παράλληλων τμημάτων έχουν ήδη απονεμηθεί. Όλοι οι μεγάλοι νικητές είναι πρωτοεμφανιζόμενοι σκηνοθέτες, αν και οι ταινίες τους θίγουν διαφορετικά θέματα με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Το "The Mysterious Gaze of the Flamingo" του Ντιέγκο Σέσπεντες από το "Ένα Κάποιο Βλέμμα" εξερευνά τις επιπτώσεις της εξάπλωσης του Aids στη χιλιανή διεμφυλική κοινότητα των 80s, ενώ η μαύρη κωμωδία "A Useful Ghost" του Ταϊλανδού Ρατσαπούμ Μπουνμπουντσατσόκε ("Εβδομάδα Κριτικής") αφορά την ερωτική ιστορία ανάμεσα στον πατέρα ενός εφτάχρονου και του... πνεύματος της νεκρής συζύγου του, η οποία επιστρέφει στο σπίτι ως φάντασμα που στοιχειώνει μια ηλεκτρική σκούπα! Πολύ πιο συμβατικό, το βελγογαλλικό αθλητικό δράμα "La Danse des Renards" του Βαλερί Καρνό, με δυο μεγάλα βραβεία στο "Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών", έχει για ήρωά του τον νεαρό Καμίγ, ο οποίος μετά από ένα σοβαρό ατύχημα πρέπει να αναθεωρήσει τη ζωή του, αλλά και την πυγμαχική καριέρα του. Ακολουθούν τα κυριότερα παράλληλα βραβεία.
ΕΝΑ ΚΑΠΟΙΟ ΒΛΕΜΜΑ
ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΣΚΗΝΟΘΕΤΩΝ
Καλύτερης ταινίας: La Danse des Renards του Βαλερί Καρνό
Βραβείο SACD: La Danse des Renards του Βαλερί Καρνό
Βραβείο κοινού: President's Cake του Χασάν Χαντί
ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΚΡΙΤΙΚΗΣ
Μεγάλο βραβείο: A Useful Ghost του Ρατσαπούμ Μπουνμπουντσατσόκε
Βραβείο της επιτροπής: Imago του Ντένι Ουμάρ Πιτσάεφ
Μικρού μήκους: L'mina της Ραντά Μανουφί
Βραβείο ανακάλυψης: Τεοντόρ Πελερίν (Nino)
Queer Φοίνικας: Η Μικρή Αδελφή της Χαφσιά Χερζί
Palm Dog: The Love That Remains του Χλίνουρ Πάλμασον
L’Oeil d’Or (καλύτερο ντοκιμαντέρ): Imago του Ντένι Ουμάρ Πιτσάεφ
Καλύτερη ταινία: The Mysterious Gaze of the Flamingo του Ντιέγκο Σέσπεντες
Βραβείο της Επιτροπής: A Poet του Σιμόν Μέσα Σότο
Σκηνοθεσία: Once Upon a Time in Gaza των Άραμπ και Τάρζαν Νάσερ
Αντρική ερμηνεία: Φρανκ Ντιλέιν (Urchin)
Γυναικεία ερμηνεία: Κλεό Ντιαρά (I Only Rest in the Storm)
Σενάριο: Χάρι Λάιτον (Pillion)
Με ένα διαγωνιστικό τμήμα που είχε γεννήσει μεγάλες προσδοκίες, αλλά τελικά άφησε μία μέτρια επίγευση, η κριτική επιτροπή της Ζιλιέτ Μπινός είχε δύσκολο έργο μπροστά της. Για αυτό και μοιράστηκαν τα βραβεία, αλλά η τελική απόφαση ήταν «και πολιτική, αλλά και απόφαση καρδιάς» όπως δήλωσε η Πρόεδρος.