Δευτέρα, 04 Φεβρουαρίου 2019 09:34

Από το Somebody to love στα όνειρα γενικά κι από εκεί στον Μάνο Χατζιδάκι

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

lakis63Η ουροδόχος κύστης φταίει που ξύπνησα άγρια χαράματα. Και πριν ανοίξω τα μάτια μου άκουσα το Somebody to love ( στο τέλος) των Jefferson Airplane. Κάπου μέσα μου η Γκρέις Σiλκ τραγουδούσε μ'αυτόν τον ιδιαίτερο τρόπο της Don't you want somebody to love / Don't you need somebody to love/ Wouldn't you love somebody to love /  You better find somebody to love, love.... παρασύροντάς με για δευτερόλεπτα με τα τσάτρα πάτρα αγγλικά μου να τη συνοδεύσω ψιθυριστά. Μετά σηκώθηκα και πήγα να κάνω αυτό που με διέταξε η ουροδόχος μου. Τότε συνειδητοποίησα το τραγούδι που συνέχισε να παίζει και θυμήθηκα ότι κάπου στις αρχές τις δεκαετίας του '70 το είχαμε ακούσει πολλές φορές με ευχαρίστηση βεβαίως και ίσως και να το χόρεψα κάποια φορά. 

Αυτό με τα τραγούδια που τα έχουμε σχεδόν ξεχάσει, να τα ακούμε μια μέρα πριν καλά καλά ξυπνήσουμε, δεν είναι κάτι συνηθισμένο. Φαντάζομαι όμως ότι θα έχει συμβεί κάποιες φορές, μάλλον σε όλους μας, πριν ακόμα ανοίξουμε τα ματάκια μας ένα τραγούδι να το ακούμε σε όλο το σώμα μας. Όπως και άλλες, που εκεί που είμαστε συγκεντρωμένοι με κάτι ή απλά χαζεύουμε σαν διαλογιζόμενοι, έρχεται ξάφνου από το μέσα μας τζουκ μποξ ένα τραγούδι και σβινγκ καρφώνεται στο μυαλό μας. Καρφώνεται και ίσως να εκχύει μια ιδέα από τα συναισθήματα με τα οποία το έχουμε συνδέσει, αν το έχουμε συνδέσει με κάτι δυνατό. Αυτό πάντως που έχει σαν αποτέλεσμα, είναι να μας ανεβάζει ή να μας ρίχνει για λίγο και λίγο, ανάλογα. 

Είμαστε αναγκασμένοι, μιας κι έχουμε διαποτιστεί ως το μεδούλι μας από την αιτιοκρατία έστω κι αν είμαστε μπάσταρδα τέκνα του 20ου αιώνα, να κάνουμε και μια σκέψη για τον μέσα μας D.J. Ποιος είναι αυτός ο μυστήριος τύπος που παίρνει την πρωτοβουλία και γιατί επιλέγει να ανασύρει από τα βάθη της μνήμης μας ένα συγκεκριμένο τραγούδι για να το ακούσουμε μια τυχαία μέρα κάποια δευτερόλεπτα όταν δεν δουλεύει σχεδόν καθόλου το μυαλό μας;

Οι πιστοί της ψυχανάλυσης λέω πως θα ισχυριστούν ότι αυτό είναι ένα συνηθισμένο παιχνίδι του ασυνείδητου και το τραγούδι είναι o συνδετικός κρίκος με αυτά που ήθελε να εκφράσει ένα όνειρο που βλέπαμε λίγο πριν. Δηλαδή; Κάτι κοινό, φαντάζομαι ότι θα υποστηρίζουν, θα έχουν πράματα που είχες συνδέσει με αυτό το τραγούδι που σε κυρίευσε με το όνειρο που έβλεπες. Αυτό το κοινό στοιχείο, ακόμα κι αν είναι απλά εικόνες αισθητοποιημένες, είναι ο D.J μας.

Το θέμα είναι ότι με τα όνειρα είμαι αναποφάσιστος. Είναι φορές που έχω πειστεί ότι όντως προβάλλουν στον ύπνο μας έμμεσα και συμβολικά κρυφά νοήματα. Έχω διαβάσει ότι πολλοί από τους ειδικούς υποστηρίζουν πως τα όνειρα είναι το λούνα παρκ των λογοκριμένων επιθυμιών μας, επιθυμίες που έχουν να κάνουν πιο πολύ με τα ένστιχτα. Κι άλλες φορές, όταν είμαι σε νιρβάνα, που είμαι βέβαιος  ότι τα όνειρα είναι απλά παιχνίδια της βιοχημείας του ψυχισμού μας όπου η κυρία τυχαιότητα έχει κάτσει στο τραπέζι με καλό χαρτί κι ο αυτοσχεδιασμός δίνει τα ρέστα του. Παιχνίδια ως μία διαφυγή από το κλειστό δωμάτιο της πραγματικότητάς μας. Για που; Για το υπερσινεμά που προβάλλει τα άπαντα όχι μόνο των καλών κοριτσιών αλλά και των κακών. 

Ακόμα δεν έχουμε αποδείξει αν τα ζώα βλέπουν όνειρα και με τι περιεχόμενο. Αν όμως βλέπουν, τότε η υπόθεση του λούνα παρκ των λογοκριμένων χάνει πόντους, γιατί ποιες ανεπίτρεπτες πράξεις να έχουν άραγε αυτά; Να συμπληρώσω επίσης μια απορία που την έχω φτιάξει εδώ και πολλά χρόνια κι απάντηση δεν έχω. Στην καταναλωτική ανεκτική εποχή μας, που στη δύση ιδιαίτερα έχουν ατονήσει οι απαγορεύσεις, το πλαίσιο που σχηματίζουν τα ήθη τα έθιμα και οι διάφορες χύμα συμπεριφορές, αν εξαιρέσουμε τα αιμομικτικά ένστικτα και τα δολοφονικά, τι άλλο άραγε μπορεί να λογοκρίνει σήμερα η συνείδησή μας; Από ποιες άλλες επιθυμίες που δεν εκφράστηκαν να συγκροτείται το ασυνείδητό μας; Φυσικά έχουμε μάθει με τα χρόνια, πως πάντα υπάρχουν επιθυμίες μας που δεν τις έχουμε αντιστοιχίσει ως κοινωνία σε λέξεις ή σε σύμβολα, δεν είναι εννοημένες. Ίσως κι αυτές να κυκλοφορούν συνάμενες κουνάμενες στο ασυνείδητο του καθενός.

Το άλλο ανοιχτό ακόμα ερώτημα είναι αν με κάποιο τρόπο μπορούμε να σκεφτόμαστε στο ύπνο μας. Κι αυτό φαίνεται πιθανό. Να είναι δηλαδή τα όνειρα η ουρά φορτισμένων πράξεων που κάναμε στον ξύπνιο μας και τις συνεχίζουμε στον ύπνο μας, έτσι ώστε με άλλη σύνθεση και με άλλο σύστημα να τις ολοκληρώσουμε υπέρ μας. Κι αυτή η υπόθεση πατάει σε εμπειρίες δικές μου και φίλων. Προσωπικά από τα μαθηματικά προβλήματα που μ'απασχόλησαν έντονα, κάποια λίγα απ'αυτά ξυπνώντας σχεδόν τα είχα λύσει. Στιχάκια που τα έψαχνα, τότε που παιδευόμουν μ'αυτά, τα έγραψα μόλις άνοιξα τα μάτια μου. Και κάποιες κατάλληλες απαντήσεις που δεν μου προέκυψαν την ώρα μιας συζήτησης στην πραγματική ζωή, έπαιζαν στην άκρη της γλώσσας μου με το καλημέρα σας. 

Το μόνο που μετά βεβαιότητα μπορώ να πω, είναι ότι θα ήθελα να βλέπω/θυμάμαι πιο πολλά όνειρα κι ας μην δύναμαι να δίνω μία τάχα μου εξήγηση. Τάχα μου λέω, διότι λίγο αν το σκαλίσεις θα διαπιστώσεις ότι πολλές φορές οι εξηγήσεις είναι τόσες όσες και οι ψυχαναλυτικές σχολές και συχνά αντίθετες. Το καλό με τα όνειρα πάντως είναι ότι μοιάζουν με την καλή τέχνη, που επιτρέπει πολλές ισότιμες ερμηνείες.

Παίζει κι ένα ακόμα ερώτημα. Το ζητούμενο κάθε φορά θα πρέπει να είναι ως ερμηνεία η αναζήτηση της αλήθειας του ονείρου, έστω με τα πρότυπα του κάθε ψυχαναλυτή ή η πιο βοηθητική στην κατάστασή μας εξήγησή του; Θέτω αυτό το δίλημμα για όποιον τον απασχολούν τέτοια ζητήματα, έχοντας υπόψη μου φυσικά, ότι πολλοί είναι εκείνοι που ασπάζονται τη γνώμη πως μόνο η αλήθεια λύνει τα προβλήματα, πράμα που δεν είμαι σίγουρος ότι ισχύει πάντα και για όλους.  

Αυτό που πάντως έχω παρατηρήσει είναι ότι ο τρόπος που επιδρούν πάνω μου τα όνειρα με βοηθούν να μην ξεκινάει η μέρα μου στραβά ακόμα κι όταν μου χαλάνε τη διάθεση. Κι αυτό διότι με κάνουν να νιώθω ζωντανός. Άλλο είναι να ξυπνάς και να νιώθεις κάτι, έστω και δυσάρεστο και διαφορετικό να αισθάνεσαι σαν κούτσουρο. Το κούτσουρο θεωρώ στραβά για μένα. 

Συμπέρασμα υπάρχει, έστω και προσωρινό; Όταν ένα μωρό κλαίει, όταν ένα σκυλί γαβγίζει, όταν αρρωσταίνουμε ή όταν γελάμε με την καρδιά μας με ένα αστείο, κάποιοι λόγοι θα υπάρχουν. Όταν όμως ένας συγκεκριμένος συνάνθρωπός μας κερδίζει στο τζόκερ εκατομμύρια, υπάρχει κάποιος λόγος, πέρα από το ότι συμμετείχε στην κλήρωση; Όχι λέω. Όταν εκεί που περπατάμε αμέριμνοι μας βρίσκει κατακέφαλα μία πέτρα, υπάρχει κάποια αιτία; Προσωπικά πιστεύω ότι δεν υπάρχει. Κάπως έτσι, δίχως αιτία και δίχως σκοπό δηλαδή, γιατί να μην συμβαίνουν σχεδόν τυχαίες διεργασίες στον μέσα μας κόσμο με αποτέλεσμα το πάτημα ενός μαγικού κουμπιού; Που τσουπ ένα τραγούδι παίρνει φόρα και βγαίνει στην επιφάνειά μας. Και πάντα είναι ωραία. Κάτι σαν ένα κβάντα να πούμε του αρχέγονου εαυτού μας. 

Όσο για τα άλλα όνειρα, αυτά τα χειροποίητα της ψυχής μας που μας δίνουν φτερά, μια αναφορά στον Μάνο Χατζιδάκι είναι σχετική. Ο Χατζιδάκις λοιπόν είχε πει κάποτε πως το χίπικο κοινόβιο στο Σαν Φρανσίσκο που έζησε εκεί κάποιους μήνες στα τέλη της δεκαετίας του '60, ήταν λες και είχε πραγματοποιηθεί ένα όνειρό του. 

jefferson-airplane-houseΚι εδώ ξαναμπαίνουν οι Jefferson Airplane. Αυτό το συγκρότημα έγινε γνωστό σε όλο τον κόσμο από τα μέσα του '60 έως τα μέσα του '70, κάνοντας πολλές επιτυχίες. Η έδρα τους ήταν το Σαν Φρανσίσκο και είχαν φτιάξει ένα προσωπικό στυλ σ'αυτό το είδος που τότε είχε ονομαστεί ψυχεδελική μουσική. Αυτά τα είχα μάθει τότε που μου άρεσαν. Πολλά χρόνια αργότερα έμαθα και κάτι ακόμα, που το κράτησα. Ήταν η αναφορά του Μάνου Χατζιδάκι, που σε μία συνέντευξή του μίλησε με τα καλύτερα λόγια για το πέρασμά του από το κτίριο της οδού Fulton Street 2400.

Tο κτίριο αυτό (φωτό) το αγόρασαν οι J.A και δημιούργησαν εκεί ένα ιδιότυπο μουσικό κοινόβιο-πρότυπο για την εποχή, στο οποίο καθημερινά συνέρρεαν μουσικοί και συγκροτήματα από διάφορα μέρη των Η.Π.Α και του κόσμου όλου και πειραματιζόντουσαν ανταλλάσσοντας ιδέες. Αυτό, ανάμεσα στα άλλα, έχει ως αποτέλεσμα τη συμμετοχή μελών των J.A και σε άλλα σχήματα της εποχής, κάτι που βοήθησε στο περαιτέρω μπόλιασμα μιας ολόκληρης μουσικής σκηνής που είχε αρχίσει να εξαπλώνεται απ’ άκρη σ’ άκρη στις ΗΠΑ και όχι μόνο.

Είπε λοιπόν ο Χατζιδάκις, ότι έζησε κάποιους μήνες σ'αυτό το θρυλικό κοινόβιο της Fulton Street. Ο Χατζιδάκις, που από το '66  βρισκόταν στην Αμερική προκειμένου να ανεβάσει στο Broadway με τον Ζιλ Ντασέν και τη Μελίνα Μερκούρη τη θεατρική διασκευή του «Ποτέ την Κυριακή», με τον τίτλο «Illya Darling». Και συνέχισε να ζει εκεί μετά το πραξικόπημα του '67 ως αυτοεξόριστος. Στο μουσικό κοινόβιο ο ξεχωριστός Έλληνας δημιουργός ήρθε σε επαφή με την ποπ και ροκ αμερικανική μουσική σκηνή, γεγονός που αργότερα έχει ως αποτέλεσμα την ηχογράφηση του κύκλου τραγουδιών του «Reflections», σε συνεργασία με τους New York Rock and Roll Ensemble.

 

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 08 Φεβρουαρίου 2019 09:31
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση