Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2019 19:13

Τόμας Χέντρικ Ιλβες: Είθε από το 2021 με τις νέες ταυτότητες να κάνετε ότι από το 1997 έκαναν την Εσθονία μας "Τίγρη της Βαλτικής"

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

esthoniaΟ Τόμας Χέντρικ Ιλβες υπήρξε πρόεδρος της Εσθονίας από το 2006 έως το 2016. Και η Εσθονία είναι η μικρή χώρα της Βαλτικής του 1,3 εκατ. πολιτών, που βαδίζει ολοταχώς στην κατεύθυνση της πλήρως ηλεκτρονικής διακυβέρνησής της, με στόχο να μειώσει τη γραφειοκρατία- αυτόν τον έχει ήδη πετύχει πανηγυρικά- να ενισχύσει τη διαφάνεια και να ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη. Την ώρα που πολλές χώρες κάνουν μικρά βήματα προς την online διεκπεραίωση των συναλλαγών με τον πολίτη, το «πείραμα» της Εσθονίας αποκαλύπτει πώς μπορεί να είναι η αλληλεπίδραση με το κράτος για τις μελλοντικές γενιές. Και πολλοί λένε χαρακτηριστικά πως η Εσθονία έγινε, από το 1997 που ξεκίνησε αυτή την προσπάθεια, στην πραγματικότητα e-σθονία.

Εμείς, τέκνα των ενδόξων και πρωτοπόρων σε πολλά σημαντικά πεδία αρχαίων μας προγόνων, γιατί θα ξεκινήσουμε κάτι παρόμοιο το 2021; Είναι πρόβλημα πάντως γιατί σε πάρα πολλά πράματα φτάνουμε τελευταίοι και καταϊδρωμένοι. Προσωπικά, επιλογή σαν κι αυτή της Εσθονίας, την ψηφίζω και με τα δυο χέρια μου. Τέλος πάντων, κάλλιο αργά παρά ποτέ.

Το 2021 λοιπόν, ένα πρώτο βήμα στο δρόμο που χάραξε η Εσθονία, θα είναι η έκδοση των νέων ψηφιακών ταυτοτήτων που σχεδιάζουν τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη. Αυτό θα συμπληρωθεί στην συνέχεια με πολλά στοιχεία που θα ακολουθούν το «εσθονικό προφίλ». Οι νέες ταυτότητες αναμένεται να αντικαταστήσουν τις αστυνομικές ταυτότητες και θα φέρουν έγχρωμη φωτογραφία του κατόχου τους και δύο αριθμούς εκ των οποίων ο ένας θα είναι μοναδικός.   

Ένα ηλεκτρονικό τσιπ θα πιστοποιεί τα στοιχεία του εικονιζόμενου, με δυνατότητα επικοινωνίας με τις περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες μέσω προσωπικού υπολογιστή από το σπίτι. Το τσιπ θα περιέχει όλα τα στοιχεία του κατόχου τους: ονοματεπώνυμο, φορολογικά και ασφαλιστικά δεδομένα καθώς και την άδεια οδήγησης.

Εκτός από τα στοιχεία που αναγράφονται ήδη στις ταυτότητες, θα προστεθεί ο εθνικός αριθμός αναγνώρισης (αριθμός φορολογικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος) με τον οποίο ο πολίτης θα συναλλάσσεται με το Δημόσιο. Το τσιπ θα διευκολύνει τον πολίτη στις συναλλαγές του με το κράτος, με τις υγειονομικές υπηρεσίες και τις τράπεζες, καθώς και στην υπογραφή συμβάσεων ή στις μετακινήσεις με τα ΜΜΜ. Στόχος των αρμόδιων υπουργείων είναι να καθιερωθεί ένας αριθμός που δεν θα θέτει σε κίνδυνο τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών.

Ακολουθεί μία συνέντευξη του 66χρονου πρώην πρόεδρου της Εσθονίας (2006-2016), Τόμας Χέντρικ Ιλβες, που βρέθηκε στην Αθήνα στις αρχές της περασμένης εβδομάδας για να συμμετάσχει σε συσκέψεις υπό τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκο Πιερρακάκη. Στην συνέντευξη αυτή που παραχώρησε στον Παύλο Παπαδόπουλο ο Ίλβες στο δια ταύτα μας συμβουλεύει "Κάντε ότι έκανε την Εσθονία Τίγρη της Βαλτικής".

Ο Τόμας Χέντρικ Iλβες συμβουλεύει αμισθί την Ελλάδα για το πέρασμα στην ψηφιακή εποχή.

Θεωρείται ο πατέρας του αποκαλούμενου «Πρόγραμμα - Aλμα της Τίγρεως» («Tiger Leap Program»), που ήταν η αφετηρία για μία σειρά από μεγάλης κλίμακας ψηφιακά έργα, τα οποία στόχευαν στην ανάπτυξη του Internet ως του κυρίως μέσου πληροφοριών σε όλα τα πεδία της εσθονικής κοινωνίας.

– Γιατί εσείς προσωπικά πετύχατε να μετατρέψετε ένα κράτος, την Εσθονία, στο πρώτο πλήρως ψηφιακό κράτος; Ποιες είναι οι επιρροές και οι αναφορές σας;
– Το 1969 ήμουν 15 ετών και ζούσα με την οικογένειά μου στη Νέα Υόρκη. Παρακολούθησα στη Σχολή Δασκάλων (Teacher’s College) του πανεπιστημίου Columbia ένα σεμινάριο της γλώσσας προγραμματισμού Basic. Στην αίθουσα βρισκόταν μια υπολογιστική μηχανή που έμοιαζε σαν ένα τραπέζι και πάνω του προσαρμοζόταν ένα τηλέφωνο, δηλαδή ένα modem.

Eτσι επιτυγχανόταν η σύνδεση με ένα κεντρικό υπολογιστή που βρισκόταν 30 χιλιόμετρα μακριά. Eμαθα να προγραμματίζω σε Basic και από τότε δεν φοβήθηκα ποτέ τους υπολογιστές. Το 1982 απέκτησα τον πρώτο μου Apple και το 1993 το πρώτο πρόγραμμα περιήγησης στο Διαδίκτυο (browser), ένα Mosaic.

– Πώς καταλήξατε στο συμπέρασμα ότι το μέλλον της Εσθονίας έπρεπε να ήταν ψηφιακό;
– Oταν εισέβαλαν οι Σοβιετικοί στην Εσθονία, το 1940, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας ήταν περίπου ίδιο με αυτό της Φινλανδίας. Oταν κερδίσαμε την ανεξαρτησία μας το 1991 ήταν 8 φορές χαμηλότερο της Φινλανδίας (2.800 έναντι 23.000 δολ.). Ιδού άλλη μία απόδειξη για τα καλά του κομμουνισμού...

Είχαμε μείνει πολύ πίσω. Ξέρετε το παράδοξο του Ελληνα φιλοσόφου Ζήνωνα με τον Αχιλλέα και τη χελώνα; Στο μαθηματικό πεδίο ακόμα και ένας Αχιλλέας δεν μπορεί να ξεπεράσει μια χελώνα, αν η χελώνα ξεκινά τον αγώνα μερικά μέτρα μπροστά από τον Αχιλλέα. Μόλις ο Αχιλλέας θα φτάνει το σημείο όπου ήταν η χελώνα όταν ξεκινούσε ο αγώνας, η χελώνα θα έχει προχωρήσει λίγο πιο μπροστά. Κι έτσι δεν θα τη φτάνει ποτέ. Για να ξεπεράσεις τη χελώνα δεν αρκεί να τρέξεις σαν τον Αχιλλέα. Πρέπει να κάνεις και ένα άλμα. Αυτό το άλμα ήταν το ψηφιακό άλμα. Το ονομάσαμε «Αλμα της Τίγρεως».

– Κι έτσι μετατρέψατε την Εσθονία σε «Τίγρη της Βαλτικής».
– Δεν μπορούσαμε να ανταγωνιστούμε τη Γερμανία, τη Γαλλία ή τις Ηνωμένες Πολιτείες στην οικοδόμηση κλασικών υποδομών –γέφυρες, δρόμους κ.λπ.–  για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Μπορούσαμε, όμως, να επικεντρωθούμε σε έναν τομέα, σε εκείνον της ψηφιακής επανάστασης, που όλες οι χώρες τότε ξεκινούσαν από το μηδέν και βλέπαμε ότι θα αποτελούσε στο μέλλον την πιο κρίσιμη παράμετρο για την ανάπτυξη. Με το «Πρόγραμμα - Αλμα της Τίγρεως» («Tiger Leap Program») αλλάξαμε την Εσθονία, ξεκινώντας από τη σύνδεση των σχολείων και των πανεπιστημίων με το Διαδίκτυο και συνεχίζοντας με όλες τις όψεις του κράτους.

– Τι θα συμβεί αν το εσθονικό ψηφιακό κράτος δεχθεί κυβερνοεπίθεση από ξένη δύναμη ή πέσει στα χέρια μιας δικτατορίας; Και πώς εγγυάστε ότι δεν θα δημιουργηθεί ένα κράτος - «Μεγάλος Αδελφός» που θα παρακολουθεί τους πάντες και τα πάντα;
– Και σήμερα μια κρατική υπηρεσία ασφαλείας, αν θέλει, μπορεί να παρακολουθήσει τα πάντα. Ομως, με τις κατάλληλες προβλέψεις, που αποφασίζονται μέσα από δημοκρατικό διάλογο, το ψηφιακό κράτος μπορεί να εγγυάται την ασφάλεια από τις εξωτερικές απειλές, αλλά και να κατοχυρώνει την ιδιωτικότητα, τα δικαιώματα και τις ελευθερίες. Δεχθήκαμε κυβερνοεπίθεση πριν από κάποια χρόνια, από τη Ρωσία, και την αντιμετωπίσαμε αποτελεσματικά. Στην Εσθονία κάθε υπουργείο και κάθε υπηρεσία έχουν τις δικές τους βάσεις δεδομένων, οι οποίες «συνομιλούν» μεταξύ τους σε πραγματικό χρόνο.

Αν το σύστημα δεχθεί επίθεση, αυτή θα περιοριστεί μόνο σε μία από τις βάσεις δεδομένων και θα αντιμετωπιστεί εκεί. Επιπλέον, το εσθονικό σύστημα δημιουργεί αντίγραφο που ανανεώνεται σε πραγματικό χρόνο και φυλάσσεται σε έναν server που βρίσκεται στην πρεσβεία της Εσθονίας στο Λουξεμβούργο. Τέλος, εφαρμόζουμε την πιο ισχυρή κρυπτογράφηση, δεν επιτρέπουμε τη δημιουργία μυστικών εισόδων (backdoors) στο σύστημα, ενώ έχουν γίνει αυστηρές επιλογές για το ποιος –από όσους βρίσκονται μέσα στο σύστημα– έχει πρόσβαση σε ποιες πληροφορίες και υπό ποιες προϋποθέσεις. Για παράδειγμα, η Αστυνομία δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στο ιατρικό αρχείο του πολίτη.

–  Προφανώς, όλα αυτά είναι εγγυήσεις που ενισχύουν την εμπιστοσύνη στο σύστημα.
– Ακριβώς. Επομένως, οι Εσθονοί έχουν αρκετή εμπιστοσύνη στο σύστημα και το υποστηρίζουν γιατί ξέρουν ότι π.χ. όταν γεννιέται ένα παιδί λαμβάνει αμέσως έναν αριθμό που μαζί με το όνομα που του δίνουν οι γονείς του εκείνη την ώρα, είναι στοιχεία αρκετά για την αυτόματη εγγραφή του σε όλες τις κρατικές υπηρεσίες χωρίς να χρειάζεται οι γονείς του να τρέχουν από γραφείο σε γραφείο. Βέβαια, κάποιος μου είπε ότι αυτό στην Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει, γιατί ένα νεογέννητο για να αποκτήσει όνομα πρέπει πρώτα να βαφτιστεί. Νομίζω, όμως, ότι μπορείτε να λύσετε και αυτό το ζήτημα.

Ενας μόνο αριθμός αρκεί

– Τι συμβουλεύετε την κυβέρνηση για να καλύψει το χαμένο έδαφος;
– Γνωρίζω τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκο Πιερρακάκη εδώ και δύο χρόνια. Είναι ένας πολύ έξυπνος νέος άνθρωπος και έχει διαβάσει τα πάντα για τον τομέα. Η συμβουλή που δίνω είναι η εξής: «Απλά, κάντε το». Το κλειδί είναι να αποκτήσει κάθε πολίτης έναν αριθμό έτσι ώστε να ταυτοποιείται στον ψηφιακό χώρο, όπως ταυτοποιείται στον πραγματικό χώρο. Ολα τα άλλα έρχονται. Η ελληνική κυβέρνηση προχωρεί προς αυτή την κατεύθυνση με τις νέες ψηφιακές ταυτότητες.

– Ο Λεβιάθαν θα ηττηθεί απλώς με έναν αριθμό;
– Ναι, αν ο αριθμός αποκτήσει νομική υπόσταση και αν γίνει υποχρεωτικός για όλους. Αν όλοι οι πολίτες συμμετέχουν στο σύστημα και είναι ταυτοποιημένοι, τότε θα μπορεί αυτό το σύστημα να παρέχει σε όλους νομικά έγκυρες υπηρεσίες. Μόνο η εξοικονόμηση πόρων από τη λειτουργία του ψηφιακού κράτους φτάνει στην Εσθονία το 2% του ΑΕΠ ετησίως. Αστειεύομαι συχνά λέγοντας ότι με αυτό τον τρόπο καλύπτουμε τη συμμετοχή μας στο ΝΑΤΟ, που είναι 2% του ΑΕΠ. Ομως, το οικονομικό όφελος δεν προέρχεται μόνο από τις εξοικονομήσεις. Δεκάδες χιλιάδες νέοι, που απέκτησαν ψηφιακές δεξιότητες τη δεκαετία του ’90, εμπνεύστηκαν από τη δημιουργία του Skype που έγινε από Εσθονούς νέους, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια νέα κουλτούρα επιχειρηματικότητας που άλλαξε την Εσθονία και την οδήγησε μέσα σε μια γενιά να μετεξελιχθεί από μια φτωχή χώρα σε μια με κατά κεφαλήν ΑΕΠ υψηλότερο του ελληνικού.

Ποιος είναι ο Toomas Hendrik Ilves

Ο πρόεδρος Toomas Hendrik Ilves είναι διεθνώς γνωστός για τη συμβολή του στον μετασχηματισμό της Εσθονίας στο πλέον πρότυπο ψηφιακό κράτος σε παγκόσμιο επίπεδο. Διετέλεσε πρόεδρος της Δημοκρατίας της Εσθονίας από το 2006 έως το 2016. Ο κ. Ilves υπήρξε υπέρμαχος της ψηφιακής ανάπτυξης της χώρας ήδη από την πρώτη στιγμή της αποκατάστασης της ανεξαρτησίας της. Γεννήθηκε στη Στοκχόλμη από οικογένεια Εσθονών προσφύγων. Εργάστηκε ως διπλωμάτης και δημοσιογράφος, υπήρξε επικεφαλής του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Εσθονίας και διετέλεσε Υπουργός Εξωτερικών της χώρας από το 1996 έως το 1998 και από το 1999 έως το 2002. Επίσης, έχει διατελέσει βουλευτής και ευρωβουλευτής. Σπούδασε στις ΗΠΑ και υπηρέτησε από το 1993 έως το 1996 στην Ουάσινγκτον, ως πρέσβης της Δημοκρατίας της Εσθονίας στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ξεκίνησε με τον τότε υπουργό Παιδείας Jaak Aaviksoo την πρωτοβουλία «Tiger Leap», με στόχο τη μηχανογράφηση και σύνδεση όλων των εσθονικών σχολείων στο διαδίκτυο. Στο πλαίσιο των καθηκόντων του ως προέδρου, ο κ. Ilves ασχολήθηκε ενεργά με τον τομέα των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ICT) στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Διετέλεσε Πρόεδρος της Task Force της ΕΕ για την ηλεκτρονική υγεία (eHealth) από το 2011 έως το 2012. Από το 2012 έως το 2014, κατόπιν πρόσκλησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διετέλεσε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης για το Cloud (European Cloud Partnership). Επίσης, πρόεδρος του Global Agenda Council για την κυβερνοασφάλεια του Παγκοσμίου Οικονομικού Φόρουμ καθώς και πρόεδρος της Ομάδας Υψηλού Επιπέδου (Ηigh-level Panel) για τους Παγκόσμιους Μηχανισμούς Συνεργασίας και Διακυβέρνησης Διαδικτύου της ICANN. Σε αναγνώριση της προσφοράς του στην προώθηση της ψηφιακής ελευθερίας και της ευαισθητοποίηση σχετικά με τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις της ψηφιακής επανάστασης έχει τιμηθεί, μεταξύ άλλων, με το Βραβείο Ψηφιακής Ελευθερίας (Digital Freedom Award). Σήμερα, είναι διακεκριμένος επισκέπτης ερευνητής στο Hoover Institution του Πανεπιστημίου Stanford, προεδρεύει του Global Future Council για το Blockchain στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, και μέλος του Συμβουλίου της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.

«Η πιο προηγμένη ψηφιακή κοινωνία στον κόσμο»

Το 99% των υπηρεσιών του Δημοσίου στην Εσθονία παρέχονται on-line. Πρόκειται για ένα από τα επιτεύγματα που κάνουν τη χώρα να χαρακτηρίζεται ως «η πιο προηγμένη ψηφιακή κοινωνία στον κόσμο». Κι όμως, στα μέσα της δεκαετίας του '90, δεν υπήρχαν καθόλου ψηφιακά δεδομένα των πολιτών της Εσθονίας. Ο γενικός πληθυσμός δεν είχε πρόσβαση στο ίντερνετ ενώ δεν υπήρχαν καν συσκευές γι' αυτό. Η γενναία απόφαση της πολιτικής ηγεσίας και της κοινωνίας να επενδύσουν στην τεχνολογία οδήγησε στα σημερινά αποτελέσματα: 50% των πολιτών ψηφίζουν on-line ενώ η διαλειτουργικότητα του Δημοσίου έχει επεκταθεί και στον ιδιωτικό τομέα. Η τεχνολογία έχει συντελέσει σημαντικά στη μείωση των οδικών ατυχημάτων στη χώρα, καθώς και στην άμεση αντιμετώπιση των περιστατικών. Οι κλήσεις άμεσης ανάγκης απαντώνται εντός 10 δευτερολέπτων, ενώ οι υπηρεσίες είναι σε θέση να εξακριβώσουν στο 35% των περιπτώσεων την γεωγραφική θέση του καλούντος με ακρίβεια 5 μέτρων.

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 23 Νοεμβρίου 2019 05:48
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση