Τρύφων Μπεκετιάδης

Τρύφων Μπεκετιάδης

kathim10Μανώλης Ανδριωτάκης: Η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη (Τ.Ν.) τείνει σήμερα να γίνει μόδα. Οπως όμως με όλα τα περίπλοκα πράγματα, πολλοί μιλούν αλλά λίγοι είναι εκείνοι που πραγματικά ξέρουν. Ο Μαξ Τέγκμαρκ ανήκει αναμφίβολα στην κατηγορία των επιστημόνων που ενώ ξέρουν καλά για τι μιλούν, αποφεύγουν να θολώνουν τα νερά. Ο Τέγκμαρκ διδάσκει Φυσική στο ΜΙΤ, είναι ο άμεσα υπεύθυνος για την πρώτη συνάντηση των σημαντικότερων ερευνητών του πεδίου το 2015 στο Πουέρτο Ρίκο και είναι ο συγγραφέας του διαφωτιστικού δοκιμίου «Life 3.0, Τι θα σημαίνει να είσαι άνθρωπος στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης».


Το βιβλίο του ανέβηκε αμέσως μετά την κυκλοφορία του το καλοκαίρι του 2017 στη λίστα ευπώλητων των New York Times, μπήκε στη λίστα των αγαπημένων της χρονιάς του Μπαράκ Ομπάμα, σύντομα μεταφράστηκε σε 32 γλώσσες, ενώ στα ελληνικά κυκλοφόρησε μόλις πρόσφατα από τις εκδόσεις Τραυλός, σε μετάφραση του Νίκου Αποστολόπουλου. Ο Τέγκμαρκ είναι συνιδρυτής του Ινστιτούτου για το Μέλλον της Ζωής, μιας πρωτοβουλίας που έλαβε γενναία χρηματοδότηση από τον διάσημο επιχειρηματία της Σίλικον Βάλεϊ, Ιλον Μασκ, και στοχεύει στην ανάπτυξη της ωφέλιμης κι ασφαλούς Τ.Ν.

 

– Κύριε Τέγκμαρκ, εφόσον δεν γνωρίζουμε τι θα συμβεί αν επιτύχουμε την κατασκευή τεχνητής γενικής νοημοσύνης (ΤΓΝ), τι είναι όλες αυτές οι σχετικές προβλέψεις που ακούμε και διαβάζουμε τον τελευταίο καιρό;   
– Νομίζω ότι το σημαντικό δεν είναι να προσπαθούμε να προβλέψουμε αυτά που μπορεί να συμβούν αν καταφέρουμε να κατασκευάσουμε ΤΓΝ, αλλά πρώτα να αναρωτηθούμε τι θέλουμε να συμβεί, και έπειτα να δούμε τι συγκεκριμένα βήματα πρέπει να κάνουμε για να φτάσουμε εκεί. Γιατί στην πραγματικότητα μπορεί να συμβεί οτιδήποτε. Μπορεί να φτιάξουμε ένα υπέροχο μέλλον που οι φτωχοί θα γίνουν πλουσιότεροι, οι πλούσιοι πλουσιότεροι, και όλοι θα είναι ελεύθεροι και υγιείς για να ζήσουν ωραιότατα. Μπορεί να φτιάξουμε έναν δυστοπικό εφιάλτη με πρωτοφανή παγκόσμια δικτατορία. Μπορεί ακόμα να φτιάξουμε ένα μέλλον όπου οι άνθρωποι θα εξολοθρευτούν. Το ζήτημα είναι να μην καθόμαστε ως παθητικοί θεατές να αναρωτιόμαστε τι μπορεί να μας συμβεί σαν να μην μπορούμε να το επηρεάσουμε.

– Είναι η πιο σημαντική συζήτηση της εποχής μας, η ηθική της Τ.Ν.;
– Νομίζω ότι η πιο σημαντική συζήτηση της εποχής μας συνολικά είναι το τι κάνει η Τ.Ν. στην ανθρωπότητα. Βλέπουμε την Τ.Ν. σταδιακά να αντικαθιστά ολοένα και περισσότερες θέσεις εργασίας, αυξάνοντας τις οικονομικές ανισότητες καθώς οι μισθοί σταματούν να πηγαίνουν στους εργαζομένους και αρχίζουν να κατευθύνονται στους ιδιοκτήτες των μηχανών, είμαστε επίσης στα πρόθυρα μιας κούρσας εξοπλισμών για φονικά αυτόνομα όπλα, ενώ οι ερευνητές της Τ.Ν. προβλέπουν ότι μέσα στις επόμενες δεκαετίες θα καταλήξουμε να κατασκευάσουμε ΤΓΝ, που θα μπορεί να κάνει όλες τις δουλειές καλύτερα απ’ τους ανθρώπους.

Αν συμβεί αυτό, είναι ξεκάθαρο ότι είτε θα είναι το καλύτερο πράγμα που έχει συμβεί στην ανθρωπότητα, ή το χειρότερο. Γιατί τότε θα έχουμε φτιάξει μια νέα οντότητα κατά πολύ εξυπνότερη από εμάς και θα είναι σαν να έχουμε δημιουργήσει μια νέα μορφή ζωής. Οι άνθρωποι είμαστε το κυρίαρχο είδος στον πλανήτη, όχι γιατί έχουμε περισσότερη δύναμη απ’ τις τίγρεις, αλλά γιατί είμαστε εξυπνότεροι. Κι αν κατορθώσουμε να φτιάξουμε μηχανές που θα μας ξεπερνούν σε ευφυΐα, τότε αυτοί ή αυτό που τις ελέγχει θα μπορούσε εύκολα να ελέγχει όλη την ανθρωπότητα. Δεν χρειάζεται να είναι ένα τρομερό πράγμα, εσύ κι εγώ ήμασταν περιτριγυρισμένοι από πιο έξυπνα όντα όταν ήμασταν παιδιά, τη μαμά και τον μπαμπά μας, και αυτό λειτουργούσε αρκετά καλά γιατί οι στόχοι των γονιών μας ήταν σε συμφωνία με τους δικούς μας στόχους, ήθελαν δηλαδή πράγματα που μας βοηθούσαν. Μπορούμε όμοια να έχουμε ένα καλό μέλλον με την ΤΓΝ εάν καταφέρουμε την Τ.Ν. να καταλάβει τους στόχους μας, να τους υιοθετήσει, και να τους διατηρήσει.

Ακούγεται πολύ δύσκολο αυτό. Πώς μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο;
– Είναι όντως πολύ δύσκολο. Είναι τρία άλυτα προς το παρόν προβλήματα πάνω στα οποία πρέπει οι τεχνικοί να δουλέψουν σκληρά. Μπορεί να τους πάρει 30 χρόνια να τα λύσουν, γι’ αυτό είναι καλό να ξεκινήσουν από τώρα, και όχι τη νύχτα πριν κάποιος «ανάψει» τον διακόπτη της υπερνοημοσύνης. Αν πεις, για παράδειγμα, στο σούπερ μελλοντικό αυτοκινούμενο όχημά σου να σε πάει στο αεροδρόμιο όσο γρηγορότερα γίνεται και φτάσεις εκεί καλυμμένος με εμετό, θα πεις «όχι, όχι, δεν εννοούσα αυτό», και το όχημα θα σου πει με τη ρομποτική του φωνή «αυτό ζήτησες ακριβώς», τότε θα εκτιμήσεις πόσο δύσκολο είναι να κάνεις τις μηχανές να καταλάβουν αυτό που πραγματικά θέλεις. Οταν τα παιδιά μου ήταν μικρά, ήταν ενθουσιασμένα με τα Lego, αλλά σήμερα όλα τα Lego τους σκονίζονται στο υπόγειο, γιατί τα βαριούνται. Εάν δημιουργήσουμε πολύ έξυπνες μηχανές που θα είναι πραγματικά ενθουσιασμένες με τον στόχο της προσφοράς βοήθειας στην ανθρωπότητα, δεν θα θέλουμε να βαρεθούν με αυτό το στόχο όσο γίνονται εξυπνότερες, όπως οι γιοι μου, ο Φίλιππος και ο Αλέξανδρος με τα Lego τους.

Κι έπειτα υπάρχει μία ακόμα ερώτηση: αν καταφέρουμε τις μηχανές να καταλάβουν, να υιοθετήσουν και να διατηρήσουν τους στόχους μας, τι είδους στόχοι πρέπει να είναι αυτοί; Πρέπει να είναι οι στόχοι του Ντόναλντ Τραμπ; Οι στόχοι του Βαρουφάκη; Του ISIS; Του Σι Τζιπίνγκ; Τι μέλλον θέλουμε; Θέλουμε οι άνθρωποι να ζούμε βασικά σε περιβάλλοντα που μοιάζουν με ζωολογικούς κήπους, με απεριόριστα κοκτέιλ και ρομπομασάζ, ή θέλουμε μια κοινωνία με περισσότερες προκλήσεις που θα μας δίνουν νόημα και σκοπό; Οσο περισσότερο συζητάμε για όλα αυτά τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να καταλήξουμε σε ένα καλό μέλλον.

– Στο βιβλίο σας, τα τρία από τα δώδεκα μελλοντικά σενάρια δεν συμπεριλαμβάνουν τον άνθρωπο στην εξίσωση. Πώς το βλέπετε αυτό;
– Οταν έγραφα το βιβλίο, συζητούσα πολύ με τη γυναίκα μου, και ήταν εντυπωσιακό ότι για κανένα απ’ αυτά τα δώδεκα σενάρια δεν ένιωθα 100% ενθουσιασμένος, γι’ αυτό κι είναι τόσο σημαντικό να συμμετάσχουμε όλοι σ’ αυτή την συζήτηση. Υπάρχουν σίγουρα σενάρια που δεν επιθυμώ, αν η ανθρωπότητα καταλήξει σύντομα να εξαφανιστεί, τότε σημαίνει ότι είμαστε ελάχιστα φιλόδοξος ως πολιτισμός. Τώρα ο βαθμός των εφευρέσεών μας περιορίζεται απ’ τη δική μας ικανότητα να τις εφευρίσκουμε, αλλά αν ενισχύσουμε τη νοημοσύνη μας με την Τ.Ν., τότε πολλές απ’ τις τεχνολογίες που μπορεί να είχαμε σκεφθεί και θα χρειάζονταν χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια για να εφευρεθούν, θα μπορούσαν να αποκτηθούν μέσα στον χρόνο της δικής μας ζωής.

Σίγουρα δεν υπάρχει έλλειψη θετικών προοπτικών, αλλά την ίδια στιγμή, δεν υπάρχει ούτε και έλλειψη τρόπων να πάνε τα πράγματα άσχημα. Εάν ήμασταν μία αγέλη από γορίλλες που έκαναν αυτή τη συζήτηση, ρωτώντας «έι, τι θα γινόταν αν εφευρίσκαμε ανθρώπους και τους απελευθερώναμε;», δεν νομίζω ότι οι γορίλλες θα χαίρονταν με τον τρόπο που θα τελείωνε όλο αυτό, οι άνθρωποι θα τους σκότωναν, θα κατέστρεφαν τις κατοικίες τους, και κάποιοι θα κατέληγαν σε κλουβιά. Με τον ίδιο τρόπο θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί πριν απελευθερώσουμε κάτι εξυπνότερο από εμάς. Ακόμα και αν πολλές ταινίες τείνουν να εστιάζουν σε προβλήματα που προκύπτουν από μηχανές που στρέφονται εναντίον μας, που αποφασίζουν να μας ξεφορτωθούν ή ό,τι άλλο, το ακόμα πιο προφανές πρόβλημα είναι ότι άλλοι άνθρωποι που δεν μας αρέσουν θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν την Τ.Ν. εις βάρος μας. Εχουμε ήδη δει την Cambridge Analytica να χρησιμοποιείται για να επηρεάσει εκλογές, κι αν μια μέρα φτιάξουμε υπεράνθρωπη νοημοσύνη, φαντάζομαι ότι θα είναι αρκετοί οι άνθρωποι σε αυτό τον πλανήτη που δεν θα ήθελες να ήταν υπεύθυνοι γι’ αυτήν, γιατί ουσιαστικά θα ήταν υπεύθυνοι και για εσένα.


«Αν φτιάξουμε μια οντότητα κατά πολύ εξυπνότερη από εμάς, θα είναι σαν να έχουμε δημιουργήσει μια νέα μορφή ζωής», λέει ο κ. Τέγκμαρκ.

Πρέπει να απαγορευθούν τα φονικά αυτόνομα ρομπότ

– Υπάρχει όντως κούρσα εξοπλισμών στην Τ.Ν.;
– Υπάρχουν δύο είδη κούρσας Τ.Ν. Υπάρχει μία κούρσα πολιτών και μία κούρσα στρατιωτική. Η κούρσα των πολιτών βασίζεται στην παραδοχή ότι η Τ.Ν. τροφοδοτεί την οικονομία και ότι οι χώρες που θα μείνουν πίσω στην Τ.Ν., θα μείνουν πίσω και οικονομικά. Η Ευρώπη ήταν πρώτη στον τομέα, μετά έγινε δεύτερη και τώρα είναι τρίτη, και δεν υπάρχει χώρα χωρίς κάποιο σχέδιο για την Τ.Ν., για το πώς θα μπορέσει να έχει καλύτερη Τ.Ν. πολιτών. Αυτό το καλωσορίζω. Παράλληλα, όμως, υπάρχει δυστυχώς και μια στρατιωτική κούρσα εξοπλισμών, η οποία μόλις τώρα αρχίζει. Η Τ.Ν. δυνητικά μπορεί να παραγάγει τα πιο απεχθή όπλα που θα έχει γνωρίσει ποτέ η ανθρωπότητα.

Εχουμε κάνει αυτό το βίντεο, το Slaughterbots, που προβάλλαμε στα Ηνωμένα Εθνη, για να μιλήσουμε για ένα είδος όπλου που ελπίζω να μη δούμε ποτέ. Είναι πολύ εύκολο με την Τ.Ν. να φτιάξεις μικρά drones στο μέγεθος ενός μικρού κουτιού, που θα έχουν GPS και λογισμικό αναγνώρισης προσώπου και θα μπορείς να τα προγραμματίζεις να σκοτώσουν όλους τους λευκούς ανθρώπους, όλους τους μαύρους, ή συγκεκριμένους τύπους ανθρώπων, να δολοφονήσουν μια πρώην φίλη σου, πολιτικούς σου αντιπάλους, και αυτό που είναι φριχτό μ’ αυτά τα όπλα είναι ότι θα γίνουν απίστευτα φθηνά και θα είναι εν πολλοίς ανώνυμα. Ακόμα δεν ξέρουμε ποιος πέταξε το drone στο αεροδρόμιο του Στάνστεντ τον Δεκέμβριο του ’18.

– Πώς θα αποφευχθεί αυτό το δυστοπικό σενάριο;
– Οι περισσότεροι ερευνητές της Τ.Ν. θέλουν πραγματικά να αποφύγουμε αυτό το μέλλον και πιέζουν πολύ για την επίτευξη ενός διεθνούς αποκλεισμού των φονικών αυτόνομων όπλων, των αυτόνομων φονικών ρομπότ. Είναι αυτό που συνέβη με τη βιολογία στις αρχές του ’70. Τότε οι βιολόγοι επιτυχώς πίεσαν για τον αποκλεισμό των βιολογικών όπλων. Σε εκείνη την περίπτωση τα κατάφεραν και γι’ αυτό θεωρούμε ότι η βιολογία είναι μια δύναμη του καλού, και συνδέουμε τη βιολογία με νέα φάρμακα και νέες θεραπείες κι όχι με βιολογικά όπλα. Πιθανώς ούτε θα θυμάστε πότε διαβάσατε για τελευταία φορά κάτι για όπλα βιολογικού πολέμου και βιοτρομοκρατία. Ελπίζω να γίνει το ίδιο με τα όπλα Τ.Ν., ότι θα απαγορευθούν, το χειρότερο είδος τους τουλάχιστον.

Αυτό σημαίνει ότι άνθρωποι στην Ελλάδα και οπουδήποτε αλλού θα πρέπει να ζητήσουν από τους πολιτικούς να τα απαγορεύσουν. Ως τώρα 25 χώρες έχουν υποστηρίξει την απαγόρευση, της Κίνας συμπεριλαμβανόμενης, αλλά όχι η Ελλάδα. Ελπίζω ότι κοιτάζοντας πίσω θα βλέπουμε την Τ.Ν. ως πηγή νέων λύσεων σε παγκόσμια προβλήματα και όχι ως την πηγή φθηνών και ανώνυμων μέσων για δολοφονίες.

Πηγή:  kathimerini.gr

Εδώ  το άρθρο του Σπύρου Μανουσέλη που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών στις 2.2  με τον τίτλο Η ψηφιακή νοημοσύνη χωρίς... ανθρώπινο πρόσωπο"

lifo49Η Πέγκυ Ζουμπουλάκι, η δημιουργός της πιο διάσημης γκαλερί των Αθηνών εξιστορεί κομμάτια τη ζωή της στον Γιάννη Πανταζόπουλο.

Γεννήθηκα σε ένα νεοκλασικό στη διασταύρωση των οδών Ύδρας και Κυψέλης, το οποίο είχε κατασκευάσει ο προπάππους μου, ο αρχιτέκτονας Σάββας Μπούκης, ο άνθρωπος που δημιούργησε τη βασιλική έπαυλη στο Τατόι και τον Φάρο Ζούρβα στην Ύδρα. Μεγάλωσα και έμεινα εκεί αρκετά χρόνια.  

Αυτό το σπίτι λειτουργούσε ως μέσο κοινωνικοποίησης. Ήταν δύσκολα χρόνια, με στερήσεις, αγωνίες και κακουχίες. Όμως κυριαρχούσε το απλό, το ταπεινό και το ανεπιτήδευτο. Χαιρόσουν με τα ελάχιστα. Αρκούσαν το ατελείωτο παιχνίδι στη γειτονιά, τα γέλια, η εγγύτητα, η αγάπη και τα οικογενειακά κυριακάτικα τραπέζια.  

makedonia2Για μένα η φάση είναι, με δυο λόγια, ούτε κρύο ούτε ζέστη. Δε θεωρώ καταστροφή το να περάσει η Συμφωνία (κι ας μπορούσε να είναι πολύ καλύτερη για μας), ούτε να μην περάσει τώρα και να γίνει κάποτε μια άλλη, ούτε και να μη γίνει ποτέ μια συμφωνία και να τους λένε όλοι Μακεδονία.

mescos Η αγάπη αρχίζει μετά τον νεκρό αρχίζει μετά το τέλος

σαν κάποιος δρόμος σκοτεινός από στάχτη που λησμονιέται

— γιατί έφυγες; γιατί μπήκες μόνος στη νύχτα;
— το φιλί δεν ήταν φιλί η αγάπη δεν ήταν αγάπη

efts3Εμαθα το όνομα του Διονύση Χαριτόπουλου το 1997, όταν πρωτοεκδόθηκε από τον «Εξάντα» μία –εμβληματική πια– βιογραφία του Αρη Βελουχιώτη. Ηταν ο συγγραφέας του βιβλίου «Αρης, ο αρχηγός των ατάκτων». Στη συνέχεια τον ακολούθησα στα επόμενα βιβλία του, στα άρθρα του και σε άλλα κείμενα, που μιλούσαν για μια ζωή κάτω από την επιφάνεια της καθημερινότητας, μέσα στην ουσία των πραγμάτων και των ανθρώπων.

Ο Διονύσης Χαριτόπουλος είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς συγγραφείς της γενιάς του, είτε σε πάει στα βουνά όπου έζησε ο Αρης είτε σε πάει μια βόλτα στα στενοσόκακα του Πειραιά είτε… σου θυμίζει με γλαφυρό τρόπο ποια είναι η κοινωνία στην οποία ζεις και της οποίας αποτελείς μέρος. 

shantypapakosta 0Nέα, γενναία, ωραία και δημιουργικά κορίτσια και αγόρια που μας κάνουν να πιστεύουμε ότι το μέλλον τους ανήκει κι αυτή θα είναι η χρονιά τους. Ποια είναι και γιατί πρέπει κι εσύ να τα γνωρίσεις;

Πατώντας  athensvoice.gr  θα βγείτε σ'αυτό το αφιέρωμα.

Στη φωτό είναι η 16χρονη Σάντυ, κόρη του αθλητή (άλμα εις ύψος) Λάμπρου Παπακώστα.  

Ακολουθούν οι καλλλιτέχνες που επέλεξε η Athens Voice. 

frearI.
Βιβλία και κοκότες παίρνει κανείς στο κρεβάτι.

ΙΙ.
Βιβλία και κοκότες διαπλέκουν το χρόνο. Δεσπόζουν στη νύχτα όπως στην ημέρα και στην ημέρα όπως στη νύχτα.

ΙΙΙ.
Δεν υποπτεύεσαι, πόσο πολύτιμα μπορεί να είναι τα λεπτά για τα βιβλία και τις κοκότες. Αν όμως αφεθείς και πλησιάσεις, τότε καταλαβαίνεις, πόσο βιάζονται. Αρχίζουν να μετρούν, με το που μπαίνεις μέσα τους.

diaita-diatrofiΤο να εφαρμόζει κανείς μια δίαιτα αδυνατίσματος δεν είναι καθόλου η απλή διαδικασία που νομίζει ότι είναι όταν ξεκινά να την επιβάλλει στον εαυτό του. Το «ξεκινώ δίαιτα» είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου!

Αν το σκεφτούμε, είναι σαν να υπογράφει κάποιος, κατ' αρχάς με τον εαυτό του, ένα συμβόλαιο εξορίας: στέλνει εξορία την επιθυμία γεύσης, την ελευθερία της ποσότητας, τη δυνατότητα επιλογής (τρώω ό,τι θέλω, όσο θέλω, όποτε θέλω). Το να προσπαθεί κανείς να είναι συνεχώς σε δίαιτα αδυνατίσματος είναι σαν να βιώνει ακατάπαυστα ένα «πρέπει να τα καταφέρω!». Τι έχει, όμως, να καταφέρει στ’ αλήθεια; Τι καλείται διαρκώς να καταφέρει; Γνωρίζει; Εχει απαντήσει στον εαυτό του;

lifo25Μερικές λέξεις αρχίζουν να κάνουν καριέρα όταν τις σηκώσει ο αέρας μιας εποχής, το κλίμα μιας συγκυρίας. Για χρόνια μπορεί να είναι σε ύπνωση ή να αφορούν μόνο τους μυημένους. Ο εθνομηδενισμός είναι μια τέτοια λέξη. Αναδύθηκε μαζί με τον αποκαλούμενο αορίστως «πατριωτικό χώρο», με τον καιρό όμως έχει γίνει αγαπημένη έκφραση στις παρέες της εθνικιστικής δεξιάς και της ακροδεξιάς.  

Το καινούργιο –που στάθηκε πραγματική αφορμή γι' αυτό το κείμενο‒ είναι πως τον τελευταίο καιρό η λέξη έχει περάσει στη γενική κυκλοφορία. Συνάντησα, ας πούμε, τον χαρακτηρισμό και σε γραπτά ανθρώπων που υπερασπίζονται την ανοιχτή και εξωστρεφή Ελλάδα.