Τετάρτη, 12 Αυγούστου 2020 19:07

Ερώτηση χαλάρωσης: Λέτε να υπάρχουν κι άλλα σύμπαντα εκτός από το δικό μας;

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

siba-708 1'Οταν πριν πολλά χρόνια δίδασκα το μάθημα επιλογής της Β'Λυκείου Αστρονομία - Κοσμολογία, σε τμήματα με μαθητές που έδειχναν ένα ενδιαφέρον για ότι ροκάνιζε τη ρουτίνα του σχολείου, τρείς ήταν οι ερωτήσεις που έθεταν οι μαθητές και που ένιωθα τότε ότι ένα ρεύμα διέτρεχε την τάξη. Τι υπήρχε πριν από το μπιγκ μπαγκ (όταν αυτό συνέβη πριν 13.8 δισ. χρόνια), ήταν η πρώτη. Η δεύτερη, αφού τους είχα πει ότι το σύμπαν διαστέλλεται και ότι τα δύο περίπου  τρισεκατομμύρια γαλαξίες που υπάρχουν σ'αυτό απομακρύνονται συνεχώς ο ένας από τον άλλον, με ρωτούσαν, ναι, αλλά τι υπάρχει εκεί που πηγαίνουν. Και η τρίτη, έχουμε διαβάσει κύριε ότι υπάρχουν κι άλλα σύμπαντα, εσείς τι νομίζετε, είναι αλήθεια αυτό, με ρωτούσαν κάποιοι που ενδιαφερόντουσαν εξωσχολικά για τέτοια θέματα. 

Ξεκινούσα πετώντας το μπαλάκι στην τάξη, για να απαντήσουν όσοι θέλανε. Και θυμάμαι ότι οι απαντήσεις των μαθητών γεννούσαν κι άλλες ερωτήσεις/απαντήσεις. Υπήρξαν μάλιστα, λίγες φορές είναι η αλήθεια, που μια δυσαρέσκεια έβγαινε όταν κτυπούσε το κουδούνι για διάλειμμα, κι αυτό διότι είχαμε πιάσει σύμπαν ερχόμενοι ταυτόχρονα μεταξύ μας πιο κοντά.  

Όσο για τις απαντήσεις τις δικές μου ήταν οι εξής. Στην πρώτη, δεν ξέρω, διότι οι κοσμολόγοι στην εποχή μας δεν γνωρίζουν, μόνο υποθέσεις μπορούν να κάνουν. Πάντως τους απασχολεί το γεγονός πως αν υποθέσουμε ότι δεν υπήρχε τίποτα, τότε πως είναι δυνατόν από το τίποτα να προκύψει το παν. Να έχετε πάντως υπόψη σας, τους έλεγα, ότι η θεωρία του μπινγκ μπανγκ διατυπώθηκε  για πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετίας του '30 από έναν καθολικό ιερέα που ήταν και αστρονόμος και μαθηματικός  και τις τελευταίες δεκαετίες, όπου προστέθηκαν πολλές αποδείξεις, έχει γίνει αποδεκτή από την πλειονότητα των κοσμολόγων και αστροφυσικών, μέχρι φυσικά αποδείξεως του εναντίον. 

Η απάντησή μου στην δεύτερη ερώτηση, που δεν ήταν δική μου, απλά την είχα διαβάσει και την παπαγάλιζα δίχως να με πείθει εντελώς ήταν, πως το σύμπαν δεν μεγαλώνει, αλλά ξεχειλώνει, φουσκώνει και τους έλεγα ένα παράδειγμα  Αν προσομοιάσουμε τον τρισδιάστατο χώρο με την δισδιάστατη επιφάνεια ενός μπαλονιού, πάνω στην οποία έχουμε σχεδιάσει τελείες για να δηλώνουμε τους γαλαξίες, τότε θα παρατηρήσουμε ότι όσο περισσότερο φουσκώνουμε το μπαλόνι, τόσο περισσότερο απομακρύνεται ο ένας γαλαξίας από τον άλλον. Αυτό, όμως, δεν συμβαίνει, επειδή οι γαλαξίες μετατοπίζονται πάνω στην ελαστική επιφάνεια, αλλά επειδή αυτή «φουσκώνει», διευρύνοντας έτσι την μεταξύ τους απόσταση. Με λίγα λόγια οι γαλαξίες δεν απομακρύνονται ο ένας από τον άλλο, αλλά αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι ότι ο μεταξύ τους χώρος διαστέλλεται. Και αυτή η εξήγηση όμως προκαλεί πολλές απορίες.

Μία απ'αυτές, που την είχε κάνει μία μέτρια, βάσει της βαθμολογία της, μαθήτρια, που όμως έδειχνε ένα ενδιαφέρον γι'αυτό το μάθημα, ήταν αν το σύμπαν είναι άπειρο όπως ο χρόνος ή "έχει όρια". Μια ερώτηση που ποτέ μου δεν την είχα ως απορία και που μάλλον ήταν δική της σκέψη μιας και θυμάμαι καλά ακόμα την ενδιαφέρουσα συζήτηση που είχε προηγηθεί και αυτή θα της την έδωσε πάσα. Και το πιο ωραίο ήταν πως αυτή η ερώτηση έγινε δεκτή από την τάξη με φυσικότητα.

Όσο για την τρίτη ερώτηση, απαντούσα τότε πως εκτός από το δικό μας δεν υπάρχουν άλλα σύμπαντα. Απ'ότι φάνηκε όμως στη συνέχεια, ήμουν λάθος κι αυτό που το θεωρούσα εκείνη την εποχή παραμύθι επιστημονικής φαντασίας, σήμερα όλο και περισσότεροι κοσμολόγοι θεωρούν πως υπάρχουν κι άλλα σύμπαντα. Μόνο που μ'αυτήν τη γνώση η κλίμακα αλλάζει συγκλονιστικά. Διότι αν μέχρι τώρα κάποιοι άνθρωποι αισθανόντουσαν ένα δέος που ο άνθρωπος, αυτό το τίποτα δηλαδή απέναντι στο απέραντο σύμπαν, κατόρθωσε να το συλλάβει, να σχηματίσει μία ιδέα γι'αυτό, φανταστήτε τώρα με τα πολλά σύμπαντα το άπειρο δέος που θα αισθάνονται. Ευκαιρία να θυμηθούμε επίσης, πως μέχρι και τον 16ο-17ο αιώνα, τότε που η τριάδα Κοπέρνικος, Γαλιλαίος, Κέπλερ άλλαξε τα πάντα, όλος ο κόσμος θεωρούσε κέντρο του κόσμου τη Γη και κέντρο της Γης τον άνθρωπο. 

Ο Γιώργος Ευσταθίου είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Κοσμολογίας του Κέμπριτζ και εταίρος της Βασιλικής Ακαδημίας της Βρετανίας και έχει λάβει πολλές διακρίσεις και βραβεία για επαναστατικές ανακαλύψεις σχετικά με τον σχηματισμό των γαλαξιών στην προσπάθειά του να απαντήσει σε κάποια βασικά ερωτήματα για την αρχή του κόσμου μας και της ζωής. Σε μία συνέντευξη που παραχώρησε στην Τασούλα Καραϊσκάκη ξεκαθαρίζει κάποια πράματα σχετικά με το σύμπαν όπως και για τις θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με την πανδημία. Πατώντας  physicsgg.me  θα σας εμφανιστεί αυτή η συνέντευξη που δημοσιεύτηκε στις 9.8.20 με τον τίτλο " Το σύμπαν μας δεν είναι το μόνο". 

Κι  ted.com  θα σας εμφανιστεί μία βιντεοσκοπημένη το 2012 ομιλία του καθηγητή θεωρητικής φυσικής στο Κολούμπια Μπράιαν Γκριν ( Νέα Υόρκη, 1967)  με τίτλο "Είναι το σύμπαν μας μοναδικό;"

Σ.Δ: Ένας από τους πιο δυναμικούς κλάδους της σύγχρονης επιστήμης είναι, για όσους παρακολουθούν έστω και μέσα από άρθρα τις επιστημονικές εξελίξεις, η αστρονομία - κοσμολογία. Είναι μεγάλο κρίμα λοιπόν, που το μάθημα αυτό δεν διδάσκεται πια στα ελληνικά σχολεία, έστω ως μάθημα επιλογής. 

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 14 Αυγούστου 2020 09:25
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση