Σάββατο, 19 Ιανουαρίου 2019 18:50

Γιατί οι αρχαίοι Έλληνες έχουν τόσο μικρό γεννητικό όργανο σε αγγεία και αγάλματα;

Συντάκτρια 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

lifo44Είναι Κυριακή απόγευμα –η πρώτη Κυριακή του μήνα που είναι δωρεάν- και το ισόγειο του Εθνικού Αρχαιολογικού μουσείου έχει ασυνήθιστα πολύ κόσμο. Οικογένειες με παιδιά, νεαρά ζευγάρια που παρατηρούν τα εκθέματα με ενδιαφέρον, παρέες ηλικιωμένων τουριστών που στέκονται για ώρα μπροστά στις προθήκες και σχολιάζουν μεγαλόφωνα.

Έχουμε έρθει να δούμε τις «Οδύσσειες», την επετειακή έκθεση με 184 έργα από τις συλλογές του μουσείου (με τρία δάνεια από το Επιγραφικό Μουσείο, συν τρία ακόμα από το Μουσείο Ακρόπολης) τα οποία, ανεξαρτήτως concept (τα ταξίδια του Οδυσσέα) και τους λόγους που επιλέχθηκαν, είναι αριστουργήματα που ίσως δεν τους είχες δώσει ποτέ την προσοχή που τους αξίζει. Τα περισσότερα –καλοφωτισμένα και σε νέες προθήκες - είναι σαν να τα βλέπεις για πρώτη φορά (τελικά ο τρόπος που παρουσιάζεται ένα έργο στο μουσείο είναι το ίδιο σημαντικός με το ίδιο το έργο).

 

Στις αίθουσες της έκθεσης γίνεται το αδιαχώρητο. Εκεί, ανάμεσα στα καταπληκτικά αγάλματα σε γαλάζιο φόντο, το θραύσμα από το σπασμένο αγγείο με το ερωτικό φιλί που δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ και τα κυκλαδικά ειδώλια, υπάρχει και μια αττική ερυθρόμορφη πελίκη -αγγείο που μοιάζει με αμφορέα χωρίς λαιμό, δοχείο για λάδι ή κρασί - ύψους 34 εκατοστών από τις Θεσπιές, κατασκευασμένη γύρω στο 470 π.Χ., έργο του περίφημου «ζωγράφου του Πανός» (ενός από τους πιο εφευρετικούς και ικανούς αγγειογράφους της Αθήνας στις αρχές του 5ου αι. π.Χ.), το οποίο απεικονίζει με εκπληκτικές λεπτομέρειες τη μάχη του Ηρακλή με τους ακολούθους του Αιγύπτιου βασιλιά Βούσιρι. Το στόρι λέει ότι η Αίγυπτος είχε λιμό για εννιά χρόνια και ο Κύπριος μάντης Φράσιος συμβούλεψε τον Βούσιρι να θυσιάζει κάθε χρόνο στον Δία έναν ξένο επισκέπτη για να σταματήσει το κακό. Ο Βούσιρις ξεκίνησε εξολοθρεύοντας τον μάντη και μετά άρχισε να σφάζει κάθε ξένο που τον επισκεπτόταν. Ο Ηρακλής είχε βρεθεί στην Αίγυπτο αναζητώντας τα μήλα των Εσπερίδων και, περνώντας από το παλάτι του Βούσιρι, παραπλανήθηκε και οδηγήθηκε με δόλιο τρόπο στο βωμό όπου τον περίμεναν οι Αιθίοπες δούλοι. Δηλαδή κάποιοι άσχημοι, γυμνοί τύποι με ξυρισμένα κεφάλια, κοντό και χοντρό λαιμό, ρυτιδωμένα και παχουλά πρόσωπα και… ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που και να θέλεις να μην το προσέξεις είναι αδύνατο: Την ώρα που παρατηρούσα τις λεπτομέρειες στις ζωγραφιές του αγγείου, πρόσεξα ότι το πέος των δούλων δεν είναι μόνο διαφορετικό από του Ηρακλή (δηλαδή με περιτομή), αλλά και πολύ μεγαλύτερο. 

Δεν χρειάζεται να είναι και πολύ παρατηρητικός κανείς για να καταλάβει ότι οι αρχαίοι γλύπτες έφτιαχναν ασύμμετρα μικρά πέη στα αγάλματα, -όλα σχεδόν τα αρχαία ελληνικά αγάλματα είναι μικροτσούτσουνα, είναι γενική διαπίστωση. Προσέχοντας, όμως, και το μικροσκοπικό πέος του Ηρακλή σε σχέση με των Αιθιόπων δούλων, ήταν φανερό ότι το μέγεθος δεν είναι καθόλου τυχαίο. Για κάποιον λόγο οι Έλληνες καλλιτέχνες έφτιαχναν μικρά πέη και στα αγάλματα και στις ζωγραφιές των αγγείων, οπότε υπήρχε κάποιος κανόνας που υπαγόρευε το μέγεθος. Ψάχνοντας να βρω στοιχεία που να εξηγούν γιατί οι φαλλοί των δούλων ήταν διαφορετικού μεγέθους από του ήρωα, βρήκα πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την ιδεολογία που συνόδευε την τέχνη και την απεικόνιση του ιδανικού σώματος στην αρχαία ελληνική τέχνη, -το οποίο χρησιμοποιείται για να υποδείξει τις διαφορετικές κοινωνικές τάξεις και να ξεχωρίσει τους ευγενείς από τους σκλάβους και τους σώφρονες από τους άφρονες. 

Πατώντας  lifo.gr  θα σας εμφανιστεί ολόκληρο το άρθρο του M.Hulot με τις ωραίες φωτογραφίες του Πάρι Ταβιτιάν.

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 19 Ιανουαρίου 2019 20:51

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση