Σάββατο, 10 Σεπτεμβρίου 2016 20:33

Ερωτοτροπίες....για κάθε πικραμένο μα και εξεγερμένο

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο του Χαβιέρ Μαρίας "Ερωτοτροπίες", που κυκλοφόρησε στην Μαδρίτη το 2011 και στην Ελλάδα το 2015. Μια παρουσίαση των Ερωτοτροπιών αναρτήσαμε στην Σταγόνα, μιας και μας προέκυψε ως ένα έργο που μας άρεσε πιο πολύ από όσα μυθιστορήματα διαβάσαμε από την αρχή του χρόνου. Το απόσπασμα αυτό ως ύφος είναι χαρακτηριστικό του έργου, αλλά ως περιεχόμενο δεν έχει μεγάλη σχέση με το βασικό θέμα του, που είναι ο έρωτας και ο θάνατος. Στο μυθιστόρημα όμως αυτό παράλληλα με τον κυρίως ποταμό ρέουν και πολλοί ας πούμε παραπόταμοι, που γεμίζουν και γεμίζονται από το μεγάλο ποταμό.

 

 

Όμως, αλίμονο, την ίδια στιγμή κανείς δεν παραιτείται πλήρως από την ευκαιρία, κι αυτή η φαγούρα μας κρατά ξύπνιους ή μας εμποδίζει να βυθιστούμε σε βαθύ ύπνο. Τα πιο απίθανα πράγματα έχουν συμβεί, κι αυτό όλοι το διαισθανόμαστε, ακόμη κι εκείνοι που δεν ξέρουν τίποτα από ιστορία ούτε απ’ ό,τι συνέβη στον προγενέστερο κόσμο, ούτε ακόμα και απ’ ό,τι λαμβάνει χώρα σε τούτον, που προχωρά με τα ίδια διστακτικά βήματα όπως οι ίδιοι. Και ποιος δεν έχει καταστεί μάρτυρας σε κάτι τέτοιο, ορισμένες φορές  δίχως να το προσέξουμε ώσπου να μας το επισημάνει κάποιος με το δάχτυλο και να το διατυπώσει: Ο πιο αργόστροφος του σχολείου έφτασε να γίνει υπουργός και ο πιο ακαμάτης τραπεζίτης, ο πιο άξεστος και ο πιο άσχημος έχει τρελή επιτυχία με τις καλύτερες γυναίκες, ο πιο αφελής γίνεται αξιοσέβαστος συγγραφέας και είναι υποψήφιος για το βραβείο Νόμπελ όπως ίσως να γίνει στ’ αλήθεια ο Γαράυ Φοντίνα, ίσως και να έρθει η μέρα που θα του τηλεφωνήσουν απ’ τη Στοκχόλμη. η πιο ενοχλητική και πιο χυδαία θαυμάστρια καταφέρνει να πλησιάσει το είδωλό της και στο τέλος το παντρεύεται, ο διεφθαρμένος και καπηλευτής δημοσιογράφος περνιέται για ηθικολόγος και πρόμαχος της εντιμότητας, ο πιο μακρινός και πιο μικρόψυχος από τους διαδόχους του θρόνου γίνεται βασιλιάς, ο τελευταίος στη λίστα και ο πιο καταστροφικός. η πιο φορτική, ξιπασμένη και περιφρονητική γυναίκα λατρεύεται από τις λαϊκές τάξεις, τις οποίες συντρίβει και ταπεινώνει από τον κυβερνητικό της θώκο και θα ‘πρεπε να τη μισούν, και ο πιο ηλίθιος ή ο πιο ξεδιάντροπος ψηφίζονται μαζικά από έναν πληθυσμό υπνωτισμένο από την αχρειότητα ή διατεθειμένο να εξαπατηθεί ή ίσως και ν’ αυτοκτονήσει. ο πολιτικός δολοφόνος, όταν γυρίσει ο τροχός, αφήνεται ελεύθερος και ανακηρύσσεται ηρωικός πατριώτης από το πλήθος που μέχρι τότε έκρυβε τη δική του εγκληματική φύση, και ο πιο θορυβώδης αγροίκος διορίζεται πρέσβης ή πρόεδρος της δημοκρατίας, ή γίνεται πριγκιπικός σύζυγος αν έχει μεσολαβήσει έρωτας, ο σχεδόν πάντα ανόητος και άμυαλος έρωτας. Όλοι καρτερούν την ευκαιρία τους ή την επιδιώκουν, μερικές φορές εξαρτάται μόνο από το πόση θέληση βάζει κανείς για την επίτευξη του κάθε πόθου, πόση πρεμούρα και υπομονή για την επίτευξη κάθε σκοπού, όσο μεγαλομανής και εξωφρενικός κι αν είναι. Πώς να μη φλερτάρω εγώ με την ιδέα να μείνει τελικά μαζί μου ο Ντίαθ-Βαρέλα, επειδή θα άνοιγαν τα μάτια του ή επειδή θα αποτύγχανε με τη Λουίσα, παρόλο που τώρα του είχε παρουσιαστεί η ευκαιρία και πόνταρε και στην πιθανή σύμφωνη γνώμη, ή ακόμη και στην ανάθεση, του μακαρίτη του φίλου του του Ντεβέρν; Πώς να μη σκεφτώ εγώ ότι θα μπορούσε να παρουσιαστεί η δική μου ευκαιρία, αφού ακόμη και το γερασμένο φάντασμα του συνταγματάρχη Σαμπέρ πίστεψε για μια στιγμή ότι μπορούσε να επανενσωματωθεί στον στενάχωρο κόσμο των ζωντανών και να πάρει πίσω την περιουσία του και την αγάπη, έστω και θυγατρική, της τρομοκρατημένης γυναίκας του, που απειλούνταν από την ανάστασή του; Πώς να μη μου περάσει απ’ το μυαλό κάποιες ελπιδοφόρες νύχτες, ή νύχτες αόριστης συναισθηματικής μέθης, όταν γύρω μας ζουν άνθρωποι με ανύπαρκτο ταλέντο που καταφέρνουν να πείσουν τους σύγχρονούς τους ότι το διαθέτουν σε ανεξάντλητες ποσότητες και κόπανοι και κόλακες που παριστάνουν με επιτυχία, για τη μισή ή και παραπάνω ζωή τους, ότι έχουν εξαιρετική ευφυΐα και τους ακούνε σαν αυθεντίες. όταν υπάρχουν άτομα καθόλου προικισμένα γι’ αυτό με το οποίο καταγίνονται, που ωστόσο κάνουν λαμπρή καριέρα με διεθνή αναγνώριση, τουλάχιστον μέχρι την έξοδό τους απ’ τον κόσμο, που επιφέρει την άμεση λήθη τους, όταν υπάρχουν καράβλαχοι που υπαγορεύουν τη μόδα και την ενδυμασία των μορφωμένων, οι οποίοι μυστηριωδώς συμμορφώνονται απολύτως σ’ αυτήν, και γυναίκες και άντρες αντιπαθητικοί, στριμμένοι και κακόβουλοι που ξεσηκώνουν τα πάθη όπου κι αν πάνε. κι όταν δεν λείπουν οι χονδροειδείς ως προς τις βλέψεις τους έρωτες, οι καταδικασμένοι στην απώλεια και τη χλεύη, οι οποίοι στο τέλος επιβάλλονται και πραγματώνονται κόντρα σε όλα τα προγνωστικά και σε κάθε λογική, κόντρα σε κάθε στοίχημα και κάθε πιθανότητα. Τα πάντα μπορούν να τύχουν, τα πάντα μπορεί να συμβούν, και, άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο, όλοι το γνωρίζουν, γι’ αυτό είναι λίγοι εκείνοι που αμφιταλαντεύονται στις μεγάλες επιδιώξεις τους –ακόμη κι αν κατά διαστήματα καταλαγιάζουν-, ανάμεσα σε όσους έχουν μεγάλες επιδιώξεις φυσικά, κι αυτοί δεν είναι ποτέ τόσο πολλοί ώστε να κατακλύσουν τον κόσμο με παλικαριά και αγώνα.

Όμως καμιά φορά αρκεί κάποιος να αφοσιωθεί αποκλειστικά μια με όλες του τις δυνάμεις στο να γίνει κάτι συγκεκριμένο ή να φτάσει έναν στόχο για να γίνει τελικά ή για να τον πετύχει, κι ας έχει όλα τα αντικειμενικά στοιχεία εναντίον του, κι ας μην είναι γεννημένος γι’ αυτό ή ας μην έχει δεχτεί το κάλεσμα του Θεού γι’ αυτό τον δρόμο, όπως  έλεγαν παλιά, κι εκεί που αυτό γίνεται πιο οφθαλμοφανές είναι στις κατακτήσεις και στις συγκρούσεις. Υπάρχει αυτός που έρχεται σε δεύτερη μοίρα στην έχθρα ή στο μίσος του προς κάποιον άλλο, που δεν έχει τη δύναμη ούτε τα μέσα για να τον εξουδετερώσει και δίπλα του μοιάζει με λαγό που προσπαθεί να επιτεθεί σε λιοντάρι, ωστόσο αυτός ο κάποιος θα βγει νικητής χάρη στο πείσμα, την έλλειψη ενδοιασμών, τα στρατηγήματα, τη μανία και τη συγκέντρωση, δηλαδή να μην έχει άλλο σκοπό στη ζωή του από το να βλάψει τον εχθρό του, να τον αφαιμάξει, να τον υπονομεύσει κι ύστερα να τον αποτελειώσει, αλίμονο σε όποιον κάνει έναν εχθρό μ’ αυτά τα γνωρίσματα, όσο αδύναμος και φουκαράς κι αν φαίνεται. αν δεν έχει κανείς όρεξη ούτε χρόνο να του αφιερώσει το ίδιο πάθος και να ανταποκριθεί με την ίδια ένταση, θα καταλήξει να υποκύψει μπροστά του, γιατί δεν είναι δυνατόν να μάχεται κανείς αφηρημένος σ’ έναν πόλεμο, είτε είναι κηρυγμένος είτε υπόγειος είτε κρυφός, ούτε να υποτιμά τον επίμονο αντίπαλο, κι ας τον θεωρούμε άκακο και ανίκανο να μας βλάψει, ούτε καν να μας γρατσουνίσει. Στην πραγματικότητα ο καθένας μπορεί να μας κατακτήσει, κι αυτή είναι η ουσιαστική μας αδυναμία. Αν κάποιος πάρει την απόφαση να μας καταστρέψει, είναι πολύ δύσκολο να αποφύγουμε αυτή την καταστροφή, εκτός αν εγκαταλείψουμε όλα τα υπόλοιπα και συγκεντρωθούμε αποκλειστικά σ’ αυτή τη μάχη. Όμως η πρώτη προϋπόθεση είναι να ξέρουμε πως αυτή η μάχη υφίσταται, και δεν το αντιλαμβανόμαστε πάντοτε αυτό, οι μάχες που εγγυώνται περισσότερο την επιτυχία είναι οι μουλωχτές, οι σιγανές και μπαμπέσικες, όπως οι ακήρυχτοι πόλεμοι ή εκείνοι όπου ο επιτιθέμενος είναι αόρατος ή μεταμφιεσμένος σε σύμμαχο ή σε ουδέτερο, θα μπορούσα να εξαπολύσω ενάντια στη Λουίσα μια ύπουλη επίθεση, πισώπλατα, για την οποία εκείνη δε θα είχε ιδέα επειδή ούτε καν θα ήξερε πως της την είχε στημένη ένας εχθρός. Μπορεί να αποτελούμε εμπόδιο για κάποιον δίχως να το επιδιώκουμε ούτε και να το γνωρίζουμε, να βρισκόμαστε στη μέση, παρακωλύοντας μια πορεία παρά τη θέλησή μας ή δίχως να το συνειδητοποιούμε, κι έτσι κανείς ποτέ δεν είναι εκτός κινδύνου, όλοι μας μπορεί να είμαστε μισητοί, όλους μπορεί να θέλουν να μας αφανίσουν, ακόμη και τον πιο ακίνδυνο ή τον πιο αγαθιάρη. Η καημένη η Λουίσα ήταν και τα δύο, όμως κανείς δεν παραιτείται πλήρως από την ευκαιρία, κι εγώ δεν επρόκειτο να υστερήσω από τους υπόλοιπους. Ήξερα τι με έπαιρνε να περιμένω από τον Ντίαθ-Βαρέλα και ποτέ δεν είχα αυταπάτες, αλλά ακόμα και έτσι δεν μπορούσα να μην προσμένω ένα γύρισμα της τύχης ή μια παράξενη μεταμόρφωση σ’ εκείνον, να ανακαλύψει μια μέρα ότι ήταν αδύνατον να ζήσει χωρίς εμένα ή ότι μας είχε ανάγκη και τις δυο. Εκείνη τη νύχτα έβλεπα ως το μόνο αληθινό, το μόνο εφικτό γύρισμα της τύχης να πεθάνει η Λουίσα και, εφόσον θα εξαφανιζόταν και δε θα μπορούσε να είναι πια ο σκοπός, ο στόχος, το για καιρό πολυπόθητο τρόπαιο, ο Ντίαθ-Βαρέλα δεν θα είχε άλλη επιλογή από το να με δει αληθινά και να καταφύγει σ’ εμένα. Κανείς μας δεν πρέπει να προσβάλλεται όταν κάποιος ικανοποιείται μαζί μας ελλείψει άλλου καλύτερου. 

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 10 Σεπτεμβρίου 2016 21:01
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση