Τετάρτη, 07 Σεπτεμβρίου 2016 09:15

Οι ευφυείς νέοι είναι πιο ευτυχισμένοι όταν είναι μόνοι τους;

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Σχεδόν όλοι πάντοτε στη μοναξιά βάζουμε αρνητικό πρόσημο. Κι αυτό φαίνεται λογικό να ξεκίνησε από την εποχή που κατεβήκαμε από τα δένδρα και αρχίσαμε να περιπλανιόμαστε στις σαβάνες της Αφρικής. Μια εξόχως σωστή κίνηση ήταν τότε η αντίληψη των προγόνων μας πως ήταν πάρα πολύ δύσκολο να τα βγάλει πέρα ο καθένας μόνος του μέσα σε ένα περιβάλλον με απειλές που τους ξεπερνούσαν κατά πολύ. Αυτή ήταν η αρχή που διαμόρφωσε ένα δεδομένο που χαράχτηκε, ας πούμε, στον ψυχισμό μας. 

 

Χιλιάδες χρόνια μετά ένα απόφθεγμα που αποδίδεται στον Αριστοτέλη κτυπάει κέντρο σ'αυτό το θέμα που έχει να κάνει με την μοναξιά. Είπε λοιπόν ο παρατηρητικός Σταγιρίτης ότι "Άνθρωπος που δεν έχει φίλους ή είναι θεός ή αγρίμι." και είναι δύσκολο να διαφωνήσεις μ'αυτήν την γνώμη ακόμα και αν εκ γεννετής είσαι πνεύμα αντιλογίας. 

Υπάρχει μια σύμπνοια λοιπόν, στην τρέχουσα ζωή και στις τέχνες, στην ιατρική και στην φιλοσοφία. Όχι ότι δεν υπάρχουν εξαιρέσεις. Που άμα ψάξεις θα βρεις αρκετές, δίχως όμως σε θεωρητικό επίπεδο να αλλάζουν τον κανόνα. 

Να μια εξαίρεση από τις τέχνες. Είναι ένα στιχάκι του Σαββόπουλου που μιλάει για μια άλλου τύπου μοναξιά, όχι για τη συνηθισμένη, τη μαραζιάρα. Φυλακισμένοι εκεί που εκτίουν την ποινή τους / παιδιά θητεύοντα τη νύχτα στη σκοπιά / και κάτι άρρωστοι που ακούς μες στη φωνή τους / την ζωντανή τους, την πλούσια μοναξιά.

Αυτές τις πρόχειρες σκέψεις τις κάναμε διαβάζοντας το άρθρο της Γαβριέλας Αγησιλάου που παρουσιάζει μια μεγάλη έρευνα της οποίας το συμπέρασμα ήταν πως στις πυκνοκατοικημένες περιοχές οι νεαροί κάτοικοι έχουν λιγότερες πιθανότητες να δηλώσουν ικανοποιημένοι από τη ζωή τους. Και πως η αλληλοεπίδραση με άλλους ανθρώπους με τους οποίους έχουν στενές σχέσεις δίνει μεγαλύτερη χαρά. Η έκπληξη όμως προέκυψε όταν οι ερευνητές περιορίστηκαν στην μελέτη των ευφυών ανθρώπων. Εκεί προέκυψε μια άλλη στάση ζωής. Απ'όπου μπορούμε να συμπεράνουμε πως ο "Μικρός Πρίγκηπας" του Εξυπερύ δεν ήταν αποτέλεσμα μιας έμπνευσης άσχετης με την πραγματικότητα. 

 

Ακολουθεί το άρθρο που το εντοπίσαμε στο Must της Καθημερινής μια μέρα που "ήταν όλα γκρίζα" και... σαν να αναθαρρήσαμε για λίγο.

 

Μια νέα μελέτη αποκάλυψε ότι τα άτομα με υψηλό IQ ξοδεύουν λιγότερο χρόνο με στενούς φίλους και αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κοινωνικές τους επαφές.

Σύμφωνα με τον Αϊνστάιν «η μονοτονία και η μοναξιά μιας ήσυχης ζωής, διεγείρει το δημιουργικό μυαλό».
Ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ, o 32χρονος δημιουργός του Facebook δήλωσε σε συνέντευξή του στους New York Times ότι θεωρεί τον εαυτό του ντροπαλός και εσωστρεφής και κάνει παρέα μόνο με όμοιούς του.

Εξελικτικοί ψυχολόγοι από τη Σιγκαπούρη και το Λονδίνο διαπιστώσαν ότι οι ευφυείς άνθρωποι δυσκολεύονται να συμμετάσχουν στην κοινωνική αλληλεπίδραση, ακόμη και με τους στενούς τους φίλους.

«Τι κάνει ευτυχισμένους τους ανθρώπους σήμερα;» - Πως μετριέται η ευτυχία;

Οι Satoshi Kanazawa του London School of Economics & Political Science, και Norman Li της Διοίκησης Πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης, ήθελαν να δώσουν απάντηση στο ερώτημα:

«Τι κάνει ευτυχισμένους τους ανθρώπους σήμερα;»

Οι μελετητές υποθέτουν ότι ο τρόπος ζωής των προγόνων μας που ήταν κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες, αποτελεί το θεμέλιο λίθο της αντίληψης της σημερινής ευτυχίας.

Μελέτησαν λοιπόν 15.000 ανθρώπους, με ηλικίες από 18 έως 28 ετών. Το ζευγάρι διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που κατοικούν σε περιοχές που είναι πυκνοκατοικημένες, ήταν πιο πιθανό να αναφέρουν μικρότερη ικανοποίηση από τη ζωή τους, σε σχέση με εκείνους που κατοικούσαν σε πιο αραιοκατοικημένες περιοχές. Όσο δηλαδή μεγαλύτερη είναι η πυκνότητα του πληθυσμού, τόσο λιγότερο ευτυχισμένοι ανέφεραν ότι ήταν οι συμμετέχοντες.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η μεγαλύτερη αλληλεπίδραση των ερωτηθέντων με τους στενούς τους φίλους, τους έδινε περισσότερη χαρά.

Εφάρμοσαν λοιπόν την έννοια της «Θεωρίας της ευτυχίας» (The Savanna Theory of Happiness) για να εξηγήσουν τα ευρήματά τους. Τα αποτελέσματα όμως τους εξέπληξαν καθώς οι συσχετισμοί για τους ευφυείς ανθρώπους, αντιστράφηκαν.

Προτιμώ μόνος μου!

Η ομάδα μέτρησε τη νοημοσύνη και την ευφυία των ανθρώπων, παρά το γεγονός ότι δεν αποκάλυψαν τα ακριβή επίπεδα του δείκτη νοημοσύνης τους (IQ των ερωτηθέντων). Οι δύο επιστήμονες διαπίστωσαν πως η επίδραση της πυκνότητας του πληθυσμού στην ικανοποίηση από τη ζωή, ήταν πάνω από δύο φορές μεγαλύτερη για τα άτομα με πιο χαμηλό δείκτη νοημοσύνης σε σχέση με τα άτομα με υψηλό IQ.

Στην πραγματικότητα, τα πιο ευφυή άτομα μάλιστα ήταν λιγότερο ικανοποιημένα από τη ζωή τους, όταν αναγκάζονταν να κοινωνικοποιηθούν, ακόμα και με τους πιο στενούς τους φίλους.

Με άλλα λόγια: οι ευφυείς άνθρωποι τείνουν να χρειάζονται περισσότερο χρόνο και απομόνωση. Αν ξοδεύουν πάρα πολύ χρόνο με τους φίλους, αισθάνονται λιγότερο ικανοποιημένοι με τη ζωή τους.

Η Carol Graham από το Brookings Institution, εμπειρογνώμονας που μελετά τα οικονομικά της ευτυχίας, δίνει την παρακάτω εξήγηση:

«Τα ευρήματα εδώ δείχνουν - και δεν αποτελεί έκπληξη - ότι τα άτομα με μεγαλύτερη ευφυΐα και την ικανότητα να την χρησιμοποιήσουν ... είναι λιγότερο πιθανό να ξοδεύουν τόσο πολύ χρόνο στην κοινωνικοποίηση, επειδή επικεντρώνονται σε κάποιους άλλους μακροπρόθεσμους στόχους».

Θα μπορούσε δηλαδή το πιο ευφυές άτομο να προτιμά να περνάει το χρόνο του με το να εξελίξει την επιστήμη του ή τις γνώσεις ή ακόμα και με το να παίρνει μέρος σε οργανώσεις που έχουν όμως στόχους, παρά να νιώθει ότι χάνει το χρόνο του με την κοινωνικοποίηση, που όχι μόνο δεν του προσφέρει τίποτα, εφόσον δεν εξελίσσεται μέσω αυτού του τρόπου, αλλά αντίθετα του βάζει εμπόδιο καθώς κάνει κατάχρηση στον «χρήσιμο» χρόνο του που θα μπορούσε να είναι πολύ πιο δημιουργικός.

Η σχέση με τους προϊστορικούς προγόνους μας

Παρόλα αυτά, η εξήγηση που δίνουν οι Kanazawa και Li στη «θεωρία της ευτυχίας» είναι η ακόλουθη:

Ξεκινούν με την παραδοχή ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος εξελίχθηκε για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του τότε πρωτόγονου περιβάλλοντος στην αφρικανική σαβάνα, όπου η πυκνότητα του πληθυσμού ήταν παρόμοια με αυτή του πληθυσμού στην αγροτική Αλάσκα, με λιγότερο από ένα άτομο ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Οι προϊστορικοί πρόγονοί μας που ήταν κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες, ζούσαν σε μικρές ομάδες των 150 ατόμων, όπου για να μπορέσουν να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν έπρεπε να έχουν μεταξύ τους όσο πιο φιλικές σχέσεις μπορούσαν.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο ότι είναι πιθανό οι ευφυείς άνθρωποι μπορεί να είναι καλύτερα εξοπλισμένοι για να αντιμετωπίσουν τις εξελικτικές αλλαγές του σύγχρονου τρόπου ζωής ζώντας σε μια περιοχή με μεγάλο πληθυσμό, με το να έχει όλο και μικρότερη επίδραση αυτή η πολυκοσμία στη συνολική διάθεση και στην ευημερία τους.

Εν τω μεταξύ, η μελέτη αναφέρει πως καθορίζει την ευτυχία από την άποψη της αυτο-αναφερόμενης ικανοποίησης και όχι από την πιο αντικειμενική αίσθηση της ευημερίας ή της ευτυχίας, μέσα από προτάσεις, όπως για παράδειγμα: «πότε ήταν η τελευταία φορά που το άτομο γέλασε» ή «πόσες φορές θύμωσε την περασμένη εβδομάδα», εφόσον δεν έχει σημασία αυτός ο καθορισμός για την θεωρία τους. Η Savanna Theory of Happiness δεν δεσμεύεται σε συγκεκριμένο ορισμό καθώς είναι συμβατή με οποιαδήποτε λογική αντίληψη της ευτυχίας, με την υποκειμενική ευημερία και ικανοποίηση από τη ζωή.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο British Journal of Psychology τον Μάρτιο του 2016.

Μαρίνα Μόσχα - Ψυχοθεραπεύτρια - Επιστημονική συνεργάτης

του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος.

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 10 Σεπτεμβρίου 2016 08:49
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Σχόλια   

+1 # Μαργαρίτα 12-09-2016 19:01
Στην Μυτιλήνη πέρσι με τους πρόσφυγες κάποια στιγμή θυμήθηκα κάτι που μου είχε πει χρόνια πριν ένας φίλος μου. Μου είχε μιλήσει για ένα βιβλίο με θέμα τη συναισθηματική νοημοσύνη. Η αιτία ήταν ένα κοντράστ που βίωσα ανάμεσα στους ας τους ονομάσουμε επικεφαλής των οργανώσεων και ομάδων που πάλευαν για τη διάσωση και την περίθαλψη των προσφύγων και σε κάποια εθελοντές. Αρκετοί επικεφαλής λοιπόν, σίγουρα ήταν άνθρωποι ευφυείς σαν κι αυτούς του άρθρου, με οργανωτικές ικανότητες, αγωνιστές που έκαναν το καλύτερο δυνατόν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Λέω οι επικεφαλής, διότι η εντύπωση που μου δημιουργήθηκε από τον δικό μας και την ομάδα που είχε φτιάξει γύρω του, έμοιαζε με αυτήν που αποκόμισαν οι περισσότεροι φίλοι μου και γνωστοί, οι οποίοι συμμετείχαν σε άλλες ομάδες. Όμως υπήρξαν και κάποιοι που ξεχώριζαν, ελάχιστοι στις ηγετικές ομάδες, οι περισσότεροι ανάμεσα σ'εμάς τους εθελοντές της βάσης που βοηθούσαμε όπου υπήρχε ανάγκη. Αυτοί λοιπόν ούτε γκρίνιαζαν, ούτε νευρίαζαν ούτε μας έδιναν την εντύπωση ότι είχαν άλλες βλέψεις, ούτε υπέβοσκε ένας αυτάρεσκος εγωισμός. Ήταν εκπληκτικό το πως συμμετείχε όλος τους ο ψυχισμός στη βοήθεια που προσέφεραν, το πως έρεε διαρκώς μια τρυφερότητα, μια αγάπη, που πετύχαινε να κερδίζει μάχες. Κι αυτό ήταν κάτι που το αισθανόντουσαν προπάντων οι πρόσφυγες. Αυτοί οι συνάνθρωποί μας μοιάζουν με εκείνους σε κάποιες παρέες που όλοι κάποια στιγμή θα τους έχουμε συναναστραφεί. Είναι αυτοί που ανεβάζουν τη διάθεση της παρέας, ενισχύουν τους δεσμούς, βαθαίνουν τις σχέσεις δίχως σχεδόν να κάνουν κάτι το εξαιρετικό, ούτε να βγάζουν κυριαρχικούς και ανταγωνιστικούς τόνους. Είναι εκπληκτικό το πως καταφέρνουν με ένα μαγικό τρόπο και δημιουργούν ένα ρεύμα, μια αύρα σε όλη την παρέα όπου ξεχειλίζει η καλοσυνάτη χαρά. Νομίζω ότι η συναισθηματική νοημοσύνη αυτών των ανθρώπων είναι υψηλότατη και απ'αυτές που δεν μπορεί να εκδηλωθεί παρά μόνο με την παρουσία άλλων ανθρώπων.
Παράθεση

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση