Είσοδος χρήστη   

Εγγραφή στο newsletter  

Επικοινωνία: stagona4u@gmail.com

Τρίτη, 05 Σεπτεμβρίου 2017 09:35

Πέθανε στα ενενήντα του ο ξεχωριστός Αμερικανός ποιητής Τζον Άσμπερυ

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

ashberyΈνας από τους καλύτερους αμερικανούς ποιητές του 20ου αιώνα, που έχει δημοσιεύσει περισσότερους από 20 τόμους με ποιητικό έργο, πέθανε στις 3.9.17, πλήρης ημερών. Και το όνομα αυτού, Τζον Ασμπερυ (Νέα Υόρκη, 1927 - Χάντσον, 2017). Το έργο του "Αυτοπροσωπογραφία σε κυρτό κάτοπρο" (1975) έχει χαρακτηριστεί η "Έρημη χώρα" της μεταμοντέρνας αμερικάνικης ποίησης. Σ'αυτό το ποίημα ο Άσμπερυ διαλέγει ένα παραμορφωτικό καθρέφτη για να μιλήσει για τη στρεβλή εικόνα του κόσμου. Το ερέθισμα προήλθε από τον Ιταλό ζωγράφο Φραντσέσκο Παρμιτζιανίνο ( Πάρμα,1503 - Κρεμόνα,1540) που ζωγράφισε τον εαυτό του κοιτάζοντάς τον σ'ένα κυρτό κάτοπτρο (1524). Στην Ελλάδα, το ποίημα αυτό το έκανε γνωστό ο ποιητής Χάρης Βλαβιανός το 1995 δουλεύοντας πάνω του για χρόνια. 

 

Ο ποιητής και καθηγητής Αγγλικών του Χάρβαρντ, Στίβεν Μπερτ, συνέκρινε τον Άσμπερι με τον Τ. Σ. Έλιοτ, λέγοντας ότι ο Άσμπερι«είναι η τελευταία ποιητική φιγούρα που στα μάτια των μισών εν ζωή αγγλόφωνων ποιητών είναι μοντέλο, και στα μάτια των άλλων μισών απολύτως ακατανόητος». 

Πάντως ο ίδιος ο Άσμεπρι πίστευε ότι η ποίηση πρέπει να είναι προσβάσιμη σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους και έλεγε ότι το έργο του δεν ήθελε να είναι ένας ιδιωτικός διάλογος με τον εαυτό του. Και σε μία συνέντευξή του είχε πει πως " Η ποίησή μου μιμείται ή αναπαραγάγει τον τρόπο με τον οποίο η γνώση ή η αντίληψη έρχεται σ'εμένα και ξεκινάει πλαγίως. Δεν πιστεύω ότι η ποίηση που οργανώνεται σε τακτοποιημένα μοτίβα θα αντανακλούσε αυτή την κατάσταση". 

Πατώντας  εδώ  θα σας εμφανιστεί το άρθρο της Τίνας Μανδηλαρά που αναρτήθηκε στη lifo στις 4.9.17 με τον τίτλο "Ο βαθιά απέριττος ποιητής Τζον Άσμπερι που πέθανε χθες ήσυχα σε βαθύ γήρας"

Ακολουθούν αποσπάσματα από το τέλος της Αυτοπροσωπογραφίας του, που όταν στα τέλη της δεκαετίας του '90 το πρωτοδιαβάσαμε, μας τύλιξε με μια μυστηριώδη ελκυστική ομίχλη αναγκάζοντάς μας να το ξαναδιαβάσουμε πιο πολύ υπό το φως του νου. 

................................................................................................................................................................................................ 

Είναι η αρχή που κάνει τα έργα τέχνης να διαφέρουν τόσο 

από την πρόθεση του καλλιτέχνη. Συχνά ανακαλύπτει 

ότι παρέλειψε αυτό που ξεκίνησε 

να πει στην αρχή. Γοητευμένος από λουλούδια 

σαφείς απολαύσεις, κατηγορεί τον εαυτό του (αν

και κατά βάθος ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα), θεωρώντας

πως είχε άποψη για το θέμα και δυνατότητα

επιλογής, χωρίς φυσικά να έχει συνείδηση,

αγνοώντας πως η ανάγκη αναιρεί τέτοιους σκοπούς 

ώστε να δημιουργήσει κάτι καινούργιο

για τον εαυτό της, πως δεν υπάρχει άλλος τρόπος,

πως η ιστορία της δημιουργίας εξελίσσεται σύμφωνα

με αυστηρούς νόμους, και πως όλα όντως

γίνονται μ'αυτόν τον τρόπο, αλλά ποτέ όσα

θελήσαμε να ολοκληρώσουμε και επιθυμήσαμε τόσο απεγνωσμένα

να δούμε να πραγματώνονται. Ο Παρμιτζιανίνο

θα πρέπει να το είχε καταλάβει καθώς αναλώθηκε

σ'αυτό το έργο ζωής. Μέσα στο απαλό

και ίσως αβρό ( όμως τόσο αινιγματικό) τελείωμα

δεν μπορεί παρά να δει κανείς

την τόσο εύλογη ολοκλήρωση ενός σκοπού.

Υπάρχει τίποτα πιο σοβαρό απ'αυτήν την ετερότητα

που και οι πιο κοινές μορφές καθημερινής

δραστηριότητας περιέχουν, αυτήν που αλλάζει τα πάντα

ελαφρά και βαθιά, που τραβά βίαια από τα χέρια μας την ουσία

της δημιουργίας, κάθε δημιουργίας, όχι μόνο της καλλιτεχνικής,

για να την τοποθετήσει σε κάποια τερατώδη, πλαϊνή

κορυφή, πολύ κοντινή για να την αγνοήσει κανείς, πολύ μακρινή

για να επέμβει. Αυτή η ετερότητα, αυτό το

"δεν είμαστε εμείς" είναι το μόνο που υπάρχει για να δούμε

στο κάτροπτο, αν και κανείς δεν μπορεί να πει

πως έφτασε να είναι έτσι.

................................................................................................................................................................................................

Όμως είμαστε τόσο πολύ πλάσματα της συνήθειας

που οι συνέπειές τους  διαρκούν ακόμα en permanecne, περιπλέκοντας

τα πράγματα. Το να παίρνεις στα σοβαρά μόνο το σεξ

είναι ίσως μία λύση, αλλά η κλεψύδρα σφυρίζει

καθώς ο χρόνος αρχίζει να κατρακυλά

προς αυτό που συνέβη. Το παρελθόν

είναι τώρα εδώ: το αποτυπωμένο

πρόσωπο του ζωγράφου, στο οποίο χρονοτριβούμε, εισπράττοντας

όνειρα κι εμπνεύσεις με ακαθόριστη

συχνότητα. Όμως οι αποχρώσεις έχουν γίνει μεταλλικές,

οι καμπύλες και οι πλευρές δεν είναι τόσο πλούσιες.

Και εν τέλει μόνο ό,τι βρίσκεται έξω από τον καθένα 

έχει σημασία γι'αυτόν και πολύ περισσότερο για μας,

που δεν μας δόθηκε ποτέ καμμιά βοήθεια

αναγκασμένοι να αποκωδικοποιήσουμε τον ανθρώπινο βαθμό ευφυίας μας

στηριγμένοι σε γνώσεις από δεύτερο χέρι. Ξέρω, ωστόσο,

πως κανενός άλλου οι προτιμήσεις

δεν βοηθούν, και θα'πρεπε μάλον να αγνοηθούν,

κάποτε φαινόταν τόσο τέλειο - η πούδρα στο λεπτό δέρμα

με τις φακίδες, τα υγρά χείλη έτοιμα ν'ανοίξουν για να 

ελευθερώσουν τις λέξεις και η οικεία εικόνα

ρούχων και επίπλων που κανείς λησμονεί.

Καταφύγιο μέσα σ'έναν αποκαμωμένο κόσμο, όμως δεν ήταν γραμμένο

στα χαρτιά, αφού το ζήτημα ήταν άλλο,

η μίμηση της φυσικότητας ίσως αποτελεί το πρώτο βήμα

για την απόκτηση εσωτερικής γαλήνης

αλλά είναι μόνο το πρώτο βήμα, και συχνά

απομένει μια παγωμένη χειρονομία υποδοχής χαραγμένη

στο αέρα και πυκνώνει πίσω της,

μία σύμβαση. Και δεν έχουμε αλήθεια 

χρόνο γι'αυτά, παρά μόνο για να τα χρησιμοποιήσουμε

για προσάναμμα. Όσο νωρίτερα τα κάψουμε

τόσο το καλύτερο για τους ρόλους που πρέπει να υποδυθούμε.

Γι'αυτό σε εκλιπαρώ, τράβηξε αυτό το χέρι,

μην το προτείνεις πια σαν ασπίδα ή χαιρετισμό,

σαν ασπίδα ενός χαιρετισμού, Φραντσέσκο:

υπάρχει θέση μόνο για μια σφαίρα στη θαλάμη του όπλου:

το βλέμμα μας από τη λάθος μεριά

του τηλεσκόπιου καθώς πέφτεις με ταχύτητα

μεγαλύτερη του φωτός για να οριζοντιοθείς επιτέλους

ανάμεσα στα χαρακτηριστικά του δωματίου, μια πρόσκληση

που δεν ταχυδρομήθηκε ποτέ, το σύνδρομο

"ήταν όλα ένα όνειρο", αν και το όλα εκφράζει αρκετά λακωνικά

πόσο δεν ήταν.

................................................................................................................................................................................................

Αισθάνεται κανείς πολύ περιορισμένος

διυλίζοντας το φως του Απρίλη αναζητώντας ίχνη,

στην πλήρη ακινησία του ήρεμου

μέτρου της. Το χέρι δεν κρατάει κιμωλία

και κάθε μέρος του όλου γκρεμίζεται

και δεν μπορεί να έχει επίγνωση πως κάποτε γνώριζε,

παρά μόνο αραιά και που, στις κρύες εσοχές

της μνήμης, στους αργοπορημένους ψιθύρους. 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 05 Σεπτεμβρίου 2017 23:13
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση