Κυριακή, 23 Σεπτεμβρίου 2018 16:17

Πόσο μακριά είναι το ΙΕΚ Κερατσινίου από το Ελσίνκι;

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(11 ψήφοι)

eg1Κοινό πλαίσιο και στις δυο χώρες

Η νοηματική κατάρρευση που υφίσταται ο βιομηχανικός καπιταλισμός , νοούμενη ως αδυναμία ουσιαστικής διατήρησης αξιών της δυτικής παράδοσης , γίνεται εμφανής στην παιδεία , η οποία εκλαμβάνεται ως εκπαίδευση και όχι ως μόρφωση , για να μετατραπεί σε δραστηριότητα με εργαλειακό προσανατολισμό , στην οποία το οικονομικό όφελος ανάγεται σε πρωτεύον  κριτήριο σχεδιασμού εκπαιδευτικών και ερευνητικών προγραμμάτων.

Συνακόλουθα το πλαίσιο αυτό διαχέεται  στην τυπική και άτυπη εκπαίδευση στην οποία εντάσσεται η Διά Βίου Μάθηση-ΔΒΜ- στις χώρες του ΟΟΣΑ και μ΄αυτήν την έννoια ως μέλη του Οργανισμού, Ελλάδα και Φινλανδία είναι κοντά .

Εισαγωγικά .

Στη χώρα μας τα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης –ΙΕΚ- υπάγονται στο θεσμό της ΔΒΜ.  Ωστόσο μεταξύ των δύο χωρών , στην  υλοποίηση των υποδείξεων σχεδιασμού του συγκεκριμένου θεσμού, υφίστανται ουσιώδεις διαφορές. Και ως εκ τούτου το ΙΕΚ Κερατσινίου  εδώ στο νότο , μέχρι το  Ελσίνκι  του βορά, απέχει παρασάγγας...

Στην εργασία αυτή θα κάνω παράθεση των πολύ βασικών  διαφορών  του Ελληνικού μοντέλου στη ΔΒΜ , με το αντίστοιχο Φιλανδικό, χωρίς διερεύνηση και ανάπτυξη προβληματικής.

Είναι δεδομένο ότι το Φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα μέσα στο οποίο εντάσσεται η Δια Βίου Μάθηση, θεωρείται ως το καλύτερο της Ευρώπης.                                                      

Καταλαμβάνει την πρώτη θέση μεταξύ των κρατών του ΟΟΣΑ, στους διαγωνισμούς που έχει διεξάγει το PISA  (Programme for International Student Assessment).  Ενώ το αντίστοιχο Ελληνικό, καταλαμβάνει τις τελευταίες θέσεις στους παραπάνω διαγωνισμούς.1. (Μάριος Μπαλατζάρας, Δια Βίου Μάθηση και ο Ρόλος των Βιβλιοθηκών)                                               

Και παρά τις αντινομίες του ΟΟΣΑ, του οποίου οι  βασικοί ,πολιτικοί και ιδεολογικοί του άξονες κινούνται με αυξητική τάση γύρω από την ενθάρρυνση ενός ακραίου διεθνούς ανταγωνισμού, με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, παρασύροντας και τη λειτουργία του PISA τόσο οι χώρες που κατακτούν τα πρωτεία όσο κι αυτές που προσδιορίζονται από το σύνδρομο της τελευταίας θέσης, ανταγωνίζονται με κοινό σημείο αναφοράς το «εξεταστικό παράδειγμα» PISA.

Στην Ελλάδα  ο Νόμος 3879 του 2010   «Ανάπτυξη της Διά Βίου Μάθησης και λοιπές διατάξεις» διαμορφώνει ένα εξορθολογισμένο και κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα θεσμικό πλαίσιο.                                                                                                                                                

Στόχος του είναι η σύνδεση των επιμορφωτικών αναγκών των ενηλίκων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, η αναγνώριση του ρόλου των μαθησιακών αποτελεσμάτων, η ανάγκη αναγνώρισης και πιστοποίησης των εναλλακτικών εκπαιδευτικών διαδρομών, η αποκέντρωση των δράσεων ΔΒΜ στους δήμους και στις περιφέρειες, η ενίσχυση των κοινωνικά ευπαθών ομάδων, η διασφάλιση της ποιότητας των εκπαιδευτικών δράσεων, η συγκρότηση ενιαίου εθνικού πλαισίου αναγνώρισης και πιστοποίησης προσόντων σε συναρμογή με τα προτάγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.2 . (Νόμος 3879 του 2010   «Ανάπτυξη της Διά Βίου Μάθησης και λοιπές διατάξεις»)

Στην πραγματικότητα όμως ως σήμερα , στο ελληνικό μοντέλο  εκπαίδευσης ενηλίκων,  ο νόμος αυτός ουσιαστικά έχει δυσκολίες να εφαρμοστεί. Το Υπουργείο Παιδείας δεν εμπιστεύεται την τοπική κοινωνία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι γονείς δεν συμμετέχουν, οι δε σπουδαστές αντιμετωπίζουν  το θεσμό ως λύση ανάγκης . 3 ( Από  άρθρο του καθηγητή  Μπαμπινιώτη)

Στη Φινλανδία η φιλοσοφία λειτουργίας της ΔΒΜ, ΔΕΝ επικεντρώνεται πάση δυνάμει στην εξυπηρέτηση των αναγκών της αγοράς όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, αλλά στον κοινωνικό χαρακτήρα της διαδικασίας και στην αυτοβελτίωση του εκπαιδευομένου, με στόχο «να διασφαλιστεί η δυνατότητα να διευρύνει τις γνώσεις του και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά του για προσωπική εξέλιξη, για δημοκρατία, ισότητα, δικαίωμα στην απασχόληση, οικονομική ανάπτυξη, δίκαιη κατανομή πλούτου» 4 . ( Μελέτη του ΙΝΕ ΓΕΣΕΕ).

Στην  Φινλανδία στόχος των υπηρεσιών ΔΒΜ είναι η επέκταση του χρόνου εργασίας, η καταπολέμηση της ανεργίας, η βελτίωση της παραγωγικότητας και η ενίσχυση της πολυπολιτισμικότητας 5. (Scandinavian Journal of Educational Research  Anne Kouvo)

Με βάση τα παραπάνω ο στόχος της σύνδεσης των επιμορφωτικών αναγκών των ενηλίκων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, δεν υπάρχει στην ΔΒΜ του εκπαιδευτικού συστήματος της Φινλανδίας.

Σε όλα αυτά  και ενώ ο στόχος της καινοτομίας είναι κοινός και στις 2 χώρες, το φινλανδικό μοντέλο αντιτάσσει τη συνεργασία στον ανταγωνισμό, την εξατομίκευση στην πιστοποίηση, την ευελιξία και την εμπιστοσύνη στην αξιολόγηση. 6 . Το φινλανδικό μοντέλο του Pasi Sahlberg.

Στην Φινλανδία αξιολογούνται όλοι , εκπαιδευτικοί, και σχολές και ανάλογα με την απόδοση τους χρηματοδοτούνται.                                                                                                          

Οι εκπαιδευτές ενηλίκων που συμμετέχουν σε διαδικασίες αυτοαξιολόγησης, έχουν σχεδόν όλοι μεταπτυχιακό, διορίζονται από τις τοπικές εκπαιδευτικές αρχές που διενεργούν εσωτερική και εξωτερική αξιολόγηση.  7 . (Ελισάβετ Καρτάλογλου «Το εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας»). 

Στην  Ελλάδα οι εκπαιδευτές ενηλίκων στις δομές της Δημόσιας ΔΒΜ  προσλαμβάνονται κάθε τέλος Σεπτεμβρίου. ΔΕΝ συμμετέχουν σε καμία  εσωτερική και εξωτερική αξιολόγηση. Η αξιολόγηση προσόντων γίνεται κατά την πρόσληψη.

Παράδειγμα: Για την πρόσληψη των εκπαιδευτών των Δημόσιων ΙΕΚ και Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, για τα 2 εξάμηνα , Χειμερινό και Εαρινό της Ακαδημαϊκής χρονιάς και την καταβολή της ωριαίας αποζημίωσής τους,  ο υπεύθυνος φορέας είναι το Ίδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης (ΙΝΕΔΙΒΙΜ), το οποίο εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας..                                                     

Η πρόσκληση που δημοσιεύει ,συνήθως τον  Αύγουστο , περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ποια προσόντα μοριοδοτούνται και πόσο , τον καθορισμό κριτηρίων και την διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής των εκπαιδευτικών  με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου.

 eg4Η επιλογή των εκπαιδευόμενων στα δημόσια ΙΕΚ, γίνεται με αξιολόγηση των αιτήσεων τους που γίνονται ηλεκτρονικά  μέσω διαδικτύου και μέσω της ιστοσελίδας της ΓΓΔΒΜ, με κοινωνικά κριτήρια και βαθμό Απολυτηρίου Λυκείου. Η φοίτηση διαρκεί 5 εξάμηνα εκ των οποίων το 1 εξάμηνο είναι ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ και τα υπόλοιπα 4 σπουδών. και  πιστοποιούνται με εξετάσεις από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.
Από τον Οκτώβριο του 2013 η φοίτηση στα Δημόσια ΙΕΚ είναι δωρεάν.

Με βάση τα στοιχεία της Eurostat για την συμμετοχή ενηλίκων σε προγράμματα ΔΒΜ για το 2010 και το 2015 , η Ελλάδα έχει 3,3 % ποσοστό συμμετοχής και στα 2 έτη, ενώ η Φινλανδία 23,0% και 25,4 % αντίστοιχα (με κοινοτικό μέσο όρο γύρω στο 9,5%).

Επομένως στη χώρα μας, ο ευρωπαϊκός στόχος για συμμετοχή των ενηλίκων στη ΔΒΜ σε ποσοστό γύρω στο 15% έως το 2020 φαντάζει απόλυτα εξωπραγματικός σε μια συγκυρία κατά την οποία μια σειρά από θεσμικές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες άρχισαν να αποδομούνται και να υποβαθμίζονται σταδιακά (Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, Σχολές Γονέων, ΚΔΒΜ κ.ά.).                                                      

Στην Φινλανδία , οι βασικές υπηρεσίες ΔΒΜ απευθύνονται σε κάθε πολίτη, είναι δωρεάν και ελέγχονται από το κράτος.                           Στην Ελλάδα πάροχοι της ΔΒΜ είναι δημόσιοι ­γενικοί φορείς (σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, κέντρα εκπαίδευσης ενηλίκων, Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης κ.α)· ­ και ιδιωτικοί φορείς. ,(κολέγια, ιδιωτικά ΙΕΚ , ιδιωτικά Πανεπιστήμια , διάφορες εμπορικές οργανώσεις οι οποίες παρέχουν κατάρτιση συνεχιζόμενης επαγγελματικής εκπαίδευσης κ.α  ).

Δαπάνες για την εκπαίδευση: Στην Φινλανδία 5,7% ,στην Ελλάδα κάτω από 3,5% του ΑΕΠ!!!!.  8 . (Από  το site ALFA VITA)

Σταθερότητα. Το Φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι σταθερό ΔΕΝ αλλάζει με κάθε νέα κυβέρνηση, μόνο κάνει μικρά βήματα, πάντα μπροστά. Το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει στη χώρα μας με τραγικές συνέπειες στους εκπαιδευτικούς και εκπαιδευόμενους .

Στην Φινλανδία τη βασική ευθύνη και τη χάραξη στρατηγικής για τα κάθε είδους προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων στη Φινλανδία αναλαμβάνει το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, οι υπηρεσίες του οποίου έχουν: ­την εποπτεία και τη χρηματοδότηση όλων των δημόσιων προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων· ­      

την ευθύνη της εκπόνησης εκπαιδευτικών προγραμμάτων αρχικής και συνεχιζόμενης κατάρτισης· ­την ευθύνη για την αδειοδότηση δομών παροχής επαγγελματικών προσόντων, συμπεριλαμβανόμενων και των εκδιδόμενων τίτλων σπουδών (EQAVET, 2014).                     

Οι θεσμοί που έχουν την ευθύνη για τη λειτουργία της διά βίου μάθησης στη Φινλανδία είναι το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, που είναι υπεύθυνο για την εθελοντική διά βίου μάθηση, το Υπουργείο Απασχόλησης και Οικονομίας για τα προγράμματα κατάρτισης της αγοράς εργασίας και οι εργοδοτικές ενώσεις για την εξειδικευμένη κατάρτιση των εργαζομένων.

Και στις 2 χώρες κάθε φορέας που φιλοδοξεί να παρέχει υπηρεσίες ΔΒΜ οφείλει να τηρεί τις προδιαγραφές που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Το Υπουργείο Παιδείας εκδίδει άδειες παροχής εκπαιδευτικών υπηρεσιών σε φορείς, καθορίζει το πρόγραμμα εκπαίδευσης που θα προσφέρουν καθώς και τον αριθμό των συμμετεχόντων στα εν λόγω προγράμματα.

Στην Ελλάδα παρόλο που παρατηρείται υψηλό αίσθημα ενδιαφέροντος από πλευράς φορέων, επιστημονικών ενώσεων, ερευνητών, κοινωνικών εταίρων και εκπαιδευτικής κοινότητας, το περιβάλλον μέσα στο οποίο η ΔΒΜ καλείται να αναπτυχθεί δεν είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό. Γραφειοκρατία, συγκεντρωτισμός, φοβικές συμπεριφορές απέναντι σε θεσμικές καινοτομίες, έλλειψη στρατηγικού οράματος και θεσμικές αμφισημίες συγκροτούν ένα αντιφατικό πλαίσιο, το οποίο διαμορφώνει μια εξαιρετικά ομιχλώδη προοπτική.                                   Επιπρόσθετα οι επιδόσεις είναι απογοητευτικές όσον αφορά την απόκτηση βασικών δεξιοτήτων από τους νέους και τους ενήλικες, τη συμμετοχή στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς επίσης και την εκπαίδευση των ενηλίκων.

Συμπερασματικά

Στο πλαίσιο της  εργασίας μου, η μελέτη του  Φινλανδικού μοντέλου  στην δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση, ομολογώ ότι μου προκάλεσε αισθήματα θαυμασμού αλλά και μειονεξίας.                                                                                                                                       Ως εκπαιδεύτρια ενηλίκων  στα Δημόσια και Ιδιωτικά ΙΕΚ βιώνω την θλιβερή πραγματικότητα εκπαιδευτών και εκπαιδευόμενων. Και παρά το γεγονός ότι η πεποίθηση μου ειναι και παραμένει ακλόνητη πως όλα αφορούν πολιτικές αποφάσεις,  έχω επίγνωση των απαιτήσεων ενός μακροχρόνιου σχεδιασμού για την ΔΒΜ στη χώρα μας .

Τα ερωτήματα που μπαίνουν είναι πολλά και εδώ χρειάζεται κατι παραπάνω από μια απόφαση  για την ενσωμάτωση επιτυχημένων πρακτικών άλλων χωρών όχι μόνο της Φινλανδίας. «Το  μεταπρατικό ελλαδικό κράτος» χρειάζεται χρόνο  για να προσαρμόσει  στις ανάγκες μας τα επιτεύγματα της δυτικής Ευρώπης. 9. Χρήστος Γιανναράς                                                                                                                     
Επίσης προκύπτει με σαφήνεια ότι και ως κοινωνία έχουμε  μακρύ δρόμο μπροστά μας . Ιδιαίτερα στην εποχή της οικονομικής κρίσης, της υψηλής ανεργίας και της παρατεταμένης ύφεσης , οι προσδοκίες για έναν περισσότερο δυναμικό και παρεμβατικό ρόλο της ΔΒΜ θα έπρεπε είναι υψηλές.                                                             

Μετά από δέκα χρόνια  μάταιης ελπίδας  για το θαύμα, με την αρχή της ακαδημαϊκής χρονιάς   εύχομαι οι αξιότεροι στις κρατικές υπηρεσίες που ασχολούνται με την δια βίου εκπαίδευση και μάθηση, να αναμετρηθούν εφεξής με όλα τα παραπάνω ζητήματα και να ασχοληθούν επιτέλους σοβαρά με το θεσμό.

Εν τω μεταξύ η απόσταση μεταξύ του ΙΕΚ Κερατσινίου και του Ελσίνκι όλο μεγαλώνει...

Ευδοκία Λειβαδά- Οικονομολόγος.

Πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια ενηλίκων.

Σεπτέμβριος  2018

Πηγές

1  . Διπλωματική Εργασία Δια Βίου Μάθηση και ο Ρόλος των Βιβλιοθηκών Μάριος Μπαλατζάρας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο Ιούνιος 2005, σελίδα 54

2  . ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ, Αρ. Φύλλου 163 , 21 Σεπτεμβρίου 2010 , άρθρ1 έως και 31 .  http://www.edulll.gr/wp-content/uploads/2010/06/nomos_-3879_2010.pdf

3. https://www.eduportal.gr/suomi-edu/  - 6/1/06άρθρο του καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη: “Το φινλανδικό πρότυπο”

4. ΙΝΕ , Μελέτες /45 , Δια Βίου Μάθηση και διασφάλιση ποιότητας /σελίδα43.     

5. (Scandinavian Journal of Educational Research  Anne Kouvo, Department of Teacher Education, University of Jyväskylä. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00313831.2011.621973                              

6. ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΟΝ 21ο ΑΙ. 2013.                                   

Το φινλανδικό μοντέλο , σελίδα29

7.  Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.Πτυχιακή « Το εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας » , Ελισάβετ Καρτάλογλου, Αθήνα 2010-2011,σελίδα29. https://www.slideshare.net/ElisavetKartaloglou/1-72511406

8.  http://www.alfavita.gr/6/7/2017.Το Φινλανδικό εκπαιδευτικό θαύμα μέσα από τα μάτια τωνεκπαιδευτικών.

9. http://anaghrapho.blogspot.com/2011/08/t.html. Λόγος του Χρήστου Γιανναρά

 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 24 Σεπτεμβρίου 2018 07:15

Σχόλια   

+1 # Υδροχόος-Οδυσσέας 23-09-2018 17:33
Εξαιρετική προσέγγιση, ανάλυση, ανάπτυξη και τεκμηρίωση, ...Εύγε! στην συντάκτρια για το υψηλό επίπεδο ποιότητας του άρθρου.
Είναι γεγονός / σε πιάνει βαθιά μελαγχολία, από τις μοιραίες συγκρίσεις και τους συνειρμούς, που προκαλεί η επαφή με το Φιλανδικό μοντέλο στα θέματα Παιδείας και Εκπαίδευσης συνολικά αλλά και ειδικότερα. Συμμερίζομαι τα συμπεράσματα και τα συναισθήματα που προκαλούνται στους ανθρώπους που γνωρίζουν βαθιά το θέμα, πάλεψαν και συνεχίζουν να παλεύουν το θηρίο από μέσα, έχοντας μάλιστα επίγνωση του μάταιου της ελπίδας για το θαύμα. Αγωνίζονται εμπράκτως για Παιδεία και Εκπαίδευση υψηλού επιπέδου κάνοντας πράξη διαχρονικές Αρχές και Αξίες.
Ναι τέτοιους δάσκαλους έχουν ανάγκη τα παιδιά μας!
Παράθεση

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση