Τετάρτη, 27 Μαρτίου 2013 14:09

Τη σίγουρη ραδιενέργεια του Σχιστού και την πιθανή των Λιπασμάτων, ποιοι θα την αντιμετωπίσουν;

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Αρκετά άρθρα αναρτήθηκαν τελευταίως στο διαδίκτυο και δημοσιεύτηκαν σε διάφορα έντυπα σχετικά με τη ραδιενέργεια εξ αιτίας του φωσφογύψου στο Σχιστό του Κερατσινίου. Κι εμείς στο " Το 13 μας " είχαμε αναρτημένο ένα ρεπορτάζ γι'αυτό το θέμα. Ένα ακόμα πιο αναλυτικό άρθρο στο Real.gr, υπογεγραμμένο από τον Αλεξάνδρο Κόντη, υπάρχει στο τέλος αυτού του κειμένου.

 

Τι θυμήθηκα τώρα; Αρκετά χρόνια πριν, όταν τελείωνε η κατασκευή του κτιρίου του 1ου Λυκείου Κερατσινίου, κάποιος κάτοικος της περιοχής του Αγ. Μηνά, γονέας μαθητή μου, μου είχε αναφέρει για το ζήτημα αυτό. Μου πρότεινε επίσης να το ψάξουμε, μιας και η περιοχή όπου ήταν η χωματερή δεν είναι και πολύ μακριά από το καινούργιο κτίριο του Λυκείου. Αν μάλιστα βρίσκαμε κάποια στοιχεία, προφανώς και κατ'αρχήν να τα δημοσιεύαμε στην σχολική μας εφημερίδα "Ονειροζούμ".  Ρωτήσαμε απ'εδώ, ρωτήσαμε απ'εκεί και στο τέλος μηδέν εις το πηλίκον. Οι περισσότεροι είχαν πλήρη άγνοια του θέματος και κάποιοι, μετρημένοι στα δάκτυλα του ενός χεριού, είχαν μία επαρκή γνώση του θέματος, που ήταν όμως τελείως καθησυχαστικές. Οι άνθρωποι που μας απάντησαν, άλλοι ήταν θεσμικοί κι άλλοι εξωθεσμικοί, κάποιοι στην τότε συμπολίτευση του δήμου Κερατσινίου και άλλοι στην αντιπολίτευση της εποχής εκείνης. Όμως, αν θυμάμαι καλά, η θέση τους σε σχέση με την εξουσία και τα διάφορα πόστα δεν ήταν τόσο καθοριστική για τις όποιες απαντήσεις μας έδωσαν. Απλώς οι "Αντί" και οι "Εκτός", ακόμα κι αν ήταν άσχετοι, ήταν πιο επιφυλακτικοί και υπόσχονταν πως θα το ψάξουν το θέμα. Κατέληξα τότε πως όσοι είχαν μία γνώση του θέματος, αυτό πιο πολύ είχε να κάνει με την προσωπικότητά τους και την αγωνία που είχαν για να επιδιορθώνουν του κόσμου τα στραβά, παρά με την πολιτική τους τοποθέτηση. Μικρό το δείγμα, με επιφυλάξεις λοιπόν, το συμπέρασμα. 

Εν τέλει πειστήκαμε κι εμείς, ανοήτως, πως οξύ πρόβλημα δεν υφίστατο τουλάχιστον για μας που δεν ήμασταν δίπλα στη χωματερή και ως εκ τούτου δεν κάναμε καμία αναφορά στην "Ονειροζούμ". Εκ των υστέρων είναι φανερό πως αποφασίσαμε λανθασμένα. Ίσως υποσυνείδητα επέδρασε στη απόφασή μας η καθεστηκυία λογική, αυτή που διατείνεται πως το κράτος και ο δήμος δεν είναι δυνατόν να επιτρέπουν να υπάρχουν κάπου πολύ επικίνδυνες εστίες για την υγεία των κατοίκων. Επιπλέον, θέλεις δε θέλεις, αν ζεις σε ένα κλίμα ευφορίας, ανευθυνότητας του τύπου "πέρα βρέχει" και απληστίας του στυλ "όλα για πάρτι μου", όπως τότε οι περισσότεροι, όσο και αν προσπαθείς για να έχεις τις κεραίες σου τεντωμένες και το ενδιαφέρον σου για τα κοινά να κλίνει με ευαισθησία προς το ανήσυχο και όχι προς το αναίσθητο εφησυχασμένο, κάπου στο τέλος την πατάς κι εσύ. Κάπως έτσι έγινε και το θέμα αυτό το περάσαμε ντούκου. Μετά όμως το ξεχάσαμε τελείως, αφού κάποια άλλα τρέχοντα κι επίκαιρα θέματα μας αποσπούσαν συνεχώς την προσοχή. Ήταν αυτά που μας ανέβαζαν την αδρεναλίνη στο ύψος του δάσους των άμεσων προβλημάτων καθιστώντας μας έτσι αόρατο το δένδρο του φωσφογύψου; Μάλλον.

Το άλλο που εκ των πραγμάτων μπαίνει στο τραπέζι πάλι, είναι αυτό που κυκλοφορεί ανάμεσα στους κατοίκους της Δραπετσώνας. Αυτό που έχει να κάνει με την περιοχή των Λιπασμάτων. Κι εκεί έχει ακουστεί πως θάφτηκαν μπάζα, με ευθύνη, αν δεν κάνουμε λάθος, ενός απερίγραπτου τύπου ονόματι Φωτίου. Αν όντως λοιπόν υπάρχουν θαμμένα μπάζα από το εργοστάσιο, είναι πολύ πιθανόν να έχουν μετατραπεί κι αυτά σε ραδιενεργά. Αυτά τα δέκα και βάλε χρόνια που κυκλοφορεί ψιθυριστά η φήμη αυτή, απαντήσεις ξεκάθαρες και εγγυημένες δεν έχουμε πάρει ποτέ. Πρόσφατα σε μία εκδήλωση με θέμα την Ανάπλαση που διοργάνωσε η δημοτική κίνηση "Αλλιώτικη Πόλη", ανάμεσα στους ομιλητές ήταν και ο εκπρόσωπος της Εθνικής - στην οποία ανήκει η έκταση των Λιπασμάτων - κ. Καρυτινός. Αυτός, σε μία ερώτηση μας σχετικά με την επικινδυνότητα του εδάφους, μας απάντησε ότι, όπως τον έχουν ενημερώσει από την αρμόδια υπηρεσία τηςΤράπεζας, οι μετρήσεις του Δημόκριτου έχουν αποδείξει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος. Επειδή όμως πλέον έχουμε γίνει δύσπιστοι, ξαναρωτάμε για ακόμα μία φορά και ιδιαιτέρως τη Δημ.Αρχή. Αυτές οι μετρήσεις του Δημόκριτου, αν υπάρχουν, από πότε υπάρχουν, ποια είναι τα τεχνικά χαρκτηριστικά τους και τι δείχνουν; Διότι επί υπουργίας Σουφλιά στο Περιβάλλοντος, όταν αυτός είχε ερωτηθεί από τους βουλευτές Δρίτσα και Λαφαζάνη, η απάντηση του Σουφλιά στη Βουλή ήταν, πως δεν υπάρχουν στοιχεία για το ποιόν του εδάφους. 

Πάντως το θέμα σίγουρα είναι από αυτά που δεν πρέπει να τ'αφήσεις μόνο στην καλή διάθεση των τοπικών και υπερτοπικών αρχών που προφανώς χρεώνονται το πρόβλημα κι γι'αυτό είναι δυνατόν να μας εμπνέουν εμπιστοσύνη; Για χίλιους λόγους μπορεί να αδιαφορήσουν ή να κάνουν πως το λύνουν, αλλά στην ουσία να ψάχνουν να κερδίσουν πόντους υπέρ τους κουκουλώνοντας τις μεγάλες ευθύνες τους. Αλλά μπορεί ακόμα και οι όποιες λύσεις που θα επιλέξουν να μην είναι οι ενδεδειγμένες και οι ασφαλείς.

Οι τοπικές ιστοσελίδες και τα μπλογκ, οι δημοτικές κινήσεις, οι σύλλογοι, τα σχολεία και όσοι είναι διαθέσιμοι, δεν θα πρέπει από κοινού να διαμορφώσουν ένα ενωτικό σχήμα, που θα επιδιώξει να κινητοποιήσει τους κατοίκους για να δοθεί λύση κατάλληλη κι αποτελεσματική; Και για το Σχιστό, αλλά και για τα Λιπάσματα. Κάποιοι κινητικοί,  ομιλητικοί και μ'ευλύγιστη σκέψη, πρέπει να πάρουν την πρωτοβουλία αυτή και να προχωρήσουν σε ένα κάλεσμα. Νομίζουμε πως αυτό, αν είσαι ανοιχτόμυαλος και σε χαρακτηρίζει η επιδίωξη του κοινού καλού, δεν είναι δύσκολο να γίνει. Και είναι ολοφάνερο πως στην κίνηση αυτή θα χρειάζονται όλοι. Είναι από τις περιπτώσεις που ισχύει το γνωστό "όσοι πιο πολλοί τόσο καλύτερα". Γι' αυτό το τελευταίο, λες να υπάρχουν αντιρρήσεις και να μην το ασπάζονται ακόμα και οι χαζοί;

 

 

 
Εκτεθειμένα στο περιβάλλον βρίσκονται εδώ και έναν μήνα τα ραδιενεργά απόβλητα στην περιοχή Λακκώματα Σχιστού, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως η πιο επικίνδυνη χωματερή της Ελλάδας. Οι πρόσφατες έντονες βροχοπτώσεις ξήλωσαν τα έργα αποκατάστασης που συγκρατούσαν τη φωσφογύψο από το παλαιό εργοστάσιο λιπασμάτων Δραπετσώνας, με αποτέλεσμα τεράστιες ποσότητες των επικίνδυνων αποβλήτων να έχουν παρασυρθεί από τα νερά της βροχής. Ο χώρος των 125 στρεμμάτων έχει συσσωρεύσει συνολικά 10 εκατομμύρια τόνους φωσφογύψου, καθώς, από το 1979 έως και το 1999, δεχόταν όλα τα απόβλητα από την παραγωγή των Λιπασμάτων Δραπετσώνας. Αναλύσεις της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας είχαν διαπιστώσει τα προηγούμενα χρόνια ότι η ραδιενέργεια της περιοχής ξεπερνά τα προβλεπόμενα όρια ασφαλείας που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πρέπει να περάσουν εκατοντάδες χρόνια για να περιοριστούν τα επίπεδα ραδιενέργειας.

 

 

 

Το τραγικό είναι ότι για την αποκατάσταση του χώρου έχουν δαπανηθεί μέχρι σήμερα συνολικά 3 εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, παρά την επικινδυνότητα της «ραδιενεργής χωματερής» και το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό που δαπανήθηκε από το κράτος, το έργο αποκατάστασης δεν ολοκληρώθηκε ποτέ...
 

 

Βγήκαν στον δρόμο
 

 

Μετά τις πρόσφατες καταρρακτώδεις βροχές, οι προστατευτικές μεμβράνες που είχαν τοποθετηθεί πάνω από τα ραδιενεργά απόβλητα έχουν ξηλωθεί και μάλιστα αρκετές από αυτές έχουν παρασυρθεί μέχρι τον δρόμο που οδηγεί στη χωματερή. Στον δρόμο, επίσης, έχουν καταλήξει και ποσότητες φωσφογύψου, η οποία επιπλέον έχει αποκαλυφθεί σε δεκάδες άλλα σημεία του χώρου.
 

 

Η απερίγραπτη κατάσταση απειλεί ευθέως την υγεία των κατοίκων της δυτικής Αττικής, καθώς τα ραδιενεργά απόβλητα απέχουν μόλις λίγες δεκάδες μέτρα από τη λεωφόρο Σχιστού - Σκαραμαγκά και το Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού. Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι τα εκτεθειμένα απόβλητα μπορούν να εισχωρήσουν στους υδροφόρους ορίζοντες και να προσεγγίσουν ακόμα και κατοικημένες περιοχές. Σήμα κινδύνου εκπέμπουν παράλληλα οι εκπρόσωποι του Περιβαλλοντικού Συνδέσμου Δήμων Αθηνών - Πειραιώς (ΠΕΣΥΔΑΠ), ο οποίος είναι ο υπεύθυνος δημόσιος φορέας για την αποκατάσταση της χωματερής. «Μέχρι σήμερα έχουν δαπανηθεί 1 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και άλλα 2 από το Πρόγραμμα Θησέας, τα οποία όμως δεν ήταν αρκετά για τη διεκπεραίωση της αποκατάστασης. Οι έντονες βροχοπτώσεις είχαν σαν αποτέλεσμα τα απόβλητα να βγουν ξανά στην επιφάνεια και να απειλούν τη δημόσια υγεία», δηλώνει ο πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ, Γρηγόρης Γουρδομιχάλης, ο οποίος κατηγορεί την κεντρική κυβέρνηση για την αδυναμία ολοκλήρωσης της αποκατάστασης. «Βρισκόμαστε στην κυριολεξία σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Εχουμε ήδη στείλει επιστολή στο υπουργείο Εσωτερικών, στο οποίο υπάγεται ο ΠΕΣΥΔΑΠ, χωρίς όμως να υπάρχει ανταπόκριση. Χρειάζονται άμεσα περίπου 200.000 ευρώ για να τελειώσουν τα έργα και να αποκατασταθούν οι ζημιές», τονίζει ο Γ. Γουρδομιχάλης, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «έχουν δαπανηθεί 3 εκατομμύρια ευρώ, είναι σαν να φτιάξαμε το μπουκάλι αλλά να μη βάλαμε τον φελλό που θα συγκρατήσει τα απόβλητα».
 

 

Συγκλονισμένοι από την εικόνα που παρουσιάζει η επικίνδυνη χωματερή του Σχιστού δηλώνουν και οι επιστήμονες, ειδικοί σε θέματα ραδιενέργειας, οι οποίοι καλούν για άμεσους ελέγχους, ώστε να διαπιστωθεί ο βαθμός της διασποράς των αποβλήτων στο περιβάλλον.
 

 

«Η φωσφογύψος είναι παραπροϊόν ουρανίου και μπορεί να αποτελέσει πηγή ραδιενέργειας για πάρα πολλά χρόνια. Μετά τις ζημιές που προκλήθηκαν, η περιοχή του Σχιστού πρέπει να ελεγχθεί άμεσα, καθώς η ποσότητα της ραδιενέργειας μπορεί να διαρρεύσει και να διοχετευτεί στον υδροφόρο ορίζοντα ή τις κατοικημένες περιοχές», δηλώνει ο επιστημονικός συνεργάτης του Δημόκριτου και πρώην πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Χημικών, Νίκος Κατσαρός.
 

 

100% πάνω από το όριο

 

 

 

Στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, η περιοχή των Λακκωμάτων Σχιστού είχε χαρακτηριστεί ως η πιο επικίνδυνη χωματερή της Ελλάδας, καθώς επί συνολικά 20 χρόνια οι εναποθέσεις των ραδιενεργών αποβλήτων γίνονταν με απλή κάλυψη με χώμα. Το 2004, λίγο πριν από την έναρξη των έργων αποκατάστασης, με την τοποθέτηση των ειδικών πλαστικών μεμβρανών, η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας είχε πραγματοποιήσει αναλύσεις σε δείγματα από τη φωσφογύψο, με τα αποτελέσματα να δείχνουν ότι η ραδιενέργεια στη χωματερή έχει ξεπεράσει τα όρια ασφαλείας σε ποσοστό έως και 100%.
 

 

«Η ραδιενέργεια που υπάρχει στα υλικά αυτά, αν και προέρχεται από φυσικές πηγές, είναι αυξημένη. Οπως έχουν δείξει οι αναλύσεις μας τα προηγούμενα χρόνια, η συγκέντρωση του ράδιου κυμαίνεται από 580 έως και 1.180 Bq/kg, με όριο 500 Bq/kg. Οι τυπικές συγκεντρώσεις στα ελληνικά εδάφη κυμαίνονται από 15 έως 100 Bq/kg», δηλώνει ο πρόεδρος της ΕΕΑΕ, Χρήστος Χουσιάδας, σύμφωνα με τον οποίο τα απόβλητα της παραγωγής λιπασμάτων είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία, μόνο όταν δεν διαχειρίζονται με τον σωστό τρόπο. «Το συγκεκριμένο σημείο αποτελεί ελεγχόμενη ζώνη και η εικόνα που έχουμε δείχνει ότι δεν υπάρχει ραδιολογικός κίνδυνος για τον πληθυσμό της περιοχής. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα απόβλητα θα μπορούσαν να είναι επικίνδυνα σε περίπτωση που δεν γίνεται σωστή διαχείριση, καθώς η αναιτιολόγητη έκθεση στη ραδιενέργεια πρέπει να αποφεύγεται», λέει ο πρόεδρος της ΕΕΑΕ.
 

 

Την ύπαρξη βαρέων μετάλλων στη φωσφογύψο, πλην της ραδιενέργειας, επισημαίνει ο δρ Πυρηνικής Φυσικής και καθηγητής Ιατρικής Φυσικής στο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, Φωκίων Βοσνιάκος. «Η φωσφογύψος έχει φυσική ραδιενέργεια, η οποία για να εξαντληθεί πρέπει να περάσουν αιώνες. Πιθανόν, όμως, να περιέχει ακόμα και βαρέα μέταλλα, όπως ο μόλυβδος. Πρέπει να γίνουν άμεσα έλεγχοι για να διαπιστωθεί, από φυσικοχημικής πλευράς, σε τι κατάσταση βρίσκονται τα απόβλητα που έχουν διαρρεύσει», αναφέρει ο πυρηνικός φυσικός, στηλιτεύοντας τον τρόπο με τον οποίο έχει επιχειρηθεί η αποκατάσταση μιας τόσο σοβαρής περιβαλλοντικής πληγής. «Αποδείχθηκε πως το έργο, εκτός από ημιτελές, ήταν και ευπαθές στις έντονες βροχοπτώσεις. Τα λεφτά που έχουν ήδη δοθεί φαίνεται πως χάθηκαν και τώρα η αποκατάσταση μάλλον θα πρέπει να γίνει ξανά από την αρχή»...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 23 Μαΐου 2013 09:08
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση