Είσοδος χρήστη   

Εγγραφή στο newsletter  

Επικοινωνία: stagona4u@gmail.com

Δευτέρα, 14 Μαΐου 2018 15:31

Ένας Δραπετσωνίτης, ο Σίμος ο υπαρξιστής, ήταν κι αυτός στο Παρίσι το Μάη του '68

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

simosΌταν το 1958 πήγε στο Παρίσι η βασίλισσα της Αγγλίας Ελισσάβετ για να συναντήσει τον Ντε Γκώλ που μόλις είχε ξαναγυρίσει στην εξουσία, έφτασε την ίδια μέρα και ο Σίμος κι έβγαλε λόγο στο Σαιν Μισέλ, στο Καρτιέ Λατέν, ανεβασμένος σε ένα μανάβικο καροτσάκι και περιστοιχισμένος από Έλληνες φοιτητές και εργάτες. Κι όλες οι εφημερίδες έβαλαν την φωτογραφία του "Έλληνα υπαρξιστή φιλοσόφου" στην πρώτη σελίδα δίπλα στη φωτογραφία της βασίλισσας. Δεν το'καναν για καλαμπούρι.

Οι Γάλλοι δημοσιογράφοι θέλησαν να βρουν κάποιο αντιστάθισμα για να μειώσουν την πολιτική σημασία της βασιλικής επίσκεψης και να την καταγγείλουν. Ο Ντε Γκωλ είχε ξαναγυρίσει στην εξουσία, για να βάλει τέλος στο μεταπολεμικό πανηγύρι και να επιβάλλει τη "λιτότητα". Γι'αυτό κάλεσε τη βασίλισσα για να ανεβάσει το κύρος του. Κι ο Σίμος που είχε βρεθεί εκεί τελείως κατά τύχη, αυτός ο έλληνας, ο βαθιά λαϊκός και ανατολίτης, ενσάρκωσε τη μέρα εκείνη, δίχως να το ξέρει, τη Γαλλία του λαϊκού γλεντιού και της ανεμελιάς που θα υπέκυπτε κάτω από τον παρεμβατισμό του πουρατινού και κρατιστή Ντε Γκωλ για δέκα ολόκληρα χρόνια, ώσπου να τον αποτινάξει ένα άλλο λαϊκό πανηγύρι, ο Μάης του '68.

Ο Σίμος, αφού περιπλανήθηκε για χρόνια σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις, βρέθηκε το '68 πάλι στο Παρίσι και ήταν ένας από εκείνους τους Έλληνες που πήραν μέρος σ'εκείνη την εξέγερση. 

Ποιος τέλος πάντων είναι αυτός ο Σίμος Τσαπνίδης ( Σινώπη, 1919 - Αθήνα, 1999) κι από που κρατούσε η σκούφια του; Δραπετσωνίτης  και Πόντιος στην καταγωγή, ήταν ένας από τους νέους της δεκαετίας του '40. Υπάρχουν ακόμα εν ζωή κάποιοι Δραπετσωνίτες που τον θυμούνται τότε που μεγάλωνε στη γειτονιά τους και δούλευε ως τσαγκάρης και μπαλωματής.

Στις αρχές της δεκαετίας του '50 ο Σίμος πήρε τα συμπράγκαλά του κι έφτιαξε στου Ψυρρή την "Παράγκα" του, που έγινε ξακουστή εκείνα τα χρόνια. Απ'εκεί πέρασαν πολλοί συνομήλικοί του αλλά και αρκετοί μεγαλύτεροι με τους οποίους ο Σίμος μπορούσε να έρθει κοντά. 'Ηταν όλοι εκείνοι που διαισθανόντουσαν πως οι πατεράδες τους "μάσησαν" σε αμφίβολα ιδανικά και φτάσανε στο σημείο να αλληλοσκοτωθούν. Ο Σίμος ένιωθε πως πέρα από τις πολιτικές θέσεις και τους "εθνικούς" διχασμούς από βιοτικό επίπεδο "όλοι στο ίδιο καζάνι βράζαμε" και θεωρούσε πως ήταν πραγματικά κρίμα κι άδικο να πάει στράφι ο καιρός της νιότης που είναι φτιαγμένος για το κέφι, για το γλέντι και την ξεγνοιασιά. 

Κάποια μέρα ο Σίμος δήλωσε πως ήταν ..."υπαρξιστής". Κάπου είχε ακούσει για το γάλλο φιλόσοφο Ζαν Πωλ Σάρτρ και για τη θεωρία του τον "υπαρξισμό" που έκανε θραύση στη Γαλλία., δίνοντας στους διανοούμενους τη θεωρητική δικαιολογία που χρειαζόταν για να ξεπεράσουν τις τύψεις και τα άγχη τους και να πάρουν μέρος στο λαϊκό ξεφάντωμα που είχε γενικευθεί μετά την απελευθέρωση. Κι έβαλε ο Σίμος μία ρέγγα για γραβάτα, έστησε "πάρτυ" στην Παράγκα του και το'ριξε με την παρέα του στον χορό και στο γλέντι. 

Φυσικά ο Σίμος δεν είχε ιδέα για το τι έλεγε ο Σαρτρ, ούτε που τον ένοιαζε, γιατί δεν είχε και κανένα νόημα να το ξέρει. Το "υπαρξιστής" το πέταξε, γιατί τα γλέντια των παρισινών υπαρξιστών υπό τους ήχους τζαζ στο Σαιν Ζερμέν Ντε Πρε ήταν ένα προηγούμενο που του επέτρεπε να το ρίξει στο γλέντι μέσα στη γενική κατήφεια. Κι ακόμα γιατί, κρυμμένος πίσω από τη μαγική, ξενόφερτη κι ακατανόητη αυτή ταμπέλα, μπορούσε να πάρει το δικαίωμα να κάνει και να λέει πράματα αντίθετα στην κατεστημένη πρακτική. Και το κόλπο έπιασε. Οι κρατούντες έστω κι αν σοκαρίστηκαν, είπαν," άσ' τους να χορεύουν, είναι παλαβοί υπαρξιστές που στο κάτω κάτω δεν πειράζουνε κανέναν". Οι αγοραίοι πάλι, οι άνθρωποι της γειτονιάς, θεώρησαν το φαινόμενο σαν μια παράξενη αίρεση και τη δέχτηκαν μέσα απ'το πνεύμα της παραδοσιακής ανεξιθρησκείας  του αγοραίου πολιτισμού. Έπειτα, ο Σίμος δεν ξεχνούσε ποτέ την αγοραία του παράδοση. Έλεγε συγχρόνως πως ήταν "κυνικός φιλόσοφος", κατευθείαν απόγονος του Διογένη, μιας και καταγόταν κι ο ίδιος από την πατρίδα του αρχαίου εκείνου γεροπαράξενου, τη Σινώπη του Πόντου και μ'αυτό έπαιρνε κι άλλα δικαιώματα, να του συγχωράει η κοινή γνώμη χειρονομίες και πράξεις, που οι καθωσπρέπει τις ονόμαζαν χυδαίες ή το λιγότερο τρελές.      

Ήταν η εποχή που τα αυτοσχέδια πάρτυ έδιναν και έπαιρναν κι όχι μόνο από τους νέους των φτωχών στρωμάτων. Κι έφτασε μια μέρα που οι μεγάλοι άρχισαν να παίρνουν είδηση τη νέα φωτιά που είχε ανάψει κάτω από τη μύτη τους κι άρχισαν να απλώνουν την προβοσκίδα τους. Με σκοπό να βάλουν σε καλούπια αυτήν την χορευτική επανάσταση των νέων, να δημιουργήσουν στεγανά οικονομικά,  μορφωτικά, ταξικά. Για να διοχετεύσουν και να καθοδηγήσουν. Ο κάθε σύλλογος, ο κάθε φορέας, τα διάφορα κυκλώματα, όλα τα κόμματα ανεξαιρέτως, η εκκλησία, το κράτος, με λίγα λόγια όλος ο καλός ο κόσμος, άρχισε να στήνει το μαγαζάκι του και να διαλαλεί την πραμάτεια του. Κι έτσι το ξέσπασμα των νέων άρχισε να γίνεται σκορποχώρι.

Ήρθε η ώρα, στο τέλος της δεκαετίας του '50 για να μπουν όλοι αυτοί οι νέοι στην παραγωγή. Μόνο που οι θέσεις ήταν τραγικά λίγες και οι αποδοχές αφάνταστα γελοίες. Έτσι έμεινε για μόνη διεξοδος ο εκπατρισμός, η "εμιγκράτσια". Η γενιά του πάρτυ όμως δεν οπισθοχώρησε μπροστά σε τίποτα. Πλημμύρισε χορεύοντας την Ευρώπη. Διεκδίκησε τα δικαιώματά της στη δουλειά και στη μόρφωση και τα κέρδισε με το σπαθί της. Μαζί τους έφυγε και ο περιβόητος Σίμος, αυτός ο.... ιδεολογικός αρχηγός της γενιάς των πάρτυ, ο ...θεωρητικός της που επινοούσε ασυνήθιστες εμβληματικές πράξεις, αυτός ο αντάξιος συνεχιστής των μερακλήδων του Καφενείου και της Ταβέρνας, αυτών που ερευνούσαν και ήξεραν τι ταίριαζε σε κάθε περίπτωση και περίσταση. 

Όσο για την "Παράγκα" του, τρία χρόνια μετά τη δημιουργία της η αστυνομία την σφράγισε με βασική κατηγορία αυτή του έκλυτου βίου.

simos1Το παραπάνω απόσπασμα είναι από την "Πιάτσα", το εξαιρετικό για τις δικές μας προδιαγραφές κι αναζητήσεις βιβλίο του Ευάγγελου - Εμμανουήλ Ζάχου Παπαζαχαρίου (του οποίου, παρεμπιπτόντως, η αδελφή του η Ροδούλα είναι βέρα Δραπετσωνίτισσα) που το πρωτοδιαβάσαμε στις αρχές της δεκαετίας του '80. Και παίρνοντας φόρα από την γνωριμία με τον κοσμογυρισμένο Δραπετσωνίτη Σίμο, ψάξαμε μαζί με τον Νίκο Δαμίγγο και τον βρήκαμε χωμένο σε μια παράγκα, κάπου στο Μοναστηράκι. Του πήραμε μια συνέντευξη που δυστυχώς δεν βγήκε στο ύψος της υπέροχης συνάντησής μας. Η συνέντευξη αυτή δημοσιεύτηκε στη Δραπετσωνίτικη μηνιαία εφημερίδα των Γ.Τσιρίδη, Γ. Παπαδάκη και Θ. Ιγνατιάδη "Δημογραφία", μια εφημερίδα που προσπαθούσε να εκφράσει εκείνη την εποχή τον κόσμο των ανένταχτων της αριστεράς στη Δραπετσώνα. 

Τι καινούργιο προέκυψε τώρα; Ένα δημοσίευμα της δημοσιογράφου Γιούλη Επτακοίλη στην Καθημερινή, όπου ο επίσης δημοσιογράφος Γιώργος Βιδάλης μιλάει για τη γνωριμία του με τον Σίμο και για την απόφασή του να δημοσιοποιήσει τώρα ένα φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό που του είχε χαρίσει ο Σίμος από τις μέρες του Μάη του '68 στο Παρίσι, τότε που ήταν μέσα σ'όλα τα επεισόδια εκείνου του απελευθερωτικού ξεσπάσματος.  

Η αναφορά μας στον Σίμο, πέρα από το επετειακό των 50 χρόνων από τον Μάη του '68, είναι μία ακόμα υπενθύμιση για όλους εκείνους τους ξεχωριστούς Δραπετσωνίτες και Κερατσινιώτες που εξέφρασαν με τον τρόπο τους τη γενιά τους. Την εξέφρασαν στην τρέχουσα ζωή της, οριζόντια, και πέρα από τα κλασσικούς πολιτικούς και κοινωνικούς διαχωρισμούς.

Η αλήθεια είναι πως καμιά αρχή μέχρι τώρα δεν τους έχει τιμήσει όπως τους αξίζει. Κάποτε ίσως βρεθούν στα πράματα άνθρωποι που θα έχουν κατανοήσει τον κόσμο που εξέφρασαν και το διαφορετικό που άντλησαν από τη ζωή των συνανθρώπων τους και τους το μετάγγισαν πιο πλούσιο, ελεύθερο και όμορφο. Δυστυχώς  ως τώρα,  αυτό δεν έχει συμβεί, διότι κατά βάση όλες οι δημοτικές αρχές από τα χρόνια του '60, δεν είχαν εκείνες τις καταβολές, τις προσλαμβάνουσες και τις ευαισθησίες για να αντιληφθούν και να εκτιμήσουν την αξία ανθρώπων όπως π.χ ο Σίμος, ο Ζουγανέλης ο τουμπίστας, ο Αρμάος με τις λατέρνες του και προπάντων όλων των ρεμπετών του ντουνιά.

Πατώντας  kathimerini.gr  θα σας εμφανιστεί το άρθρο της Επτακοίλη. 

Εδώ  το τραγούδι με την Σωτηρία Μπέλλου, "Ο Υπαρξιστής" του Μπάμπη Μπακάλη, 1953. 

Ο Σίμος  με την Πετρούλα Σαλπέα, των Γιώργου Γιαννουλάτου - Πυθαγόρα, 1969.

Εδώ  (3:04) μία συνέντευξη του Σίμου στον Μανώλη Νταλούκα. 

Και  lifo.gr  μια μικρή αναφορά του Πάνου Κουτρουμπούση, συνοδοιπόρου του Σίμου στην περιπέτεια της Παράγκας.

 

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 17 Μαΐου 2018 17:06
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση